tarixiy antropologiyada strukturalizm, madaniy realitizm va neoevonyusionizm

DOCX 23.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1509449754_69558.docx tarixiy antropologiyada strukturalizm, madaniy realitizm va neoevonyusionizm reja: 1. strukturaviy antropologiya yoânalishi 2. neofunksionalizmning manchester maktabi 3. neoevolyusionizm gâoyalari 1.strukturaviy antropologiya yoânalishi keyingi yarim asr davomida tarixiy antropologiya fanida koâplab yangi nazariy-metodologik qarashlar hamda gâoyalar paydo boâldi. shubhasiz bunday qarashlarning paydo boâlishi dunyo miqyosidagi siyosiy jarayonlarning oâzgarishi bilan bogâliq. bu davrda yevropa antropologlari tomonidan bir qator yangi nazariyalar yaratildi. ayniqsa, ikkinchi jahon urushidan soâng mustamlakachi imperiyalarning yemirilishi antropologiyaning taraqqiyotiga sezilarli taâsir qildi deb aytish mumkin. aynan shu davrda yevropa antropolog/etnologlari tomonidan antropologiya - antropologiya sohalarida bir qator yangi nazariyalar yaratildi. jumladan, mashhur fransuz olimi levi stross (1908-2009 yy)ning strukturaviy antropologiya maktabini misol tarzida keltirish mumkin. levi-stross xx asr jahon antropologiyasi fanining klassiklaridan biri boâlib, uning nazariy-metodologik qarashlarining oâziga xosligi va ilmiyligi bilan antropologiya fani taraqqiyotiga ulkan hissa qoâshgan. keyingi oân yilliklarda yevropa antropolog/etnolog olimlari orasida bir qator yangi yoânalishlarga asos solinmoqda. jumladan, ingliz olimi maks gyulkman (1917 â1975 yy.) …

bu dunyodagi siyosiy vaziyat va kuchlar muvozanatining oâzgarishi bilan bogâliq. ayniqsa, ikkinchi jahon urushidan soâng mustamlakachilik siyosatining yemirilishi antropologiyaga sezilarli taâsir qildi. ilgari yirik mustamlakachi davlatlarda antropologiyaga qiziqishning pasayishi oâz navbatida, antropologik tadqiqotlarga ajratiladigan mablagâning kamayishiga olib keldi. niderlandiyada antropologiya va antropologiyaga amaliy qiziqishniing zaiflshuvi sababli, bir qator ilmiy tadqiqot institutlari yopildi. buyuk britaniya va fransiyada esa antropologiyaning fanlar tizimidagi mavqei pasaydi. biroq, bu yevropa mamlakatlarida tarixiy antropologiya fani butunlay inkor etildi degan maânoni anglatmaydi. keyingi davrda yevropa olimlari tomonidan antropologiya sohasida bir qator yangi nazariyalar yaratildi. jumladan, ingliz olimi maks glyukman (1917-1975 yy) tomonidan âneofunksionalizmning manchester maktabiâ nomi ostida mashhur boâlgan yoânalishga asos solingan. rodney nidxem (1923 yili tugâilgan) tomonidan ijtimoiy strukturalizmning yangi konsepsiyasi yaratilgan. fransiyada ham antropologiya rivojlanib garchi ular levi stross qarashlari taâsirida boâlishiga qaramay, moris godile, klod melissolar tarixiy materializmga asoslangan qarashlarni shakllantirishga harakat qilishgan. xx asrning 50-yillaridan boshlab aqshda antropologiya, madaniy antropologiya nomi ostida nihoyatda …

asi dunyoning yangi tartib qoidasi sifatida qabul qilingan. 2.neofunksionalizmning manchester maktabi xx asrning 40-50 yillarida amerika va yeropa tarixiy antropologiyasida yevropa etnosentrizmni targâib qilgan yangi maktab shakllandi. bu maktab vakillari yevropadan boshqa madaniyatlarni qoloq va yovvoyiroq deb hisoblaganlar. bu nazariya boas tomonidan ilgari surilgan boâlib, uni melavill xerkovis rivojlantirgan. xx asrning 40-yillariga kelib, tarixiy antropologiyada evolyusion nazariyani isloh qilib, uni toâldirib, neoevolyusionizm gâoyasi vujudga keldi. xx asrning 40 -yillarida antropologiyaning taraqqiyoti evolyusionizm gâoyalariga qiziqishning kuchayishiga olib keldi. bu paytda klassik evolyusionizmning sodda toâgâri chiziqliligini inkor etgan yangi yoânalish shakllandi. neoevolyusionizm tarafdorlari âevolyusiyaâ atamasini u albatta progress (taraqqiyot) yoki ortga qaytarib boâlmaydigan oâzgarishni: oddiylikdan murakkablikka oâtishni; oddiy moslashuv (adaptasiya)ning kuchayib borishini bir chiziqli yoki koâpchiziqli evolyusiyani; darvinning turlar boâyicha gâoyasini umuman inson madaniyatiga nisbatan qoâllash mumkinmi va h. ko. ni turlicha izohlagan. ushbu atamani tushunilishi boâyicha u yoki bu nazariy xulosalar qilingan. yangi evolyusionizm gâoyasi tarafdorlarining koâpchiligi, universal tarixiy qonuniyatni tan …

