mesopotamiya sivilizatsiyalari

DOC 45,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1479926357_66183.doc mesopotamiya sivilizatsiyalari. reja: 1. mesopotamiya aholisining mashg’ulotlari 2. gilgamesh haqidagi rivoyat 3. bobil podsholigi 4. yangi bobil podsholigi tabiiy sharoit.dajla va frot daryolari oralig’idagi vodiyni yunonlar mesopotamiya deb nomlashgan, bu atama tarjimasi ikkidaryolik yoki ikki daryo oralig’i degan ma’noni anglatadi. odamlar mesopotamiyaga qadim zamonlarda ko’chib joylashganlar.tabiiy sharoitiga ko’ra mesopotamiya misrni esga soladi daryolarning doimiy toshqini, jazirama havo, ishlov berish uchun qulay serunum yerlar, o’rmonlar va botqoqlar esa sira uchramaydi. qishda surunkali yomg’ir va daryolar toshqini boshlanadi. shu sababli mesopotamiyada jahondagi eng qadimiy miflardan biri – yer yuzini butkul suv bosishi to’g’risidagi to’fon rivoyati dunyoga keldi. xurmo daraxtini mesopotamiya ahli «hayot daraxti» deyishgan. bir tup daraxt 50 kilogramgacha hosil bergan. xurmo mevasidan asalga o’xshash moy siqib olingan. daraxt poyasi qurilish materiali va o’tin sifatida ishlatilgan. xurmo danagidan qoramollarni boqish uchun yem tayyorlangan. xurmo danaklarini shuningdek temirchilik ustaxonalarida o’tin o’rnida ham ishlatishgan. yog’och beradigan o’rmonlar bo’lmagani uchun uylarni tuproq va toshdan …

-sotiq bilan ham shug’ullanadi. qo’shni kavkazorti va eron o’lkalaridan donga ayirboshlab oltin, mis, kumush, qalayi va noyob toshlarni keltirishardi. suriyadan esa kedr yog’ochi keltirilar edi. mesopotamiyada turli mahsulotlar va hunarmandchilik buyumlari bilan savdo qilishgan. metall buyumlar, zeb-ziynatlar, qurol-yaroq va kulolchilik buyumlari ayniqsa qadrlangan. savdo-sotiqda kumush quymasi ko’rinishidagi metall tangalar ishlatilgan. mesopotamiyadagi og’irlik o’lchovi bo’lgan «mino» 550 gramm kumushga barobar edi. shumerlar eng qadimgi yozuv – mixxatni ixtiro qilishgan. shumerlar qo’li gul quruvchilar va hunarmandlar bo’lishgan. shumerlar uchi o’tkirlangan tayoqchalar bilan pishmagan loy – sopolga yozishgan. zargarlik san’ati shumerliklar orasida yuksak darajaga ko’tarildi. qo’li gul ustalar oltin va kumushdan har xil zeb-ziynatlar yasashgan. shahar-davlatlar vaqt o’tishi bilan asta-sekin manzil gohlar nihoyatda kengayib ketdi, miloddan avvalgi iv mingyillik oxirida mesopotamiyada uruk, umma, lagash, ur va boshqa shaharlar vujudga kela boshladi. ular shahar-davlatlar deb nomlangan. ular shaharning o’zi va unga tutash dehqonchilik tumanlaridan iborat bo’lgan. har bir shaharning hukmdori oliy xudo – shahar …

rol-yaroqlar, kumush idishlardir. mesopotamiyadagi katta-katta yer mulklari hukmdorlar va kohinlar qo’l ostida bo’lgan. dalalarga qullar va erkin yollanma mehnatchilar ishlov berishgan. shaharlar tevaragida istiqomat qiluvchi aholi kichik-kichik yer ulushlariga egalik qilar edi. o’z oilasini boqish uchun kambag’allar podsho va ibodat-xona mulklarida mehnat qilar edilar. miloddan avvalgi iii mingyillik o’rtalarida lagash davlati yuksala boshladi, shumer va akkadning ko’pgina shaharlari lagashga qo’shib olindi. shumer shaharlari mudofaa devorlari bilan o’rab olingan edi. shaharning bosh darvozasidan boshlangan ko’chalar markaziy maydonga, ibodatxona va hukmdor saroyiga borar edi. qurilish tosh, xom va pishgan g’isht bilan amalga oshirilgan. lagashdagi ibodatxona xudolar va qahramonlar haykallari bilan hashamli bezatilgan edi. ibodatxonada qazilgan hovuzda baliqlar suzib yurardi, shuningdek, kaptarlar kun kechiradigan bog’, hamda turli hayvonlar va qushlar yashaydigan tomoshabog’ ham barpo etilgan. urush paytida shahar aholisi sardorni saylashgan. bora-bora ularning nufuzi ortdi, sardorlar muntazam hukmronlik qila boshladilar. ularni podsholar deb atashgan. podsho shahar-davlatni aslzodalar, kohinlar va armiyaga tayangan holda amaldorlar …

