teri va uning hosilalari

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708107695.doc teri va uning hosilalari reja: 1. pigment hujayralar 2. ter, yog` va sut bezlari. teri tananing tashqi yuzasini qoplab odamda uning umumiy sathi 1,5—2 m2 ga etadi. terining rangi odamlarning irqiga qarab har xil bo`ladi. bu teridagi rang beruvchi modda — «melanin» pigmentining miqdoriga bog`liq. teri hosilalariga sochlar, ter, yog` va sut bezlari hamda tirnoqlar kiradi. teri organizmni tashqi muhit bilan uzviy ravishda bog`lab turadi va qator muhim vazifalarni bajaradi: 1. teri ostida joylashgan a’zo va to`qimalarni tashqi muhitning fizik va ximik omillari ta’siridan saqlaydi. jarohatlanmagan teri o`zidan turli mikroblarni, ko`pchilik zaharli va zararli moddalarni o`tkazmaydi. 2. terining epidermis qismi, ayniqsa uning muguz qavati, issiqlikni yomon o`tkazadi, va shu sababli, terini qurib qolishdan asraydi. teridagi melanin pigmenti quyosh nurlarining organizmga salbiy ta’sirini kamaytiradi. 3. teri tuz-suv va issiqlik almashinuvida ishtirok etadi. kuniga teri orqali 500 ml gacha suv ajraladi. suv bilan birga har xil tuzlar, ko`proq xloridlar hamda sut …

terida vitamin d sintezlanadi. uning etishmasligi raxit kasalligiga olib keladi. 7. terida qon tomirlarning ko`pligi sababli u ma’lum darajada qon deposi bo`lib hisoblanadi. katta odamlar terisida 1 litrgacha qon to`planib turishi mumkin. 8. teri taktil, harorat va og`riqni sezuvchi nerv oxirlariga boy bo`lib, keng retseptor maydon hisoblanadi. ba’zi joylar (bosh va panja) terisining 1 sm2 yuzasida 300 tagacha sezuvchi nuqtalar borligi aniqlangan. taraqqiyoti. teri pushtning 2 ta embrional varag`i — ektoderma va mezodermasidan taraqqiy etadi. ektoderma terining epitelial qoplamasi — epidermisini hosil qilsa, mezodermaning hosilasi bo`lmish dermatomlar xususiy teri — derma hamda teri osti yog` qatlami — gipodermani vujudga keltiradi. tuzilishi. teri 2 qismdan — epidermis va biriktiruvchi to`qimadan iborat dermadan tashkil topgan. terining quyi qatlamlarida derma teri osti yog` kletchatkasidan iborat gipodermaga o`tadi. epidermis va dermaning chegarasi notekis bo`lib, biriktiruvchi to`qimali so`rg`ichlar epidermisga botib kirgan bo`ladi. epidermis dermadan glikozaminglikanlar va nozik argirofil tolalarga boy bo`lgan bazal membrana bilan ajralib …

adi. hujayralarning nozik tuzilishida barcha organellalar qatori yadro atrofida va desmosoma sohasida joylashgan tonofibrillalar yaqqol ko`zga tashlanadi. bazal qavatda ko`plab mitoz yo`l bilan bo`linayotgan hujayralar uchraydi. pigment hujayralar — melanotsitlar teri pigmenti — melanin sintez qiladigan hujayralardir. bazal epidermotsitlarda ham pigment donachalari bo`lishi mumkin, bu donachalar hujayralarga melanotsitlarning o`simtalari orqali o`tib qolishidan yuzaga keladi. uzi pigment ishlamaydigan, lekin melanin tutuvchi bunday hujayralar melanoforlar deb ataladi. epidermisning ikkinchi — tikanaksimon hujayralar qavati bazal qavat ustida joylashgan 5—10 qavat hujayralardan iborat. tikanaksimon hujayralar juda ko`p sitoplazmatik o`simtalarga ega bo`lib, shu o`simtalar orqali hujayralar bir-biri bilan desmosomalar hosil qilib bog`langan. bu hujayralar sitoplazmasida tonofibrillalar yaxshi rivojlanib, ular desmosomalarga tutashib ketadi. tikanaksimon hujayralar qavatining quyi — bazal qavatga yaqin joylashgan qatlamlarida mitoz yo`li bilan bo`linayotgan hujayralar uchraydi. shuning uchun ham bazal va tikanaksimon hujayralar qavatlari epidermisning o`suvchi— malpigi qavatini tashkil etadi. o`suvchi qavat hisobiga epidermis hujayralarining 19—20 kun ichida almashinib turishi (fiziologik reteneratsiyasi) kuzatiladi. …

