qadimgi sharqda xalqaro munosabatlar va diplomatiya

DOC 43.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474887887_65155.doc qadimgi sharqda xalqaro munosabatlar va diplomatiya reja: 1. qadimgi mesopotamiya (ikki daryo oralig‘i). 2. qadimgi misr. 3. ossuriya davlati (mil. avv. i ming yillik ). 4. qadimgi hindiston. 5. qadimgi xitoy. qadimgi mesopotamiya (ikki daryo oralig‘i). miloddan avvalgi iii - ii ming yilliklardagi mesopotamiyaning tashqi siyosiy tarixi, birinchi galda, mesopotamiya ichkarisida mavjud bo‘lgan davlatlar o‘rtasidagi munosabatlar tarixidir. yozuv oldi davrining oxiri va ilk sulolalar davrining boshida mesopotamiyada yigirmaga yaqin “nom” turdagi shahar - davlatlar mavjud edi. mesopotamiyada gegemonlik qilishga qaratilgan da'volar dastavval “kish podshosi” unvoniga ega bo‘lish bilan bog‘liq bo‘lgandi. “kish lugali” unvoni podsho - gegemonning an'anaviy unvoni bo‘lib qoldi. mesopotamiyaning tashqi aloqalari asosan sharq tomon qaratilgan edi. miloddan avvalgi iv ming. yillikda mesopotamiya eronning yassi tog‘lik hududlari bilan jadal savdo aloqalariga ega bo‘lgan. miloddan avvalgi iii ming yillikda mesopotamiyaga keltirilgan mahsulotlarning aksariyat qismi aynan savdo orqali ta'minlanardi. bu esa tabiyki, savdo almashuvining yo‘lga qo‘yilgan tartibini nazarda tutadi. qolaversa, …

ushbu nizoda o‘ynagan rolini yoritib beradigan bir qator matnlar bizgacha yetib kelgan. bu yerdagi voqyealar “ikki darajada” ro‘y berdi: enlil (shumerning oliy xudosi) ningersu (lagashga xomiylik qilgan xudo) va shara (umma shahriga homiylik qilgan xudo) o‘rtasida chegara o‘rnatdi, ya'ni ular o‘rtasidagi nizoni hal etdi. “nom” lar o‘rtasidagi to‘qnashuv shunday qilib, ushbu “nom”- larning ilohlari o‘rtasidagi nizo sifatida ifodalanadi va xudolar orasida hal etiladi. demak, bizga ma'lum bo‘lgan eng qadimgi kelishuvlardan birida zamonaviy xalqaro - huquqiy amaliyotning ko‘plab elementlarini ko‘rishimiz mumkin: aniq belgilangan yerlarga egalik qilish da'volari negizida yuzaga kelgan nizo, xakamlar sudi, janjalda ishtrok etgan birinchi tomonning talash bo‘lib turgan yerlar ustidan suverenitetining tan olinishi, xamda shu paytning o‘zida ikkinchi tomonga ushbu yerlarni ijaraga topshirilishi. to‘qnashuv, gox pasayib, gox avj olib, umma xukmdori lugal zagesi lagashni xal qiluvchi mag‘lubiyatga uchratmaguncha (tax. mil. avv. 2312 y.) davom etdi. lugalzagesi xech qanday istilochilik maqsadlarga ega bo‘lmaganligiga inontirardi va faqat “adolatni” tiklaganligini ta'kidlaydi. …

il halqaro munosabatlarga oid xatlar, shartnomalar, qaydnomalar o‘sha davrdagi qadimgi sharq podsholiklari o‘rtasidagi aloqalardan dalolat beradi. eramizgacha bo‘lgan 3 ming yillikdanoq misr podsholari boshqa davlatlar bilan aloqalar o‘rnatishga harakat qilishgan. v podsholik davrida eramizgacha 25 asrda misrliklar punt davlatlariga (qizil dengiz janubiy qirg‘oqlari) elchilar yuborishgan. eramizgacha bo‘lgan 2 ming yilliklarda misrliklar qo‘shni davlatlar bilan aloqalarni yanada kuchaytirganlar. podsho boshqa davlatlarga yuborish uchun elchilik va choparlik lavozimlarin joriy etgan. misrda 18 sulola davridagi (er. 2 ming yillik o‘rtalari) xalqaro aloqalar ayniqsa qadimgi sharq tarixida muxim o‘rin tutadi. misrliklar mitanni, vavilon, ossuriya, xett davlatlari, krit podsholigi va egey dengizidagi orollar bilan, suriyaliklar va falastinliklar bilan aloqalarni kuchaytirganlar. misrda bu davrda halqaro munosabatlarga oid xujjatlarni saqlash uchun davlat tomonidan arxiv tashkil qilingan. qadimgi sharq halqaro munosabatlariga oid yodgorliklar ichida eng qiziqarlisi al-amarna yozishmalari va misr fir'avni ramzes ii ning xett podshosi xattusilem iii bilan tuzgan shartnomasi bo‘lib, u eramizgacha 1296 yilda imzolangan. amarnada …

