mesopotamiya sivilizatsiyalari

DOC 45,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479926357_66183.doc mesopotamiya sivilizatsiyalari. reja: 1. mesopotamiya aholisining mashgâulotlari 2. gilgamesh haqidagi rivoyat 3. bobil podsholigi 4. yangi bobil podsholigi tabiiy sharoit.dajla va frot daryolari oraligâidagi vodiyni yunonlar mesopotamiya deb nomlashgan, bu atama tarjimasi ikkidaryolik yoki ikki daryo oraligâi degan maânoni anglatadi. odamlar mesopotamiyaga qadim zamonlarda koâchib joylashganlar.tabiiy sharoitiga koâra mesopotamiya misrni esga soladi daryolarning doimiy toshqini, jazirama havo, ishlov berish uchun qulay serunum yerlar, oârmonlar va botqoqlar esa sira uchramaydi. qishda surunkali yomgâir va daryolar toshqini boshlanadi. shu sababli mesopotamiyada jahondagi eng qadimiy miflardan biri â yer yuzini butkul suv bosishi toâgârisidagi toâfon rivoyati dunyoga keldi. xurmo daraxtini mesopotamiya ahli â«hayot daraxtiâ» deyishgan. bir tup daraxt 50 kilogramgacha hosil bergan. xurmo mevasidan asalga oâxshash moy siqib olingan. daraxt poyasi qurilish materiali va oâtin sifatida ishlatilgan. xurmo danagidan qoramollarni boqish uchun yem tayyorlangan. xurmo danaklarini shuningdek temirchilik ustaxonalarida oâtin oârnida ham ishlatishgan. yogâoch beradigan oârmonlar boâlmagani uchun uylarni tuproq va toshdan …

yogâi koâp edi. shuning uchun mesopotamiya aholisi savdo-sotiq bilan ham shugâullanadi. qoâshni kavkazorti va eron oâlkalaridan donga ayirboshlab oltin, mis, kumush, qalayi va noyob toshlarni keltirishardi. suriyadan esa kedr yogâochi keltirilar edi. mesopotamiyada turli mahsulotlar va hunarmandchilik buyumlari bilan savdo qilishgan. metall buyumlar, zeb-ziynatlar, qurol-yaroq va kulolchilik buyumlari ayniqsa qadrlangan. savdo-sotiqda kumush quymasi koârinishidagi metall tangalar ishlatilgan. mesopotamiyadagi ogâirlik oâlchovi boâlgan â«minoâ» 550 gramm kumushga barobar edi. shumerlar eng qadimgi yozuv â mixxatni ixtiro qilishgan. shumerlar qoâli gul quruvchilar va hunarmandlar boâlishgan. shumerlar uchi oâtkirlangan tayoqchalar bilan pishmagan loy â sopolga yozishgan. zargarlik sanâati shumerliklar orasida yuksak darajaga koâtarildi. qoâli gul ustalar oltin va kumushdan har xil zeb-ziynatlar yasashgan. shahar-davlatlar vaqt oâtishi bilan asta-sekin manzil gohlar nihoyatda kengayib ketdi, miloddan avvalgi iv mingyillik oxirida mesopotamiyada uruk, umma, lagash, ur va boshqa shaharlar vujudga kela boshladi. ular shahar-davlatlar deb nomlangan. ular shaharning oâzi va unga tutash dehqonchilik tumanlaridan iborat boâlgan. har …

holar maqbarasidan topilgan topilmalar ham urning kuch-qudratidan dalolat beradi. bular oltin buyumlar, dabdabali qurol-yaroqlar, kumush idishlardir. mesopotamiyadagi katta-katta yer mulklari hukmdorlar va kohinlar qoâl ostida boâlgan. dalalarga qullar va erkin yollanma mehnatchilar ishlov berishgan. shaharlar tevaragida istiqomat qiluvchi aholi kichik-kichik yer ulushlariga egalik qilar edi. oâz oilasini boqish uchun kambagâallar podsho va ibodat-xona mulklarida mehnat qilar edilar. miloddan avvalgi iii mingyillik oârtalarida lagash davlati yuksala boshladi, shumer va akkadning koâpgina shaharlari lagashga qoâshib olindi. shumer shaharlari mudofaa devorlari bilan oârab olingan edi. shaharning bosh darvozasidan boshlangan koâchalar markaziy maydonga, ibodatxona va hukmdor saroyiga borar edi. qurilish tosh, xom va pishgan gâisht bilan amalga oshirilgan. lagashdagi ibodatxona xudolar va qahramonlar haykallari bilan hashamli bezatilgan edi. ibodatxonada qazilgan hovuzda baliqlar suzib yurardi, shuningdek, kaptarlar kun kechiradigan bogâ, hamda turli hayvonlar va qushlar yashaydigan tomoshabogâ ham barpo etilgan. urush paytida shahar aholisi sardorni saylashgan. bora-bora ularning nufuzi ortdi, sardorlar muntazam hukmronlik qila boshladilar. …