i. bu donachalar polisaxaridlar, lipid va tarkibida ko`p miqdorda gistidin, prolin, arginin hamda oltingugurtli sistin aminokislotalari tutgan oqsillardan tashkil topgan bo`lib, ishqoriy anilin bo`yog`i bilan yaxshi bo`yaladi. donador hujayralar sitoplazmasida keratogialin bilan tonofibrillalar kompleksining bo`lishi ushbu hujayralarda muguzlanish jarayoni boshlanganligidan dalolat beradi. yaltiroq qavat terining ayrim sohalarida (kaftda, tovonda) yaxshi ko`rinadi va yadro tutmagan, sitoplazmasi oqsil modda — eleidin bilan to`lgan 3—4 qavat yassi hujayralardan iborat. eleidin yaxshi bo`yalmaydi, lekin kuchli nur sindirish xususiyatiga ega. shuning uchun hujayralar chegarasi aniq bilinmaydi va bu qavat preparatda rangsiz yaltiroq tasma holida ko`rinadi. eleidin tonofibrillalar va keratogialin oqsillaridan hosil bo`ladi. muguz qavatning qalinligi terining turli sohalarida har xil bo`ladi. kaft, tovon terilarida bu qavat qalin bo`lsa, tananing yon sathida, ayniqsa qovoqlar va erkaklar tashqi jinsiy a’zolari terilarida anchagina yupqadir. bu qavat yadrosiz, bir necha o`n qavat muguz tangachalardan tashkil topgan. bu tangachalar muguz modda (keratin) va havo pufakchalari tutadi. keratin oltingugurtga boy, kislota …

masalan, kuchli mexanik ta’sirlarda, a vitamin etishmaganda va gidrokortizon ta’sirida muguzlanish jarayoni kuchayadi. derma yoki xususiy teri o`z navbatida bir-biridan aniq ajralmagan qavatlar: so`rg`ichli qavat va zich yoki to`r qavatlarga bo`linadi. so`rg`ichli qavat bevosita epidermis ostida joylashib, siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to`qimadan tashkil topgan. shu biriktiruvchi to`qima epidermisga botib kirib, so`rg`ichlar hosil qiladi. so`rg`ichlar shakli va kattaligi terining turli zonalarida har xil bo`ladi. terining so`rg`ichli qavati barmoqlar terisi sathida har bir shaxsga xos bo`lgan individual ko`rinishlarni belgilab beradi. terining bu ko`rinishi har bir odamning o`ziga xos bo`lganligidan sud tibbiyotida va kriminalistika amaliyotida barmoq izlariga qarab shaxsni aniqlashda — daktiloskopiyada keng qo`llaniladi. so`rg`ichli qavatda kollagen, elastik va retikulin tolalar bilan birga fibroblast, makrofag, melanofor, plazmatik va semiz hujayralar mavjuddir. bu erda mushak hujayralarining alohida tutamlari uchraydi. bu mushaklarning ayrimlari sochni tiklovchi mushak bo`lib, ular soch ildizi bilan uzviy bog`liqdir. dermaning so`rg`ich qavatida qon, limfa tomirlari, nerv tolalari va erkin, hamda kapsulali …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "teri va uning hosilalari"

1708107695.doc teri va uning hosilalari reja: 1. pigment hujayralar 2. ter, yog` va sut bezlari. teri tananing tashqi yuzasini qoplab odamda uning umumiy sathi 1,5—2 m2 ga etadi. terining rangi odamlarning irqiga qarab har xil bo`ladi. bu teridagi rang beruvchi modda — «melanin» pigmentining miqdoriga bog`liq. teri hosilalariga sochlar, ter, yog` va sut bezlari hamda tirnoqlar kiradi. teri organizmni tashqi muhit bilan uzviy ravishda bog`lab turadi va qator muhim vazifalarni bajaradi: 1. teri ostida joylashgan a’zo va to`qimalarni tashqi muhitning fizik va ximik omillari ta’siridan saqlaydi. jarohatlanmagan teri o`zidan turli mikroblarni, ko`pchilik zaharli va zararli moddalarni o`tkazmaydi. 2. terining epidermis qismi, ayniqsa uning muguz qavati, issiqlikni yomon o`tkazadi, va shu sababli...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "teri va uning hosilalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: teri va uning hosilalari DOC Бесплатная загрузка Telegram