18 asr ohiri 19 asr boshlarida taʼlim, ilm-fan sohasidagi oqim

PPTX 213,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1440670991_61534.pptx xx asr adabiyoti. jadid adabiyoti 18 asr ohiri 19 asr boshlarida taê¼lim, ilm-fan sohasidagi oqim. www.arxiv.uz jadid adabiyotining boshlanishi. jadidchilarning asosiy gê»oya va maqsadlari jadidchilik oqimining asoschisi jadidchilar va ular haqida ma’lumot. harakatlar natijasi. test reja: www.arxiv.uz jadidchilik (arab, jadid - yangi) — 19-a. oxiri 20-a. boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy-siyosiy, maê¼rifiy harakat. j. dastlab 19-a.ning 80-y.larida krimda ismoilbek gasprinskiy rahbarligida qrim tatarlari oê»rtasida vujudga keldi. j. harakati namoyandalari koê»pincha oê»zlarini taraqqiyparvarlar, keyinchalik jadidlar deb atashgan. oê»sha davrning ilgê»or taraqqiyparvar kuchlari, birinchi navbatda, ziyolilar mahalliy aholining umumjahon taraqqiyotidan orqada qolayotganligini his etib, jamiyatni isloh qilish zaruriyatini tushunib yetgandilar. millat istiqbolini oê»ylovchi taraqqiyparvar kuchlar xalqning deyarli barcha tabaqalari — hunarmand, dehqon, savdogar, mulkdor, ulamolar orasida mavjud edi. ziyolilar dastlab chorizmga qarshi kurashni xalqni asriy qoloqlikdan uygê»otish — siyosiy-maê¼rifiy jabhadan boshlashga qaror qildilar. j. harakati ana shunday tarixiy bir sharoitda turkiston mintaqasida rivojlanish uchun oê»ziga …
2
l qilingan taqdirdagina bu ishlarni amalga oshirish mumkin edi. www.arxiv.uz j.ning asosiy gê»oya va maqsadlari quyidagilar edi: turkistonni oê»rta asrlarga xos qoloqlik va diniy xurofotdan ozod etish, shariatni isloh qilish, xalqqa maê¼rifat tarqatish, turkistonda muxtoriyat hukumatini barpo etish uchun kurash, buxoro va xivada konstitutsiyey monarxiya va parlament, keyinchalik demokratik respublika tuzumini oê»rnatish orqali ozod va farovon jamiyat qurish, barqaror milliy valyutani joriy qilish va milliy qoê»shin tuzish. toshkent, fargê»ona, buxoro, samarkand va xivada hur fikrli va taraqqiyparvar kishilarning ayrim guruhlari tomonidan ochilgan madaniy-maê¼rifiy yoê»nalishdagi jamiyat va uyushmalardan j. harakati shakllandi. www.arxiv.uz gasprinskiy ismoilbek gasprinskiy (gaspralik) ismoilbek (1851.21.3, boqchasaroy yaqinidagi ajikoê»y qishlogê»i —1914.11.9, boqchasaroy) — jadidchilik harakatining asoschisi, yozuvchi va publitsist. g.ning otasi mustafo gasprinskiy rossiya harbiy dvoryani (praporshchik) boê»lib, yalta sh. yaqinidagi gaspra qishlogê»idan edi. g. qishloq musulmon maktabi, oqmachit (hoz. simferopol) gimnaziyasi va voronejda, moskva kadetlik korpusida oê»qidi (1864—67). qrimga qaytgach, rus tili oê»qituvchisi boê»lib ishladi (1867—70). istanbul va …
3
lizm gê»oyalari b-n bahsga kirishib, uning asosiy tamoyillarini shubha ostiga oldi. g. rossiya mustamlakasidagi barcha musulmon xalqlar maorifini tubdan isloh qilish, dunyoviy fanlarni oê»qitish masalasiga alohida eê¼tibor berdi. boqchasaroyda dastlabki "usuli jadid" (yangi usul) maktabini ochdi (1884). turkiston general-gubernatori n. o. rozenbaxga musulmon maktablarini isloh qilishga doir loyihasini yubordi. rad javobini olgach, 1893 y. turkistonga oê»zi keldi, buxoro, samarkand, toshkentda boê»lib, taraqqiyparvar ziyolilar b-n uchrashuvlar oê»tkazdi. g. jadidchilik gê»oyalarini kengroq yoyish uchun "tarjimon" (1883 y. 10 alr. dan), "millat" (1908), "bolalar olami" (1908—15), "uygê»onish" (qohira, 1908, arab tilida) gaz.lari, "ayollar olami" jur. (1908—10), "xa-xa-xa!" hajviy haftanomasini chiqardi. jadid maktablari uchun "xoê»jai sibyon" ("bolalar muallimi") darsligini, "rahbari muallimin yoki muallimlarga yoê»ldosh" (1898) kitobini yozdi. g. musulmon milliy ozodlik harakatining yoê»lboshchisi sifatida tanildi. u kavkaz, volgaboê»yi, misr va hindistonga borib, umummusulmonlar qurultoyini chaqirishga harakat qildi. butun rossiya musulmonlari 3 ta kongressi ishida faol qatnashdi (1905—06). dastlabki umummusulmon siyosiy partiyasi "ittifoq ul-muslimin"ni tuzish …
