марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи.

DOC 76,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662984830.doc марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи. тортишиш марказий майдонида жисмнинг ҳаракати. режа: 1. тўгри чизиқли ҳаракат. 2. эллиптик траектория бўйича ҳаракат 3. пароболик траектория бўйича ҳаракати. 4. гиперболалиқ траекториялар. 5. параболик ва гиперболик траекториялар бўйича ҳаракат. 6. чегараланмаган икки жисм масаласи. 7. жисмнинг таъсир сфералари. 8. траекторияларни нисбатан ҳисоблаш усули. марказий майдонда кузатиладиган ка ҳаракат траекторияларини тўрт гуруҳга ажиратиш мумкин: 1.тўгри чизиқли ҳаракат. агар жисмнинг бошланғич тезлиги нольга тенг бўлса, у марказий майдон берувчи жисм маркази томон тик учади. жисмнинг бошланғич тезлиги марказга ёки унга карама-карши томонга (радиал) йуналганда ҳам унинг ҳаракати тўғри чизиқ бўйича кузатилади. бошқа ҳамма холларда жисмнинг тўғри чизиқ бўйича ҳаракатланиши кузатилмайди. 2. эллиптик траектория бўйича ҳаракат. агар ка нинг бошланғич тезлиги радиал тезланишдан фарқ қилса, у ҳолда унинг ҳаракат траекторияси, унинг тортишиши натийжасидан, албатта эгилади. бунда унинг йули ҳар доим бошланғич тезлик ва ер …

ича боғланган: v2=k(2/r –1/а) (1) тортишиш марказий майдонида эллипс бўйича ҳаракатланаётган жисмнинг даври т бўлса, у билан эллипснинг катта ярим ўқи а орасидаги қўйидаги нисбатдан топилади. t2/a4=32(2/gm ёки t2=32(2a4/k бу ердан айланиш даври т: t=2(2a4/2/√k (2) бўлади. фокуслар орасидаги оралиқнинг катта ўқ узунлигига нисбати эллипснинг эксинтриситетти дейилади, у 1-расдан: е=оf1/a=of2/a ёки е= (4) ифодалари топилади. юкоридаги формулалардан ка нинг бошланғич тезлиги қанча катта бўлса, орбитанинг катта ярим ўқида шунчалик катта бўлиши, шунингдек, даври ҳам ортиши маълум бўлади. марказий майдондан энг кичик ва энг катта масофадаги эллипс нукталари (1-расмда п ва а нукталари) мос равишда, перицентр ва апоцентр деб аталади. агар тортувчи жисм ер бўлса, ў нукталар перигей ва апогей деб, қуёш бўлса, перигелий ва афелий дейилади. ка нинг перигейдаги тезлиги (vр) максимум, апогейдегиси булса (va) минимум қийматга эга бўлади. бу икки тезлик ўзаро қўйидагича боғланган: vprp=vara=rkvkcosα (5) бу тенгликларнинг ҳар икки тамонини m ге купайтирсак, бу ҳаракат миқдори моментининг сақланиш …

ўйича ҳаракати. апогейи чексизликка ётган эллиптик орбита, сўзсиз эллипс бўла алмайди (3-расм 5). бунда аппарат тортишиш марказидан чексиз узоқга кетиб, ёпиқ бўлмаган эгри чизиқ- парабола бўйича ҳаракатланади. ка тортишиш марказидан узоқлашган сарим тезлиги камайиб боради. (6*) тенлемеден чексизликка (r=() тезлик нолга (v=0) бўлишини ҳисобга олиб, параболик орбитанинг бошланғич r0 масофада таъминлайдиган бошланғич тезлигини- v0 ни топамиз: v02=2k/r0 ёки v0= (9) (9) бўйича ҳисобланган тезлик параболик ёки эркинлик тезлиги дейилади. бундай тезликга эришганнан кейин, ка парабола бўйича ҳаракатланиб, тортишиш марказига кайтмайди, бошқача айтганда эркинлик олади. (9) ва (8) ни солиштириб : vерк=vойл 2 ёки vерк=1,42142vайл (10) боғлиқлигини оламиз. агар r=r - ернинг радиуси деб олинса v2= 2k/r (11) бўлиб, у иккинчи космик тезлик дейилади, унинг (ер учун) миқдори 11,1х6 км/с ти ташкил этади. энди (9) дан фойдаланиб, (6) формулани ёзсак тортишиш майдонидаги тезлик v2=v02-vэрк2 (1-r0/r) (12) чиқади. 4. гиперболалиқ траекториялар. агар ка, параболалик тезликдан катта тезликга эришса, у бу ҳолда да …

