kushon podsholigi

DOC 38,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444144376_61761.doc kushon podsholigi reja: 1.kushon podsholigi tashkil topgan davrdagi siyosiy vaziyat. 2.kushon podsholigida ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3.kushon podsholigida pul islohoti. 4.kanishka davrida mamlakat ravnaqi va diniy islohot. kushon podsholigi — o’zbek davlatchiligi tizimidagi qadimgi davlat (mil. 1—3-a.lar). mil. 1-a.ning 1-yarmi yoxud o’rtalarida yuyechjilar tasarrufidagi kushon mulkining yuksalishi natijasida vujudga kelgan, massagetlar (xitoy yilnomalarida —yuyechji) mil. av. 140 y. sirdaryo ortidan baqtriyaga kelib, saklarni yenggan va yunon-baqtriya podsholigi o’rnida bir asr davomida 5 qabilaga bo’linib yashagan. bulardan kushon (xitoy yilnomalarida guyshuan) qabilasi jabg’uchi kujula kadfiz (kadfiz i) mil. 1-a.da qolgan 4 qabilani bo’ysundirib, o’zini hukmdor deb e’lon qilgan. “kushon” atamasi yo sulola yoki qabilaga tegishli bo’lib, u ilk bor mil.avv. 1-a. oxiri — mil. 1-a. boshida hukmronlik qilgan podshoj “geray” — sanab zarb qildirgan tangalarda qo’llangan. kushonlarning dastlabki mulklari hududiga shim. baqtriya (tojikiston hamda o’zbekistonning jan., turkmanistonning jan.-sharqidagi yerlar) kirgan, dastlab jabgu, keyinchalik podsho unvoni bilan davlatni idora qilgan kadfiz i kushon …

. biroq savdo manfaatlari bu davlatlarni o’zaro yaqinlashtirgan. buyuk ipak yo’li bo’ylab xalqaro savdoning rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratilgan. sharqda-sharkiy turkistonning qo’shib olingan shaharlar—vohalari orqali xitoy bilan, jan.da — kushonlarga tobe shim. hindiston bilan, g’arbda — dengiz yo’li bilan, misr orqali yoki quruqlikdai yo’l bilan eron orqali o’rta dengiz havzasidagi rim imperiyasi shaharlari bilan, shim.da xorazm va ural bo’yi orqali sharqiy yevropa bilan savdo qilingan. jan. o’zbekistondan kushovlar davriga oid yuzdan oshiq shahar va qishloq harobalari aniqlangan. bu davrda shahar va qishloq o’zaro mustahkam aloqada bo’lgan: har bir shahar atrofida ko’plab mayda qishloqlar joylashgan, kushon podsholigi siyosiy hokimiyat ruhoniylar qo’lida bo’lgan davlat bo’lib, unda podsho dunyoviy rahbar bo’lish bilan birga bosh kohin ham edi. davlat satraplik (q. satrapiya) larga bo’lingan bo’lib, ularning satraplari ayrim erkinliklarga ega edi. kushon podsholigi quldorlik davlati bo’lsada unda qishloq jamoasi muhim o’rin tutgan. kushon podsholari mamlakatda keng ko’lamda dinlararo murosasozlik siyosatini yurg’izgan: aholi, asosan, buddizmning …

bir saltanat tarkibida bir necha mamlakatlar, xalq va elatlarning birlashuvi turli madaniyatlarni o’zaro yaqinlashtirdi, antik davr madaniyatlari (mahalliy qad. baqtriya, yunon, sak va hind madaniyatlari)ni mujassamlashtirdi. ammo, kushon podsholigi madaniyati tarixining ayrim jihatlari hanuzgacha noaniq bo’lib, tarixchi, sharqshunos va arxeolog olimlar ularga oydinlik kiritish uchun izchil va chuqur i.t.lar olib bormoqdalar. chunonchi, bu borada 1913 va 1960 y.darda london, 1968 y. dushanbe, 1970 y. qobulda xalqaro simpoziumlar o’gkazildi, yunesko qoshshidagi markaziy osiyo tarix va madaniyatini o’rganish komissiyasi esa kushonlar tarixi va madaniyatini o’rganishni o’z oldiga asosiy vazifalardan biri qilib qo’ydi. arxeologlar kushon madanayatiga oid bagram, balx, began, surx-ko’tal (afg’oniston), kosambi (hindiston), sirsukx, taksila (pokiston), ayritom, bozorqal’a, dalvarzintepa, zartepa, ko’hna vos, termiz, xayrobodtepa, xolchayon (o’zbekistan), kayqubodshoh, kuhnaqal’a, shahrinav, munchoqtepa (tojikiston)da qazish ishlari olib bordi. arxeologik topilma va kuhna yozma manbalar asosida kushonlar madaniyatiga doir quyidagi muhim ilmiy ma’lumotlar aniqlandi: burjli mustahkam mudofaa devoriga ega bo’lgan shahar qurilishi taraqqiy etgan, bir necha …

