Назад

abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari

PPTX 843,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1546839745_68659.pptx abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari subtitle here reja: abulg’oziy bahodirxonning ilmiy mðµrosi va uning o’rganilishi. 1 abulg’oziy bahodirxon va uning shajarayi turk asari 2 abulg’oziyning so’zlar etimologiyasi haqidagi qarashlari. 3 xvii asrda yashab ijod qilgan abulg’oziy bahodirxon xorazm saltanatida o’z sulolasining shonu shavkatini saqlash yo’lida tinimsiz kurash olib borgan toj sohibi bo’lish bilan birga, sharq xalqlari tarixi, madaniyati, tili va adabiyotining o’tkir bilimdoni, ilm-fanga chuqur e'tiqod qo’ygan, o’z ona tilining sofligi uchun tolmas kurashchi, nodir mðµ'moriy yodgorliklarning yuzaga kðµlishida bðµvosita homiylik qilgan ma'rifatparvar davlat arbobi abulg’oziy bahodirxon (1603-1664) abulg’oziy bahodirxon nomi ijodkor-olim sifatida xvii asr madaniy hayotida alohida mavqðµga va rutbaga ega. u “shajarai tarokima” va “shajarai turk”, “manofðµ'ul-inson” (“inson uchun foydali tadbirlar”) kabi tarixiy-badiiy hamda tabiblikka oid nodir asarlar yozdi. bu asarlar abu rayhon bðµruniy nomidagi sharqshunoslik institutining qo’lyozmalar fondida inv. №7668 (“shajarai turk”), inv. №1223 (“shajarai tarokima”), inv. №4017 (“manofðµ'ul-inson”) raqamlari ostida saqlanmoqda. abulg’oziy bahodirxonning …
2
tarixi va tilini o’qitishda ham ijobiy ta'sir etgan. abulg’oziy bahodirxonning ikkinchi yirik asari â«shajarai turkâ»dir. asar muallifi vafoti munosabati bilan to’la yozilib, tugallanmay qoladi. abulg’oziy vafotidan so’ng uning o’g’li anushaxon topshirig’i bilan urganchlik ziyoli olimlardan biri mahmud ibn muhammad urganchiy asarning yozilmay qolgan 21 sahifasini nihoyasiga ðµtkazadi. anushaxon bu to’g’rida asarning o’zida quyidagicha ma'lumot kðµltiriladi: “ma'lum bo’lsinkim, abulg’oziyxoni jannatmakon bu kitobni tasnif qilib yarmiga yðµtkanda xasta bo’ldilar. ul vaqtda o’g’ullarig’a vasiyat qilib tururlar kim, bu kitobni notamom qo’ymang, itmomig’a sa'yi qiling. ul sababdin abul muzaffar val mansur anushaxon ibn abulg’oziyxon marhum va mag’furat bu bandai bðµbizoat va kaminai bðµistito'atki mahmudiy ibn mullo muhammad zamon urganchiy bo’lg’ayman, bu kitobni itmomg’a ðµtkur, dðµb hukm qildilar. agarchi banda bu amrni mushkulga loyiq va sazavor ermas erdim, andoq ham bo’lsa, bu hodisa nabavatki, al - ma'zurun turur, aning mazmunig’a amal qilib bu shahanshohi oliy joh hukmi birlan bilganimga loyiq bu kitobning itmomg’a tavajjuq qildim”. …
3
, tilshunoslar, adabiyotshunoslar zahiriddin muhammad boburning mðµmuar asari “boburnoma” qatoriga qo’yishlari ham bðµsabab emas. vðµngriyalik sharqshunos olim hðµrman vambðµri abulg’oziyning ilmiy salohiyati va yuksak istðµ'dodiga baho bðµrib shunday yozgan edi: “abulg’oziy bahodirxonning ko’pgina ishlari boburni xotirga tushiradi... jahon uning “shajarai turk” asari uchun undan minnatdordir”. abulg’oziy bahodirxonning tarixiy asarlari xix asrdan boshlab rus va g’arbiy ovropa tarixchilari, etnograflari va tilshunoslarining diqqatini jalb etganini bu katta madaniy yodgorliklarning tarixiy va ilmiy ahamiyatining jahon ilm-fani zukkolari tomonidan e'tirof etilishi dðµb baholamoq joizdir. “shajarai turk” qozon shahrida 1825 yilda rumyantsðµv, 1854 yilda sablukov, 1871 yilda esa p.i.dðµmðµzon tomonidan nashr etilgan. p.n.dðµmðµzon bu asarni 1871-1874 yillar orasida frantsuz tiliga tarjima qiladi. asarning bu tarjimasi orqali abulg’oziyning nomi faqat frantsiyadagina emas, balki angliya va amðµrika xalqlari o’rtasida ham tanilishiga yordam bðµradi abulg’oziyxon nafaqat adib va tarixchi, balki yðµtuk tilshunos ham bo’lgan. u arab, fors, xitoy, mo’g’ul tillarini yaxshi bilgan. asarlarida toponimlar, antroponimlar, gidronimlar, etnonimlar etimologiyasi …
4
rug’lar va xalqlar nomlari (etnonimlar), mansab va unvon nomlari hamda ayrim hodisalar nomlari tarixi haqida fikr yuritar ekan, ularning nomlanishiga asos bo’lgan prðµdmðµt, bðµlgi, xususiyat, holatlarga asosiy e'tiborni qaratadi. shundan kðµlib chiqib ularning etimologiyasini yoritadi. “shajarai turk”da bir qator tarixiy va afsonaviy shaxslar hamda ayrim laqab nomlari, qabila va urug’ nomlari ham izohlanadi. qipchaq: “xon aydi: “muning otasi bizning oldimizda o’ldi. g’amxo’ri yo’q”, tðµb. o’g’ul o’kundi, otini qipchoq qo’ydi. qadim turk tilinda ichi qo’sh yog’ochni qipchoq dðµrlar erkandur. aning uchun ul o’g’lon yog’och ichinda tug’di dðµb, otin qipchoq qo’ydilar. bu vaqtda ham ichi qo’sh yog’ochni qipchoq dðµytururlar”. shish – payg’ambar nomi. asarda bu nom quyidagicha izohlanadi: “shishning ma'nosi haybatulloh tðµmak bo’lur”. anush - shish payg’ambarning o’g’li. bu nom quyidagicha izohlangan: “anushning ma'nosi sodiq tðµmak bo’lur”. dð•bboqo’yxon – “yofas avlodidan to’takning nabirasi, ablachaxonning o’g’li. o’lar vaqtinda o’g’li dðµbboqo’yxonni o’rnida o’lturtdi. dðµbning ma'nosi taxtning yðµri, boqo’yning ma'nosi el ulug’i tðµmak bo’lur”. kirayt: …
5
riga ko’taradi. abulg’oziyxonni ham qiyosiy–tarixiy tilshunoslik fani asoschilaridan biri sifatida e'tirof etish ham qarz, ham farzdir. adabiyotlar: 1.abulg’oziy. shajarai turk. –t., - 1992. 2.xudoynazarov h. “shajarai turk” va uning o’rganilishi. –t., 1993. 3. jabborov e. abulg’oziy bahodirxon – tilshunos. –qarshi du nashri, 2008. 4.karimov q. abulg’oziyning tilga oid ba'zi qaydlari // o’zbðµk tili va adabiyoti. –1987. 5. nurmonov a. o’zbðµk tilshunolsligi tarixi. –t., -2002. image2.jpg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image1.jpg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari"

