buhorhudot tangalari

DOC 46.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1549528646_73996.doc buhorhudot tangalari reja: 1.1979 yilda toshmozortepa g’oridan topilgan tangalar. 2.buhorhudot tangalarining olimlar tomonidan o’rganilishi. 3.ix-xi asrlarga oid tangalarining o’rganilish tarihi. 1979 yilda toshmozortepa g’oridan topilgan tangalar. samarqand viloyatl oqdaryo tumani kora -tuxum qishlog’i hududlariga qarashli toshmazortepa g’ori yaqinidan nashriy hazina yani tangalar topilgan. tangalar soni 498 nusxadan iborat bo’lib, shu yerdagi maktab uquvchisi b.ahmedov tomonidan topilgan va o’zbekiston madaniyat ministrligiga qarashli hamza nomli sanatshunoslik institutiga topshirildi. institutda bu tangalar himik laboratoriyadan o’tkazilib tozalanib, o’zbekiston xalqlari tarihiy muzeyiga topshirildi. bu tanga hazinalar buhorhudotlarning kumush dirhamlariga yaqin. bu tangalarning tarihiga nazar tashlasak, bu dirham-tangalar sosoniylar shohi varaxran u ( 420-438 y) davrida muomalada bo’lgan. sosoniylar tangadan eftalitlar v asrda mamlakatning ichki va tashqi savdo munosabatlarida kekng foydalanadilar. sosoniylar tangasi mahalliyvarbdagi tangalar muomalada bo’lgan, eroniy tangalarga taqlidan 2 xil yozuv bitilgan. bu tangalar "bo’horhudotlao tangasi"-nomini olgan. buhorodavarb etilgani uchun shunday nomlanadi deb tahmin etiladi. boshka tangalar ham bo’lgan, msalan sug’diy tangalar, buhorhudotlar …

bundan tashqari p.i.lerhaning tangalar tug’risidagi tugallanmay qolgan monografiyasi hamda - uonerning shu tangalarni ahamiyatliligi va ularning shaklini ilmiy o’rgnishi katta ahamiyat ega. o’rta osiyo kumush dirhamlari ayniqsa buxorxudot tangasi turidagi tangalari chetga ko’p chiqmagan, shuning uchun ularni faqat o’rta osiyo hududida uchratish va o’rganish mumkin bo’lgan. sho’rolar davri olimlari tadqiqotchilaridan o.i.oimirnova ilmiy izlanishlar olib borgan va tangalar hazinasini o’rgangan. u tangalarni urganish borasida tangalarni qanday saqlanganligi, shohlarni sur`atlarini va aniq chiqqarilgan vaqtlarini tangadagi nuqtalar sonini hisobga olish dirhamlarni nimalardan bo’lganligini o’rganib chiqdi. buhorчudodlap tangalarini o’rganib tangalarning shakilanishi to’risida ma`lumotlar to’plagan, ya`ni tangalarni yomon saqlangani qiyshayganligi, singani va boshqa xildagilarni o’rganib asli holiga keltirilishiga xarakat qilgan. buhorhudotlar tangasi davrini e.a.davidov o’rganib chiqqan. u bu tangalar klassifikatsiyasini belgilar va variantlarga bo’lib o’rgangan. tangalar ichidan bir turni ya`ni al-mahdi ikki xil turchalarga bo’linadi. i-a - ib. i a turdagi tangalar 352 nusxadan iborat. bu tangalarning harakteri shundaki, tangalardagi bezaklarning yuqori kismida toj, tojning …

qinligi, nuqtalar soni, va tanga o’rtasidagi bezak, bir xil nuqtalar soni sug’d yozuvi va shoh kallasining yuqori qismida qisqartirilgan chiziqlap mavjud. ikkinchi turdagi tangalar bezagida lentalar, sug’d yozuvi va aylanma nuqtalar tanga o’rtasidagi bezak, shox tojining yuqori kismidagi nuqtalar bezaklar, soch o’ramasi tasviri va byrun –og’iz o’rtalaridagi nuqtalar (3 ta) uchramaydi. shuning uchun bu ikkichi turdagi tangalarni alohida jadval asosida o’rganiladi. urganish davomida shu narsa aniqlangan. tangalarning ayrim nusxalari to’rtburchak shaklida, nuktalarning bir oz ko’pligi qo’shimcha chiziqlar, hamda ichkaridan to’rt burburchak chizlqlari yonida berilgan bezaklar, nuqtalar soni, o’rtadagi bezaklar 11 dan 18 raqamlarni tasvirlaydi. tangalardagi nuqtalar soni nihoyatda ko’p bo’lgan yoki ularni o’rganish bir oz qiyinligi sababli yomon saqlangan. 2 ko’rinishdagi dirham turlarida shoh va yuqori qismida gulchambar va ular o’rtasida 2 ta katta chiziqlar tasvirlangan ikkinchi tur tangada bu belgilar yo’q, har xil dirham tangalarning o’ng tomonida shohning kulog’ teri chichiziqlar shaklida tushirilgan quloq va ko’z o’rnida nuqta o’rni …

