tarixiy manbalar

PPTX 3.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1492322564_66131.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation tarixiy manbalar 1 reja: tarixiy manba tushunchasi, turlari,ularni turkumlash qadimgi zamon tarixiy manbalari 6-8- asrlar tarixiy manbalari 9-15-asrlar tarixiga oid manbalar 16-19-asrlar davri tarixi manbalari 1.tarixiy manba nima? tarixiy manba- deganda uzoq o’tmishdan qolgan,insoniyatning tabiat va jamiyatning ma’lum taraqqiyot bosqichidagi kechmishini o’zida aks ettirgan moddiy (ashyoviy) va ma’naviy yodgorliklarga aytiladi. moddiy va ma’naviy manbalar moddiy manbalar turkumiga ko’xna manzilgoh va mozorlar,shaxarlar,qasrlar hamda qal’alarning xarobalari,o’sha joylardan topilgan ishlab cjhiqarish va urush qurollari,uy-ro’zg’or hamda zeb-ziynat buyumlari ,qadimiy sug’orish inshootlarining qoldiqlari,oltin,kumush va mis tangalar,shuningdek ibtidoiy va hayvonlarning qoyatoshlarga o’yib ishlangan sur’talari,umuman tosh va boshqa qattiq buyumlardagi yozuvlar kiradi ma’naviy yodgorliklar turkumiga esa uzoq o’tmishdan qolgan qo’lyozma asarlar hamda odamlarning turmushi va urf-odatlarini o’zida aks ettiruvchi materiallar,shuningdek,kishilar ongida saqlanib qolgan urf-odat va an’analar kiradi tarixiy manbalarning turkumlari moddiy (ashyoviy) manbalar; etnografik manbalar; lingvistik manbalar; xalq og’zaki adabiyoti yozma manbalar 2. qadimgi zamon tarixi manbalari(m.a.6 milodning 5-asrlari) manbalar qadimgi eron manbalari,”avesto”,”xvaday …
2
artaksereks 1 (m.a.465-424y)hamda doro 2 (m.a.424-404y)larning maqbaralarini hamda ularga kiraverishda o’yib yozilgan katibalar bor.bu yozuv tarixda naqshi rustam deb ataladi. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень behistun yozuvi yodgorliklar orasida eng muximlaridan biri mashxur behistun yozuvidir.bu yozuvlar (uzunligi 22m,umumiy balandligi 7,8 m)shimoliy eronda,kirmonshoxdan 30 km masofada,dara bo’ylab o’tgan qadimgi karvon yo’li yoqasida,uning chap tarafida,zagros nomli tik qoyaga 9taxminan 105 metrbalandlikda)doro 1 ning amri bilan yozdirilgan g’alaba yodgorligidir. “avesto”eng qadimgi tarixiy manba zoroastrizm dining (m.a.6-milodning 6-asri)dining muqaddas kitobi.bir gurux olimlar “avesto’ midiyada yozilgan desalar,ko’pchilik amudaryo bo’yida joylashgan viloyatlarda,balx bilan xorazm oralig’ida yaratilgan, deb hisoblaydilar. avesto 4 qismdan : (yasna,yashtov,vispa-rad,vendidad)iborat. uning kopengagenda saqlanayotgan yagona nusxasi asosida tayyorlangan fotomatni 1937-1944-yillari oltin jild qilib nashr qilingan “xvaday namak”qad eronning 627-yilgacha bo’lgan ijtimoiy-siyosiy hayotidan baxs etuvchi tarixiy asar bo’lib,paxlaviy tilida yozilgan.sar ayniqsa axamoniylar,ashkoniylar va sosoniylar tarixi bo’yicha muxim manbalardandir. “matakdani hazar datastan”(“bir ming nafar huquqiy ajrim”)paxlaviy tilida yozilgan(8-asr).asarda eronning sosoniylar davridagi …
3
arq mamlakatlari ning qadim zamonlaridan to miloddan avvalgi 479-yilgacha bo’lgan ijtimoiy-siyosiy hayotidan hikoya qiluvchi 9 kitobdan iborat “tarix”asari bilan shuhrat topgan. diodor.(m.a.90-21-yy.)u “tarixiy kutubxona”nomli 40 kitobdan iborat asar yozib qoldirgan.bu asar yunoniston va rimning qadim zamonlardan to milodning 1-asr o’rtalarigacha bo’lgan tarixini o’z ichiga oladi pompey trog (milodgacha 1-milodning 1 asrlari)-”filipp tarixi”asari bilan mashhur bo’lgan rim tarixchisi44 kitobdan iborat bu asar afsonaviy assuriya podsholari zamonidan to rim imperatori avgust(m.a.63-milodning 14-yili)davrigacha dunyoda b-b o’tgan voqealarni bayon qiladi,lekin asosiy e’tibor yunonistonningmakedoniyalik filipp 2 va iskandar zulqarnayn davrini bayon etishga qaratilgan. arrian flaviy “iskandar haqida”,”prfiyaliklar haqida”,”hindiston”va 7 jildlik “iskandarning yurushlari nomli kitoblar muallifi. k.k.ruf (milodning 1-asri)iskandar zulqarnaynning eron,o’rta osiyo va boshqa mamlakatlarga qilgan harbiy yurushlari haqida 10 kitobdan iborat “buyuk iskandarning tarixi” nomli asar yozib qoldirgan. gay pliniy sekundning (24-79-y.) 20 kitobdan iborat “germanlarning urushlari”,ikki jilddan iborat “pompony sekundning hayoti’va 37 kitobdan iborat “oddiy tarix”nomli kitoblar yozib qoldirganligi ma’lum”oddiy tarix’g.p.sekundning shox asari hisoblanib …
