қадимги греция санъати. греция санъати тарихий ривожланишининг асосий босқичлари.

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1355742832_41204.doc мавзу: қадимги греция санъати www.arxiv.uz режа: 1. қадимги греция санъатининг жаҳон маданияти тарихида тутган ўрни. 2. меъморчилик ва ҳайкалтарошликнинг ўзига хос томонлари. одатда қадимги греция санъати тарихи микенанинг қулаши ва дорийлар томонидан пелопоннес, унинг жанубида жойлашган ороллар, критнинг босиб олиниши билан бошланади ва эрамиздан аввалги xi асрдан i асргача бўлган даврни ўз ичига олади. бу тарихий-бадиий давр тўрт босқичдан иборат: 1). гомер даври (эр.ав. xi-viii асрлар); 2). архаика даври (эр.ав. vii-vi асрлар); 3). классика даври (эр.ав. v-iv асрларнинг дастлабки уч чораги); 4). эллинизм даври (эр.ав. iv-i асрлар). греклар биринчи бор бадиий ижодда инсониятнинг асрий муаммоларини ечишга уриндилар. улар ботирлик, жасорат, ватан меҳри ва ҳур инсоннинг қудратини улуғладилар, унинг жисмоний гўзаллиги ва маънавий баркамоллигини ифодалаб, идеал, гармоник камол топган инсон образини яратишга интилдилар. буюк софоклнинг “табиатда инсондан кучли зот йўқ”, - деган фикри давр эстетикаси, дунёқарашини ўзида мужассамлаштирган. қадимги грецияда фаолиятли, давлат манфаатини ўз манфаатидан устун қўядиган инсонни улуғладилар. иродали, …

остонлари қимматли манбаа ҳисобланади. микена ёзувларининг ўқилиши шу даврга оид маълумотларнинг кенгайишига ёрдам берди. гомер даврида ҳунармандчилик, айниқса, кулолчилик ва у билан боғлиқ бўлган кўзага гул солиш санъати равнақ топган. дастлабки ишланган кулочилик буюмлари - кўзаларда қадимги грек амалий-декоратив санъатининг ўзига хос хусусиятлари намоён бўлади. бу кўзалар юзасига геометрик нақшлар ишланган бўлиб, уларнинг шакли кўркам нақшлар композицияси аниқ, силуэтлари қатъий. бу хусусиятлар буюмга ўзгача латофат киритади. диний маросимлар билан боғлиқ бўлган катта ҳажмдаги дипилок кўзалари (африка яқинидаги дипилон дарвозаси яқинидан топилгани учун шундай деб номланган) шундай характерда ишланган. гомер асри кулолчилик буюмлари, кўзаларида геометрик нақшлардан ташқари ўсимликлардан ишланган нақшлар, ҳаётий воқеаларни схематик талқин этувчи тасвирлар учрайди. архаик греция санъати. эрамиздан аввалги viii аср охирларидан бошлаб, илк синфий жамият ташкил топа бошлаган. эрамиздан олдинги vii-vi асрларда архаик, яъни қадимги (грекча “архейос” - қадимги демакдир) давр деб номланади. архаика даврида грецияда илмий фикрлар ривожланади. тиббиёт, астрономия, тарих, география, математика тараққий қилди, поэзия, …

батли. пестумдаги (италия) гера ибодатхонаси (эр.ав.vi аср ўрталарида) шу жиҳатдан ибратли. коринфдаги аполлон ибодатхонаси (эр.ав.vi асрнинг иккинчи ярмида қурилган) перитер типидаги дорий ордерида ишланган бўлиб, унинг олд томонида 6, ён томонида 15 устун ўрнатилган. бу ибодатхонада ҳам архаика меъморчилигининг характерли томонлари очилади. ҳайкалтарошлик. архаика даврида грек монументал ҳайкалтарошлиги камол топа бошлади. тошдан яратилган ҳайкаллар намунаси эса эрамиздан аввалги vii асрларга тўғри келади. ҳайкалтарошликнинг ривожланишида крит санъаткорларининг таъсири сезиларли бўлган. архаика даври ҳайкалтарошлигида одам гавдасини алоҳида тасвирлаш билан бирга, воқеаларни акс эттирувчи композициялар, масалан, олишувлар кўрсатилади. персей ва геракл қаҳрамонлигига, худолар ва гигантлар жангига бағишланган композициялар шу давр ҳайкалтарошлиги маҳсулидир. архаика даврининг кўзага сурат солиш санъати дастлаб қора фигурали вазаларда намоён бўлди. бундай вазаларга қора лак билан турли тасвирлар ишланган. айниқса қора фигурали вазалар ишлаш санъати vi асрнинг ii-iii чорагида ривожланиб, бу соҳада аттикали қуроллар ва расмлар чиқаришган. шундай машҳур усталардан бири, рассом клитий бўлган. у жаҳонга машҳур бўлган “франсуа вазас”ни …