idan hokimiyatni tortib oladi, oâzi uruk shahrini boshqara boshlaydi. gilgamish enkidu degan pahlavon bilan doâst tutinadi. ikkalasi bir boâlib yovuz maxluqotlarga qarshi kurashadilar, buning uchun xudolar enkiduni jazolaydilar va qahramon qazo qiladi. boqiy hayotga erishish uchun gilgamish dengiz tubida oâsadigan sehrli giyohni izlab topadi, uni oâz xalqi bilan baham koârishga qaror qiladi. ammo iziga qaytayotganida bir koâlda choâmilib turganida gulning isini ilon sezib qoladi va uni oâgâirlab ketadi. oâshandan beri, afsonada aytilishicha, ilonlar har yili poâstini tashlab yasharadi. gilgamish esa jonajon shahri devorlari uni xalos etishini, ezgu ishlari oâzini umrboqiy qilishini tushunib yetadi. shahar-davlatlar bir-birlari bilan tinimsiz urushar edi. ana shu urushlar natijasida sargon i butun shumerpodshosi boâlib oladi. miloddan avvalgi iii mingyillikning oârtalarida u akkadni oâz hokimiyati ostida birlashtiradi. savdo-sotiqni rivojlantirish maqsadida sargon i barcha shaharlar uchun yagona boâlgan uzunlik, maydon va ogâirlik oâlchovini joriy etadi. jahon tarixida birinchi boâlib muntazam qoâshin tuzadi. bu lashkar 5400 nafar jangchidan iborat …

aryolari oâzanlari deyarli bir-biriga qoâshilib ketadigan bir makonda joylashgandi. kemalarda tovarlari bilan birga suzib kelgan aksariyat savdogarlar bu shaharga qoânib oâtishar edi. â«bobilâ» soâzining oâzi esa â«xudolar darvozasiâ» degan maânoni anglatadi. bobil shahrida ajoyib saroylar, muhtasham ibodatxonalar boâlgan. bobilning bosh koâchasi gâalaba ilohasi ishtar darvozasi bilan tugallangan. bobil davlatida dehqonchilik, hunarmandlik ishlab chiqarishi va savdo-sotiq yaxshi rivojlanadi. ammo oâzaro urushlar bunga xalaqit beradi. miloddan avvalgi xviii asrda bobil podshosi xammurapi butun mesopotamiyani yagona davlatga birlashtirishga muvaffaq boâladi. xammurapi hukmronligi davrida bobil eng qudratli davlatga aylanadi. xammurapi qonunlari xammurapi tarixda qonunlar tuzuvchi hukmdor sifatida nom qoldirgan.xammurapi qonunlari hajmi jihatidan,hayotning har xil tomonlarini qamrab olishi bilan ilgari mavjud boâlgan barcha qonunlardan ustunlik qiladi. xammurapi qonunlari hamma uchun â badavlat va qashshoq kishilar uchun birdek boâlgan. qonunlar matnlari mamlakatning barcha shaharlarida oârnatilgan tosh ustunlarga yozib qoâyiladi. xammurapi qonunlari qafiyligi bilan kishini lol qoldiradi. basharti, shifokor amalga oshirgan operatsiya natijasida bemor bevaqt vafot etsa, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mesopotamiya sivilizatsiyalari"

1479926357_66183.doc mesopotamiya sivilizatsiyalari. reja: 1. mesopotamiya aholisining mashgâulotlari 2. gilgamesh haqidagi rivoyat 3. bobil podsholigi 4. yangi bobil podsholigi tabiiy sharoit.dajla va frot daryolari oraligâidagi vodiyni yunonlar mesopotamiya deb nomlashgan, bu atama tarjimasi ikkidaryolik yoki ikki daryo oraligâi degan maânoni anglatadi. odamlar mesopotamiyaga qadim zamonlarda koâchib joylashganlar.tabiiy sharoitiga koâra mesopotamiya misrni esga soladi daryolarning doimiy toshqini, jazirama havo, ishlov berish uchun qulay serunum yerlar, oârmonlar va botqoqlar esa sira uchramaydi. qishda surunkali yomgâir va daryolar toshqini boshlanadi. shu sababli mesopotamiyada jahondagi eng qadimiy miflardan biri â yer yuzini butkul suv bosishi toâgârisidagi toâ...

Формат DOC, 45,5 КБ. Чтобы скачать "mesopotamiya sivilizatsiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mesopotamiya sivilizatsiyalari DOC Бесплатная загрузка Telegram