yog’och ustunlari ostiga ohaktoshdan yo’nilgan chiroyli tagkursilar o’rnatilgan. tomdan tushadigan suvlar uchun maxsus sopol tarnovlar ishlatilgan. bino va xonalar haykaltaroshlik, tasviriy san’at asarlari bilan bezatilgan. xaykal va rasmlarda, asosan, podsholar, podsho xonadoni a’zolari, boy—zodagonlar, sozanda va masxarabozlar tasvirlangan (mas., xolchayonda). budda diniga mansub inshootlarda esa budda va unint safdoshlari, izdoshlari kohinlar va xizmatkorlar ifodalangan (mas., ayritom, dalvarzintepa, qoratepa, fayoztepada). xaykallar, asosan, ohaktosh, loy va ganchdan tayyorlangan, ular orasida sirtiga tilla suvi yuritilganlari ham bor. devoriy suratlarda esa diniy va bazm marosimlari, tabiat manzaralari, suvoriylar tasvirlangan. kulolchilik taraqqiy etgan, topilgan sopol idishlar xilma-xil va o’zining kozik, jarangdorligi bilan alohida ajralib turadi. amaliy sanat keig rivojlangan, uning eng yaxshi namunalari sankt-peterburgdagi davlat ermitajida saqlanmoqda. zeb-ziynat buyumlari, mehnat va jang qurollari yasash, mato to’qish taraqqiy etgan. kanishka i davrida kushon-baqteriya tili davlat tili sifatida qabul kilingan. aholi asosan, buddizm dinining mahayana mas’habiga e’tiqod qilgan, ko’plab budda ibodatxonalari qurilgan, shuningdek, otashparastlik, hinduizm ham keng …

namunasi ilk bor termizdan, teri va taxtaga bitilgan xorazmiy yozuvi namunasi esa tuproq qal’adan topildi. kushon podsholigi yerlaridan o’tgan buyuk ipak yo’li tashqi savdoning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatganligi aniqlandi. kushon podsholari zarb qilgan oltin, kumush va mis tangalar efiopiya, skandinaviya, italiya va b. ko’pgina mamlakatlarda topildi. bu esa kushon podsholigi chet mamlakatlar bilan keng miqyosda savdo va madaniy aloqalar olib borganligidan dalolat beradi. sharqdan olib kelingak ipakka g’arb bozorlaridagi mollar almashtirilgan. umuman savdoda ko’p tovarlar qatori dorivorlar, rim tilla tanga va taqinchoqlari, fil suyaklari va undan tayyorlangan turli buyumlar hamda “tirik tovar” — sozanda, raqqosa va hunarmand qullar ham b. kushon podsholigining dastlabki poytaxti o’zbekistonniig jan.dagi dalvarzintepada bo’lgan, podsho kanishka davrida esa peshovar sh.ga ko’chirilgan. ayni shu davrda badiiy, san’at maktablari (gandxara, matxura, baqtriya) shakillandi. kanishka adabiyot va sanьat homiysi bo’lib kashmir viloyatida kanishkapur sh.ga asos soldi. uning saroyida mashxur buddaviy olimlar pareva va vasumitra, buyuk shoir va faylasuflar ashvagxosha, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kushon podsholigi"

1444144376_61761.doc kushon podsholigi reja: 1.kushon podsholigi tashkil topgan davrdagi siyosiy vaziyat. 2.kushon podsholigida ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3.kushon podsholigida pul islohoti. 4.kanishka davrida mamlakat ravnaqi va diniy islohot. kushon podsholigi — o’zbek davlatchiligi tizimidagi qadimgi davlat (mil. 1—3-a.lar). mil. 1-a.ning 1-yarmi yoxud o’rtalarida yuyechjilar tasarrufidagi kushon mulkining yuksalishi natijasida vujudga kelgan, massagetlar (xitoy yilnomalarida —yuyechji) mil. av. 140 y. sirdaryo ortidan baqtriyaga kelib, saklarni yenggan va yunon-baqtriya podsholigi o’rnida bir asr davomida 5 qabilaga bo’linib yashagan. bulardan kushon (xitoy yilnomalarida guyshuan) qabilasi jabg’uchi kujula kadfiz (kadfiz i) mil. 1-a.da qolgan 4 qabilani bo’ysundirib, o’zini hukmdor deb ...

Формат DOC, 38,0 КБ. Чтобы скачать "kushon podsholigi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kushon podsholigi DOC Бесплатная загрузка Telegram