4
ri davri adabiyoti tosh bitiklarning o’rganilish tarixi tosh va yozma badiiy bitiglarning topilishi turkiy adabiyot tarixida yangi davrni boshlab berdi. мarkaziy osiyoga arablarning kelishiga qadar yaratilgan yozma adabiyotni o’rganishda o’rxun va enasoy daryolari yoqasidan topilgan tosh bitiglar alohida ahamiyatga ega. turkiy halqlarning bu adabiy-tarixiy yodgorliklari vi-viii asrlarga oid bo’lib, ular turk runiy yozuvlari deb yuritiladi. turkiylarda tosh bitiglar tarixi uzoq tarixga ega. 1970 yilda olmaotadan 50 kilometr uzoqlikdagi esik shaharchasidan topilgan qabrdan urxun alifbosidagi harflar bitilgan runiy yozuvdagi tosh bitig qo’lga kiritilgan edi. . «xonning o’g’li 23 yoshida o’ldi. issiq elining boshi omon bo’lsin!» qabr qaysi xonga tegishli ekanligi aniqlanmagan bo’lsa-da, yozuv bundan 2500 yil muqaddam yaratilgani isbotlangan. demak, runiy yozuvlarning tarixi uzoq, bu yozuvda yaratilgan yozma adabiyot ham shunday qadimiylikka egadir. lekin mukammal darajadagi tosh bitiglar qo’lga kiritilmaganligi sababli yozma davrni miloddan oldingi davrlardan boshlashga hali vaqt erta. tosh bitiklar tosh bitiklar turkiy xalqlar tarixida favquloddagi yozma adabiyot emas. …
5
to’rt bo’lakni qismish, yig’mish, yoymish, bosmish ul xon yo’q bo’lgandan so’ngra el yo’q bo’lmish, qochishmish). 3.2. xitoy manbalari 3.3. sug’d tilidagi manbalar 4. 9-15asr tarixiga oid manbalar 9-12-asr boshlarida o’rta osiyo mutafakkirlarining madaniy manbalari; 9-12-asrlarda yozma adabiyotga oid manbalar; 13-14-asr boshlarida madaniy manbalar; 13-14-asr boshlarida tarixiy manbalar. 4.1. 9-12-asr boshlarida o’rta osiyo mutafakkirlarining madaniy manbalari al-xorazmiy(“al-jabr val muqobala” asari) axmad al-farg’oniy(“astronomiya asoslari” asari) imom al-buxoriy(“al-jomi’ as-saxix” asari) al-moturidiy (“kitob at- tavxid”asari) al-marg’inoniy(“hidoya” asari) abu nasr forobiy(“fozil odamlar sharhi”asar) ibn sino(“al-qonun fit-tib”asari) beruniy(“qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”asari) maxmud zamaxshariy(“al-mufassal”asari) al-xorazmiy asarlari “al-jabr val –muqobala” “hind hisobi haqida” “kitob surat ul-arz” “zij” va”usturlob bilan ishlash haqida kitob” “kitob at-tarix” “yaxudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola” “al-jabr val-muqobala” kitobi matematika tarixida 1- bo’lib algebra faniga asos soldi al-farg’oniy ning “astronomiya asoslari” kitobi “astronomiya asoslari”kitobi bir necha asrlar davomida yevropa universitetlarida astronomiya fani bo’yicha asosiy darslik sifatida foydalanildi imom al-buxoriy “al-jomi’ as-saxix”asari “al-jomi’ as-saxix” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy manbalar"

1492322564_66131.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation tarixiy manbalar 1 reja: tarixiy manba tushunchasi, turlari,ularni turkumlash qadimgi zamon tarixiy manbalari 6-8- asrlar tarixiy manbalari 9-15-asrlar tarixiga oid manbalar 16-19-asrlar davri tarixi manbalari 1.tarixiy manba nima? tarixiy manba- deganda uzoq o’tmishdan qolgan,insoniyatning tabiat va jamiyatning ma’lum taraqqiyot bosqichidagi kechmishini o’zida aks ettirgan moddiy (ashyoviy) va ma’naviy yodgorliklarga aytiladi. moddiy va ma’naviy manbalar moddiy manbalar turkumiga ko’xna manzilgoh va mozorlar,shaxarlar,qasrlar hamda qal’alarning xarobalari,o’sha joylardan topilgan ishlab cjhiqarish va urush qurollari,uy-ro’zg’or hamda zeb-ziynat buyumlari ,qadimiy sug’orish inshootlarining qoldiqlari,oltin,kumush va mis...

PPTX format, 3.6 MB. To download "tarixiy manbalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy manbalar PPTX Free download Telegram