otlarga qarshi kurashadilar, buning uchun xudolar enkiduni jazolaydilar va qahramon qazo qiladi. boqiy hayotga erishish uchun gilgamish dengiz tubida o’sadigan sehrli giyohni izlab topadi, uni o’z xalqi bilan baham ko’rishga qaror qiladi. ammo iziga qaytayotganida bir ko’lda cho’milib turganida gulning isini ilon sezib qoladi va uni o’g’irlab ketadi. o’shandan beri, afsonada aytilishicha, ilonlar har yili po’stini tashlab yasharadi. gilgamish esa jonajon shahri devorlari uni xalos etishini, ezgu ishlari o’zini umrboqiy qilishini tushunib yetadi. shahar-davlatlar bir-birlari bilan tinimsiz urushar edi. ana shu urushlar natijasida sargon i butun shumerpodshosi bo’lib oladi. miloddan avvalgi iii mingyillikning o’rtalarida u akkadni o’z hokimiyati ostida birlashtiradi. savdo-sotiqni rivojlantirish maqsadida sargon i barcha shaharlar uchun yagona bo’lgan uzunlik, maydon va og’irlik o’lchovini joriy etadi. jahon tarixida birinchi bo’lib muntazam qo’shin tuzadi. bu lashkar 5400 nafar jangchidan iborat bo’lgan, keyin esa sargonga ko’plab shaharlar mamlakatlarni zabt etishga imkoniyat yaratgan katta armiyaning asosiga aylandi. sargon mesopotamiyadan arabiston, eron va …

ozasi» degan ma’noni anglatadi. bobil shahrida ajoyib saroylar, muhtasham ibodatxonalar bo’lgan. bobilning bosh ko’chasi g’alaba ilohasi ishtar darvozasi bilan tugallangan. bobil davlatida dehqonchilik, hunarmandlik ishlab chiqarishi va savdo-sotiq yaxshi rivojlanadi. ammo o’zaro urushlar bunga xalaqit beradi. miloddan avvalgi xviii asrda bobil podshosi xammurapi butun mesopotamiyani yagona davlatga birlashtirishga muvaffaq bo’ladi. xammurapi hukmronligi davrida bobil eng qudratli davlatga aylanadi. xammurapi qonunlari xammurapi tarixda qonunlar tuzuvchi hukmdor sifatida nom qoldirgan.xammurapi qonunlari hajmi jihatidan,hayotning har xil tomonlarini qamrab olishi bilan ilgari mavjud bo’lgan barcha qonunlardan ustunlik qiladi. xammurapi qonunlari hamma uchun – badavlat va qashshoq kishilar uchun birdek bo’lgan. qonunlar matnlari mamlakatning barcha shaharlarida o’rnatilgan tosh ustunlarga yozib qo’yiladi. xammurapi qonunlari qafiyligi bilan kishini lol qoldiradi. basharti, shifokor amalga oshirgan operatsiya natijasida bemor bevaqt vafot etsa, shifokorning panjalari kesib tashlanishi shart bo’lgan. mabodo arxitektor qurgan uy to’satdan ag’anab, biror kishini bosib qolsa, arxitektor qatl etilishi lozim bo’lgan. qarzni vaqtida qaytarmagan kishi o’z oila …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mesopotamiya sivilizatsiyalari" haqida

1479926357_66183.doc mesopotamiya sivilizatsiyalari. reja: 1. mesopotamiya aholisining mashg’ulotlari 2. gilgamesh haqidagi rivoyat 3. bobil podsholigi 4. yangi bobil podsholigi tabiiy sharoit.dajla va frot daryolari oralig’idagi vodiyni yunonlar mesopotamiya deb nomlashgan, bu atama tarjimasi ikkidaryolik yoki ikki daryo oralig’i degan ma’noni anglatadi. odamlar mesopotamiyaga qadim zamonlarda ko’chib joylashganlar.tabiiy sharoitiga ko’ra mesopotamiya misrni esga soladi daryolarning doimiy toshqini, jazirama havo, ishlov berish uchun qulay serunum yerlar, o’rmonlar va botqoqlar esa sira uchramaydi. qishda surunkali yomg’ir va daryolar toshqini boshlanadi. shu sababli mesopotamiyada jahondagi eng qadimiy miflardan biri – yer yuzini butkul suv bosishi to’g’risidagi to’fon rivoyati dunyoga k...

DOC format, 45,5 KB. "mesopotamiya sivilizatsiyalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mesopotamiya sivilizatsiyalari DOC Bepul yuklash Telegram