4
hkentda tugê»ilgan. 1931 yil 23 mayida moskvaning mashhur butirkasida otilib, vagankovo qabristoniga pinhona koê»mildi. jadid adabiyoti davri (1905—1930 yillar), jadidchilar: www.arxiv.uz abdulla avloniy abdulla avloniy 1878 yil 12 iyulida toshkentda mergancha mahallasida tugê»ildi. madrasa taê¼limini oldi. soê»fizoda muhammadsharif muhammadsharif soê»fizoda 1880 yilda chustda hunarmand oilasida tugê»ildi. tavallo toê»lagan xoê»jamyorov tavallo 1883 yili koê»kcha dahasida dunyoga keldi. „beklarbegi“ madrasasida, rus-tuzem maktabida oê»qidi. 1910-yillardan vaqtli matbuotda sheê¼r va maqolalari bosila boshlagan. 1914 yili toshkentda „nashriyot“ shirkatini tuzishda ishtirok etadi. 1915 yilda esa „turon“ jamiyatida faoliyat koê»rsatadi. hoji muin hoji muin milliy uygê»onish davri samarqand adabiy muhitining samarali ijod etgan isteê¼dodli vakili, jurnalist, shoir, dramaturg va tarjimon. sidqiy hondayliqiy www.arxiv.uz sidqiy hondayliqiy sidqiy xondayliqiy 1884 yilda tugê»ildi. 1903 yilda oê»qishni davom ettirish niyatida toshkentga keladi. ayni paytda sheê¼r mashq qila boshlaydi. tarjima bilan shugê»ullanadi. abdurauf fitrat fitrat oê»rta osiyo jadidchilik harakatining mashhur vakillaridan, yangi oê»zbek adabiyotining asoschilaridan, usuli jadid maktablarining nazariyotchisi va amaliyotchisi, …
5
lingan. muharriri ismoil obidiy bo‘lgan) millat manfaatlari yo‘lida vatandoshlarni birlashishga da’vat etdi, â«xurshidâ» nomli gazeta 1906 yilning sentyabridan noyabrigacha chiqqan bo‘lib, unga munavvarqori abdurashidxonov muharrirlik qilgan. bu gazeta ham qaysi guruh yoxud partiyaga mansub emasligini e’lon qilsa-da, yerli bo‘lmagan sarmoyadorlarni tanqid ostiga olgani, millatni uyg‘otish yo‘lida harakkat qilgani uchun yopildi. jadidlar millatni ma’rifat orqati ozodlikka chiqarsa bo‘ladi deb bilishardi. â«turonâ» gazetasida mirmuhsin shermuhamedovning â«tarixiy ikki voqeaâ» (1917) maqolasi e’lon qilinib, muallif unda ma’rifat dushmanlarini qattiq tanqid qildi, hatto buxorodagi bunday kishilarni â«buxoro mikroblariâ» deb atadi. bu maqolani e’lon qilgan â«turonâ» gazetasi yopib qo‘yildi, muallifi esa dinsizlikda ayblanib, sazoyi qilindi. umuman olganda, jadidchilik harakati turkistonning rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etdi. jadidchilik harakatining natijasi o‘laroq turkiston hayotida jiddiy ilg‘or madaniy jarayonlar kechdi. o’lkada teatr vujudga keldi, fan-texnikaga qiziqish kuchaydi, milliy til qadriga ahamiyat ortdi, tor biqiqlikdan chiqib, farzandlarni jahon ma’naviyatiga, ma’rifatiga oshno qilish tamoyili mustahkamlandi, uy-joy tutish, muomala-munosabat, kiyim-kechak, tabobat, me’morchilik, matbaa, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"18 asr ohiri 19 asr boshlarida taʼlim, ilm-fan sohasidagi oqim" haqida

1440670991_61534.pptx xx asr adabiyoti. jadid adabiyoti 18 asr ohiri 19 asr boshlarida taê¼lim, ilm-fan sohasidagi oqim. www.arxiv.uz jadid adabiyotining boshlanishi. jadidchilarning asosiy gê»oya va maqsadlari jadidchilik oqimining asoschisi jadidchilar va ular haqida ma’lumot. harakatlar natijasi. test reja: www.arxiv.uz jadidchilik (arab, jadid - yangi) — 19-a. oxiri 20-a. boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy-siyosiy, maê¼rifiy harakat. j. dastlab 19-a.ning 80-y.larida krimda ismoilbek gasprinskiy rahbarligida qrim tatarlari oê»rtasida vujudga keldi. j. harakati namoyandalari koê»pincha oê»zlarini taraqqiyparvarlar, keyinchalik jadidlar deb atashgan. oê»sha davrning ilgê»or taraqqiyparvar kuchlari, birinchi navbatda, ziyolilar mahal...

PPTX format, 213,7 KB. "18 asr ohiri 19 asr boshlarida taʼlim, ilm-fan sohasidagi oqim"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 18 asr ohiri 19 asr boshlarida … PPTX Bepul yuklash Telegram