0 gr og’irlik ulchovida ikki tangalik bo’lib 2,1va 2,3gr.dan iborat, o’rta arfmetik ogirligi 2,16 gr. lekin ikki tur tangalar ulchov ogirligi bir tur tangalar ulchov og’irligidan miqdori kam ikki tur tangalar ko’p ishlatilishi natijasida sayqallanib ketgan. shunng uchun ham birinchi tur tangalaridan bir farq qiladi. lekin e.a.davidovich tadqiqoti shuni isbotlaydiki dirham tangalar ikkinchi turi ham bir xil og’irlik standartga teng bo’lgan. davidovichni fikriga buhorhudotlar tangasining ichki ko’rinishi misdan iborat bo’lib usti yuqori probali kumushdan iboratdir. ximiyaviy tadqiqot 10 ta nusxani tekshiruvdan o’tkazib uni isbot kildi. bularda 8 tasi kumush ogirligi 50 gramdan oshiq yani 69 foizgacha. bu kumush tangalar 700 probada bo’lgan. samarqand hazinasi tangalarining kumush, ogirligi ham ya`ni 20-40 foizni tashkil qiladi. dirham tangalarning metallari har xil birinchi turdagi tangalarda kumush kurinishlari uchramaydi. ikknchi turdagi tangalarda bu kumush turlar ko’p bilinadi. sababi shuki, birinchi tur dirham tangalarni ust ko’rinishi sayqallashgan (yoyilgan) shuning uchun kumush emirilib, mis chiqib qolgan. ikkinchi …

ob tumani mun goxtepa kishlog’idan topilgan bo’lib, 10 ta buhorhudotlar dirhamlarida al - maxdi, yozuvi aks ettirilgan tangalar hazinavining vaqti -415 / +024. 25 yilga hos. bu tangalar hozir o’zbekiston fanlar akademiyasining arheologiya institutida saqlanmoqda. lkkinchi hazina ham buhorhudotlar turiga mansub bo’lib, 4 ming kumush tanga va 500dan ortiq arab afsonasi aks ettirilgan tangalar, qolgani al-maxdi yozuvi aks ettirlgan buhorhudotlar tangasi samarkand vlloyatining beshiktepa tumanidan topildi. bu tangalarning vaqti 433 / 2341-42- yillarga to’g’ri keladi. bu muzeylarda saqlanmoqda. uchinchi xazina ham samarqanddan topilgan bo’lib, buhorhudotlar turiga mansub 141 ta tangadan iborat bundan tashqari bu tangalarda arab yozuvi tushirilgan. bu tangalarda arab yozuvi tushirilgan. bu tangalarni vaqti 483/ 1090 - 91 yillarga hos bu ham muzeylarga saqlanmoqda. to’rtinchi hazina kitob tumanining varganza qishlog’idan topilgan. u o’zlda 1185 ta buhorhudotlar dirhamlari tangasini saqlagan. shulardan 16 nusxada arab afsonasi tushirilgan. bu tangalarning vaqti 483/1090 -91y. hozir o’zbekiston fanlar akademiyasining arheologiya institutida saqlanmoqda. buhorhudotlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buhorhudot tangalari"

1549528646_73996.doc buhorhudot tangalari reja: 1.1979 yilda toshmozortepa g’oridan topilgan tangalar. 2.buhorhudot tangalarining olimlar tomonidan o’rganilishi. 3.ix-xi asrlarga oid tangalarining o’rganilish tarihi. 1979 yilda toshmozortepa g’oridan topilgan tangalar. samarqand viloyatl oqdaryo tumani kora -tuxum qishlog’i hududlariga qarashli toshmazortepa g’ori yaqinidan nashriy hazina yani tangalar topilgan. tangalar soni 498 nusxadan iborat bo’lib, shu yerdagi maktab uquvchisi b.ahmedov tomonidan topilgan va o’zbekiston madaniyat ministrligiga qarashli hamza nomli sanatshunoslik institutiga topshirildi. institutda bu tangalar himik laboratoriyadan o’tkazilib tozalanib, o’zbekiston xalqlari tarihiy muzeyiga topshirildi. bu tanga hazinalar buhorhudotlarning kumush dirhamlariga yaqin. bu...

DOC format, 46.0 KB. To download "buhorhudot tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: buhorhudot tangalari DOC Free download Telegram