ни аниқлаган немис олими чегараланмаган икки жисм масаласи. биз шу вақтигача кўрган масалалар чегараланган икки жисм масаласи бўлиб, унда тортишиш майдонида ҳаракатланаётган жисмнинг массаси ҳисобга алиниайди. асосида йирик осмон жисмлари мисолида (масала ер ва ой) ҳаракатланаётган жисмнинг массаси сезиларли даражада катта бўлиб, у марказий жисмга таъсир этади ва охибатда, уни ҳаракатга келтиради. бундай ҳаракат, тортиш майдонидаги жисм харакатидан ўз таъсирини топади. бу ўз навбатида, марказий жисмга таъсир этади ва т.б. маълум бўлишича, ннатийжасида ҳар икки жисм ҳам уларнинг масса марказини (барицентр) атрофига, бир хил давр билан, кеплерча ҳаракат қилади. бу давр “чегараланган“ икки жисм масаласидаги сингари (х) формуладан топилади. факат бу ерда к ни бошқача , яъни k=g(m) тенглик орқали аниқланади. катта ярим ўқ- “а” бўлса ҳар икки орбита ярим ўқларининг йигиндисидан, яъни а=а1+а2 орқали топилади. чизилмада м ва m массали икки жисм орбиталари барицентр атрофига (чегараланган икки жисм масаласида фокус атрофидаги сингари) эллипслар чизиғи (4-а расм). бунда ҳар дойим …

нида, барицентр ер марказидан 4681 км четрокда (яъни ернинг ичиде) ётади. таъсир сфераси ва траекторияларни нисбатан ҳисоблаш методи. ка нинг кепларча орбиталари асосида амалга ошмайдиган орбиталар. чунки- марказий осмон жисми аниқ сферик симметрияга эга бўлмаганлиги учун унинг майдонида марказий бўла олмайди. бошка осмон жисмларининг таъсири ва бошка факторлар, жисм ҳаракатни ўрганишда ҳисобга олиниши лозим. лекин кепларча ҳаракат шундай оддий ва тўлиқ урганилган, ундан воз кечиш мумкин эмас. шу сабабли кеплар орбитаси таянч орбита сифатида қабул қилиниб, бошка факторлар берадиган четланишлар ҳисоб-китобида алоҳида этиборга олинади, бошқача айтганда, жисмнинг ҳаракат траекторияси аниқланади. бошка осмон жисмлари тарафидан ка га бериладиган гравитацион четланишларни хисоблаш керак. (5-расм): 1. ердан 500000 км масофадаги ка қуёшдан 149100000 км масофада бўлиб, унга ер берадиган тезланиш 1,594 10-6км/с2, қуёшники 5,970 10-6км/с2 ни ташкил этади. агар бизни ка нинг геоцентрик ҳаракати қизиктирса, четланувчи тезланиш сифатида қуёшдан ка ва ер оладиган тезланишларнинг фарки 5,97 10-6-5,93 10-6км/с2=0,040 10 –6км/с2 олинади. бу ка …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи." haqida

1662984830.doc марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи. тортишиш марказий майдонида жисмнинг ҳаракати. режа: 1. тўгри чизиқли ҳаракат. 2. эллиптик траектория бўйича ҳаракат 3. пароболик траектория бўйича ҳаракати. 4. гиперболалиқ траекториялар. 5. параболик ва гиперболик траекториялар бўйича ҳаракат. 6. чегараланмаган икки жисм масаласи. 7. жисмнинг таъсир сфералари. 8. траекторияларни нисбатан ҳисоблаш усули. марказий майдонда кузатиладиган ка ҳаракат траекторияларини тўрт гуруҳга ажиратиш мумкин: 1.тўгри чизиқли ҳаракат. агар жисмнинг бошланғич тезлиги нольга тенг бўлса, у марказий майдон берувчи жисм маркази томон тик учади. жисмнинг бошланғич тезлиги марказга ёки унга карама-кар...

DOC format, 76,0 KB. "марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: марказий майдонда жисмнинг ҳара… DOC Bepul yuklash Telegram

марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи.

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"марказий майдонда жисмнинг ҳаракати. чегараланмаган икки жисм масаласи. жисмнинг таъсир сфераси ва ҳаракат траекторияларини нисбатан ҳисоблаш методи." haqida

O'xshash fayllar