evolyusionizm gâoyalari aqshda alohida oârin tutib, kulturolog va etnolog lesli elvin uayt (1910-1975) asarlarida oâz ifodasini topgan. madaniyat haqidagi gâoyalar va umumiy konsepsiyalarini uayt âmadaniyat haqida fanâ (1949), âmadaniyat evolyusiyasi (1959) vaâ madaniy sistemalar tushunchasi: qabilalr va millatlarni tushunish kaliti â(1975) fundamental asarlarida bayon etgan. uayt konsepsiyasi asosida uning ijtimoiy madaniy hodisalar va jarayonlarni tadqiq qilishda ikki tadqiqot usuli: tarixiy va funksional boâlishiga qarshi ekanligi oâz ifodasini topgan. birinchisi katta ijtimoiy ahamiyatga ega hodisalarni taxlil qilsa, ikkinchisi madaniy hodisalar, jarayondarning umumiy xususiyatlarini, ularning xronologik ketma â ketligidan qatâiy nazar oârganilishini anglatadi. ularning oârniga amerikalik olim, madaniy jarayonlarning uch turini, uni izohlashning yana shuncha usulini: vaqtli jarayonlar, xronologik ketma â ketlikdagi muhim voqealar tarix tomonidan oârganilishi lozim: madaniy taraqqiyotning funksional jihatlariâfunksional tahlil chegaralarida tadqiq qilinsa; nihoyat formal â vaqtli jarayonlar, unda madaniy hodisalar vaqtli ketma â ketlik formatida â evolyusion metodda koârilishi lozim deb hisoblaydi. uaytning fikricha evolyusiya, mavjudlikning uch asosiy …

anadi. barcha tirik mavjudotlar kosmosning erkin energiyasini, oâz tanalaridagi hayotiy jarayonlarga xizmat qiladigan quvvat turlariga aylantiradi. oâsimlik quyosh energiyasini oâsish, qayta yaralish uchun, hayotini saqlash uchun zarur boâlgani singari, insonlar ham yashash uchun quvvat olishlari shart. bu toâligâicha madaniyatga ham taâluqlidir. har qanday madaniy harakat energiyani sarflashni talab etadi. madaniyatning yuksakligi omili va belgisini aniqlovchi vosita, uning quvvat bilan taâminlanishi darajasidir. madaniyatlar foydalanayotgan quvvati miqdori bilan farqlanib, madaniy taraqqiyot darajasi aholi jon boshiga yil davomida ishlatilgan quvvat miqdori bilan oâlchanishi ham mumkin. taraqqiy etmagan madaniyatlar faqat inson kuchiga nisbatan rivojlanganlari esa shamol, bugâ, atom quvvatidan foydalanadi. shu tariqa uayt madaniyat evolyusiyasini ishlatiladigan quvvat miqdorining oâsishi, butun madaniy evolyusiya mazmun-mohiyatini esa insonning dunyoga moslashuvini takomillashtirish bilan bogâlaydi. 3.neoevolyusionizm gâoyalari l. uayt konsepsiyasida ramzlar nazariyasi muhim oârinni egallaydi. olim madaniyatni ekstrasomatik (noanâanaviy) anâana sifatida belgilab, unda ramzlar yetakchi rol oâynashini taâkidlaydi. uning fikricha ramziy xulq â atvor madaniyatning asosiy belgilaridan biri, sababi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy antropologiyada strukturalizm, madaniy realitizm va neoevonyusionizm"

1509449754_69558.docx tarixiy antropologiyada strukturalizm, madaniy realitizm va neoevonyusionizm reja: 1. strukturaviy antropologiya yoânalishi 2. neofunksionalizmning manchester maktabi 3. neoevolyusionizm gâoyalari 1.strukturaviy antropologiya yoânalishi keyingi yarim asr davomida tarixiy antropologiya fanida koâplab yangi nazariy-metodologik qarashlar hamda gâoyalar paydo boâldi. shubhasiz bunday qarashlarning paydo boâlishi dunyo miqyosidagi siyosiy jarayonlarning oâzgarishi bilan bogâliq. bu davrda yevropa antropologlari tomonidan bir qator yangi nazariyalar yaratildi. ayniqsa, ikkinchi jahon urushidan soâng mustamlakachi imperiyalarning yemirilishi antropologiyaning taraqqiyotiga sezilarli taâsir qildi deb aytish mumkin. aynan shu davrda yevropa antropolog/etn...

DOCX format, 23.9 KB. To download "tarixiy antropologiyada strukturalizm, madaniy realitizm va neoevonyusionizm", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy antropologiyada struktu… DOCX Free download Telegram