атнинг ҳамма тур ва жанрлари ривожланиб, юқори классика даври кишиларининг эстетик идеал ҳақидаги тушунчаларини мукаммал бадиий образларда кўрсатади. бу тараққиётда, сўзсиз, шу даврнинг йирик давлат арбоби перикл муҳим роль ўйнади. юқори классика даврида афина акрополи ўзининг тугал кўринишини эгаллади. перикл ташаббуси билан афинанинг ички қалъаси - акрополь қайта тикланди. бу қалъа эрон-грек урушида вайрон бўлган эди. эрамиздан аввалги v асрнинг учинчи чорагида бу ерда оқ мармардан ясалган грек меъморчилигининг нодир дурдоналари бўлган парфенон, катта дарвозахона - пропилей, қанотсиз ғалаба маъбудаси никага атаб қурилган ники аптерос қад кўтарди. бу бинолар бадиий безакка бой бўлган. масалан, пропилей деворлари давлатнинг жанговор ўтмишини тасвирловчи суратлар билан безатилган. акрополнинг очиқ майдонида афина давлатининг куч-қудратини ва улуғлигини ўзида ифодалаб, грек тарихида биринчи бор умумэллин бирлигини намойиш этувчи меъморчилик ансамбли эди. акропол тепалигининг ён бағирларида қурилган ибодатхона ва томошахоналар эса уни янада мўътабар, муқаддас даргоҳ даражасига кўтарган. грек классикаси меъморчилигининг беқиёс намунаси, юксак ақл-заковат меваси ва афиналиклар …

учли идеал инсон образи яратилади. сўнгги классика даври ҳайкалтарошлиги реалистик тенденциянинг кучайиши билан характерланади. ўайкалтарошлар ўз қобилияти, дунёқараши, имкониятларидан келиб чиқиб, инсон маънавий оламининг турли қирраларини ёрита бошлайдилар. бу хусусият сўнгги классиканинг буюк ҳайкалтарошлари скопос, пракситель, лисипп ижодида сезиларли эди. давр зиддиятлари, санъатда содир бўлаётган ўзгаришлар сўнгги классика даврининг йирик ҳайкатароши скопос ижодида ўз ифодасини топди. у юқори классика анъаналарини давом эттириб, монументал, қаҳрамонлик руҳи билан суғорилган ҳайкалтарошлик композицияларини ишлади, лекин асарларида юқори классикага хос хотиржамлик, улуғворлик, вазминлик эмас, балки серғайрат, куч-қувватга тўлиб-тошган кишиларнинг кўриниши, маънавий ички дунёси очиб кўрсатилади. скопаснинг машҳур асарларидан бири “менада” (ваканка, диониснинг умр йўлдоши) ҳайкалидир. унда рақс дунёсига чўмган, мафтун бўлган менада ҳолати тасвирланади. менаданинг берилиб рақсга тушаётган ҳолати орқали ташланган бош ҳаракати, спиралсимон буралган гавда орқали очиб берилган. образнинг ҳар томонлама идрок этилишини ҳисобга олиш ҳам скопос ижодини аввалги давр санъатидан фарқлайди. адабиётлар: 1. абдуллаев н.у. «санъат тарихи» том-1, тошкент, ўқитувчи, 1986 й. (69-78) …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги греция санъати. греция санъати тарихий ривожланишининг асосий босқичлари."

1355742832_41204.doc мавзу: қадимги греция санъати www.arxiv.uz режа: 1. қадимги греция санъатининг жаҳон маданияти тарихида тутган ўрни. 2. меъморчилик ва ҳайкалтарошликнинг ўзига хос томонлари. одатда қадимги греция санъати тарихи микенанинг қулаши ва дорийлар томонидан пелопоннес, унинг жанубида жойлашган ороллар, критнинг босиб олиниши билан бошланади ва эрамиздан аввалги xi асрдан i асргача бўлган даврни ўз ичига олади. бу тарихий-бадиий давр тўрт босқичдан иборат: 1). гомер даври (эр.ав. xi-viii асрлар); 2). архаика даври (эр.ав. vii-vi асрлар); 3). классика даври (эр.ав. v-iv асрларнинг дастлабки уч чораги); 4). эллинизм даври (эр.ав. iv-i асрлар). греклар биринчи бор бадиий ижодда инсониятнинг асрий муаммоларини ечишга уриндилар. улар ботирлик, жасорат, ватан меҳри ва ҳур инсоннинг...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "қадимги греция санъати. греция санъати тарихий ривожланишининг асосий босқичлари.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги греция санъати. греция … DOC Бесплатная загрузка Telegram