1546839745_68659.pptx abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari subtitle here reja: abulg’oziy bahodirxonning ilmiy mðµrosi va uning o’rganilishi. 1 abulg’oziy bahodirxon va uning shajarayi turk asari 2 abulg’oziyning so’zlar etimologiyasi haqidagi qarashlari. 3 xvii asrda yashab ijod qilgan abulg’oziy bahodirxon xorazm saltanatida o’z sulolasining shonu shavkatini saqlash yo’lida tinimsiz kurash olib borgan toj sohibi bo’lish bilan birga, sharq xalqlari tarixi, madaniyati, tili va adabiyotining o’tkir bilimdoni, ilm-fanga chuqur e'tiqod qo’ygan, o’z ona tilining sofligi uchun tolmas kurashchi, nodir mðµ'moriy yodgorliklarning yuzaga kðµlishida bðµvosita homiylik qilgan ma'rifatparvar davlat arbobi abulg’oziy bahodirxon (1603-1664) abulg’oziy b...

Формат PPTX, 843,4 КБ. Чтобы скачать "abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abulg’oziy bahodirxon va uning … PPTX Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari — PPTX PPTX
abulg’oziy bahodirxon va uning “shajarayi turk” asari
— 843,4 КБ
shajarayi turk — PPTX PPTX
shajarayi turk
23 стр. 858,2 КБ
shajarayi turk — PPTX PPTX
shajarayi turk
15 стр. 843,5 КБ
shajarayi turk — PPTX PPTX
shajarayi turk
19 стр. 1017,4 КБ
shajarayi turk — PPTX PPTX
shajarayi turk
16 стр. 874,2 КБ
abulg’ozi bahodirxonning ilmiy merosiva va uning ‘’shajarayi turk’’ asari — PPTX PPTX
abulg’ozi bahodirxonning ilmiy merosiva va uning ‘’shajarayi turk’’ asari
15 стр. 2,7 МБ
abulg'ozi bahodirxon "shajarai turk" sheriati — PPTX PPTX
abulg'ozi bahodirxon "shajarai turk" sheriati
7 стр. 19,6 МБ
mahmud koshg‘ariy va uning “devonu lug‘atit turk” asari — DOC DOC
mahmud koshg‘ariy va uning “devonu lug‘atit turk” asari
— 46,0 КБ
"mahmud qoshg‘ariy va uning “devonu lug‘otit-turk” asari" — PPTX PPTX
"mahmud qoshg‘ariy va uning “devonu lug‘otit-turk” asari"
15 стр. 9,5 МБ
abulg'ozi bahodirxon "shajarai turk ", "shajarai tarokima "asarlari — PPTX PPTX
abulg'ozi bahodirxon "shajarai turk ", "shajarai tarokima "asarlari
7 стр. 23,0 МБ
"devonu lug‘otit-turk" asari — DOCX DOCX
"devonu lug‘otit-turk" asari
13 стр. 47,1 КБ
mahmud koshg‘ariy va uning “devonu lug‘atit turk” asari 2 — DOC DOC
mahmud koshg‘ariy va uning “devonu lug‘atit turk” asari 2
— 46,0 КБ