asrda xett podsholigi kuchayib ketadi. unga qarshi misr, vavilon va mittani bir ittifoqqa birlashganlar. eramizgacha bo‘lgan xiv-xiii asrlar xett va misr o‘rtasidagi urushlarga to‘la davr bo‘lgan. urush ikki qarama-qarshi davlatni urushi to‘xtatishga majbur qilgan. ossuriyaliklarni tazyiqi bilan ular eramizgacha 1296 yili kelishuv shartnomasini tuzganlar. xix sulola vakili ramzes ii va xett podshosi xattusilem iii tenglik shartnomasini imzolashgan. bu shartnoma uchta manbada, ya'ni-ikkita misr va bir xettlar manbalarida saqlanib qolgan. faqat shartnomaning o‘zigina saqlanib qolmay u xaqdagi fikrlar, dala munosabatlar ham saqlanib qolgan. «ajoyib shartnoma»dan keyin ham xalqaro munosabatlarga oid yozishmalar elchilar orqali davom ettirilgan. yozishmalar faqat podsholar o‘rtasidagina emas, balki malikalar o‘rtasida ham bo‘lgan. ossuriya davlati (mil. avv. i ming yillik ). ossuriya va unga qaram bo‘lgan davlatlar o‘rtasida shartnomalar og‘ishmay bajarilishi lozim edi. shartnomani tuzish marosimi sexr -jodu va taomillariga oid amallar, xudolar qasam ichishlar bilan birgalikda oldida amalga oshirilardi va ular muqaddas ittifoq kuchiga ega bo‘lardi. shartnomani buzish …

algan shakli edi. ossuriya podsholari odatda boshqa davlatlardan kelgan shoh nasliga oid qochoqlarni jon deb qabul qilishardi va saroyda ushlab turishardi. ossuriya podsholari ushbu insonlardan o‘zlarining siyosiy o‘yinlari va diplomatiyasida foydalanishdan manfaatdor edilar. buni o‘zga davlatlar hukmdorlari yaxshi tushunardilar. miloddan avvalgi i ming yillikda muzokaralar olib borish va elchiliklar jo‘natish davlatlararo munosabatlarda odatiy hol edi. tinchlik muzokaralarini olib borish ashshurbanapal davrida keng quloch yoydi. zero ossuriya davlati maksimal darajada kengayib ketdi, endi esa uning oldida zabt etilgan hududlarni tobe holatida saqlab qolish vazifasi turgandi. buning uchun esa nafaqat harbiy kuchlar, balki diplomatiyaning barcha usullari va nayranglari zarur edi. ashshurbanapal iloji bor joyda masalani tinch vositalar bilan hal etishga intilgan, chunki harbiy ustunlik har doim ham samarali bo‘lmagan va kuchlarni haddan tashqari safarbar qilishni talab qilgan. ossuriya hukmdorlari o‘zlari olib borgan muzokaralar natijasi bo‘yicha jiddiy ikkinlanishlar xis qilgan paytlari ham bo‘lgan. ashshurbanapalning shamashshumukin qo‘zg‘oloni qatnashchilari bilan olib borgan muzokaralari to‘g‘risidagi ma'lumotlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sharqda xalqaro munosabatlar va diplomatiya"

1474887887_65155.doc qadimgi sharqda xalqaro munosabatlar va diplomatiya reja: 1. qadimgi mesopotamiya (ikki daryo oralig‘i). 2. qadimgi misr. 3. ossuriya davlati (mil. avv. i ming yillik ). 4. qadimgi hindiston. 5. qadimgi xitoy. qadimgi mesopotamiya (ikki daryo oralig‘i). miloddan avvalgi iii - ii ming yilliklardagi mesopotamiyaning tashqi siyosiy tarixi, birinchi galda, mesopotamiya ichkarisida mavjud bo‘lgan davlatlar o‘rtasidagi munosabatlar tarixidir. yozuv oldi davrining oxiri va ilk sulolalar davrining boshida mesopotamiyada yigirmaga yaqin “nom” turdagi shahar - davlatlar mavjud edi. mesopotamiyada gegemonlik qilishga qaratilgan da'volar dastavval “kish podshosi” unvoniga ega bo‘lish bilan bog‘liq bo‘lgandi. “kish lugali” unvoni podsho - gegemonning an'anaviy unvoni bo‘lib qoldi. ...

DOC format, 43.5 KB. To download "qadimgi sharqda xalqaro munosabatlar va diplomatiya", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sharqda xalqaro munosab… DOC Free download Telegram