so'nggi o'rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari

DOC 68,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1664043524.doc so`nggi o`rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari reja: 1. o`rta osiyo shayboniylar va ashtarxoniylar hukmronligi ostida. 2. diniy me`morchilik (masjid, madrasa, xonaqoh). 3. tasviriy san`at (miniatyura). 4. kulolchilik. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. jahonda ibtidoiy odamlar tarqalishi jarayonidan boshlab, xalqlarning tarixida turli xil murakkab voqealar sodir bo`lgan. ular ibtidoiy to`da davri, ibtidoiy xo`jaliklari va mehnat qurollari, urug`chilik tuzumining vujudga kelishi, xo`jalikning ishlab chiqarish shakllariga o`tilishi, binokorlik va hunarmandchilikning rivojlanishi, ishlab chiqarishda metallning ishlatila boshlanishi, ilk shaharlar va davlatlarning tashkil topishi, antik davri, o`rta asrlar me`morchiligi va moddiy madaniyatining rivojlanishi bilan birga …

tomonlari va xususiyatlarini ko`rsatib berishdir. tayanch tushunchalar shayboniylar davlati, abdullaxon ii, ashtarxoniylar davlati, buxoro xonligi, xðµva xonligi, qo`qon xonligi, shðµrdor madrasasi, tillakori madrasasi, mir arab, ko`kaldosh, ichanqal`a, sitorai mohi xossa, qarshi shahridagi mðµ`moriy obidalar. xvi asr boshida tðµmuriylarga tðµgishli yðµrlarni zabt etish natijasida shayboniylar davlati vujudga kðµladi. dastlabki paytlarda shayboniylar davlati ancha kðµng hududni qamrab olgan edi. movarounnahr uning o`zagini tashkil qilardi. bundan tashqari uning tarkibiga xorazm, sirdaryo sohilidagi shaharlar, toshkðµnt va uning atrofidagi tumanlar, butun farg`ona vohasi, hozirgi turkmanistonning marv shahrigacha bo`lgan janubiy tumanlari kirar edi. mashhad va astrobodni o`z ichiga oluvchi xuroson, shuningdðµk viloyatning iqtisodiy va madaniy hayotida muhim o`rin egallovchi hirot ham bir oz vaqt shayboniylar davlati tarkibiga kirgan. balx va uning atrofidagi yðµrlar shayboniylarga yarim qaram holatda edi. shayboniyxon tarqoq mayda mulklarni o`z hokimiyati ostida birlashtirib, qisqa vaqt ichida siyosiy hokimiyatni markazlashtirishga erishdi. shayboniyxonning vafotidan kðµyin u boshlagan ishni ubaydulla sulton va abdullaxon ii lar davom …

r sulolasining asoschisi joni muhammad sulton astraxan xonligida hukmronlik qilgan chingiziylar avlodiga mansub bo`lib, ivan grozniy astraxanni bosib olgach shayboniylar saroyidan boshpana topgan edi. bu yðµrda u abdullaxonning singlisiga uylanib oila a`zosiga aylangan edi. shayboniylar sulolai butunlay qirib tashlangach zodogonlar joni muhammadga taxtni egallashni taklif qilishadi. lðµkin u taklifni o`g`li din muhammad sulton foydasiga taxtdan voz kðµchadi. bu vaqtda obivardda bo`lgan din muhammad buxoroga yðµtib kðµlmay halok bo`ladi va uning ukasi boqi muhammad xon dðµb e`lon qilinadi. jonibðµkning uchinchi o`g`li vali muhammad taxt vorisi dðµb e`lon qilinadi. shu tariqa ashtarxoniylar hokimiyat tðµpasiga kðµlib, buxoro taxtini 1920 yilgacha boshqargan. muhammad rahim hukmronligi davridan (1753-1758) boshlab xonlik amirlik dðµb e`lon qilinadi. 1512 yilda xorazm mustaqil davlatga aylanadi, biroq shayboniy xonlar bilan doimiy ravishda o`zaro urushlar bo`lib turgan. buxoro xonligida siyosiy parokandalik avjiga chiqqan bir paytda xviii asrning boshlarida farg`ona vodiysi buxoro xonligidan ajralib chiqib mustaqil davlatga aylanadi. shu tariqa orta osiyo hududida …

vrida samarqandning hokimi bo`lgan yalangto`sh bahodir tomonidan 1619-1636 yillarda ulug`bðµk davrida qurilgan xonaqohning o`rnida shðµrdor, mirzoyi karvonsaroyi o`rnida 1646-1647 yillarda tillakori madrasalari qurdiriladi. shðµrdor madrasasi ikki qavatli xujralardan iborat. pðµshtoq qismida turli sirli koshin va parchalardan ohuni quvib kðµtayotgan shðµr va uning orqasidan chiqib kðµlayotgan quyosh tasviri nihoyatda jimjimador qilib ishlangan. madrasaning ikki tarafida esa uch qavatli minora qurilgan. bugungi kunda minoralarning faqat pastki qatori saqlanib qolgan. madrasaning pðµshtoq qismida binoning buyurtmachi-qurdiruvchisi (yalangto`sh bahodir) va mðµ`morning ismi â abul jabbor bitilgan. tillakori madrasasi ham ulug`bðµk va shðµrdor madarsalari qurilish uslublarini takrorlagan holda, ichki bðµzaklari â tilla suvi yuritilgan â«kundalâ» uslubi bo`yicha qurilgan. umuman olganda rðµgiston majmuasini qurilish uslubi buxoro mðµ`morchiligiga xos bo`lib, chor bakr mðµ`morchilik ansambliga xos ayrim jihatlarni o`zida aks ettirganligini ko`rish mumkin. bu davrda xonaqohlar qurilishiga alohida e`tibor bðµrilgan. buxorodagi bahouddin (1544), karmanadagi qosim shayx (xvi asrning 80-yillari), dðµvonbðµgi (1610-1620), samarqanddagi abdiburun (xvii asr) xonaqohlari shular jumlasidandir. toshkðµntda …

madbiy (1810), polvonbobo (1810) va madrasalar orasida eng kattasi muhammad aminxon (1851) madrasasini ko`rsatib o`tish mumkin. 1842 yilda xðµva tðµvaragida yangi qal`a dðµvori tiklandi. uning o`nta darvozasi bo`lib, aholisi zich yashaydigan rabotlari, shahar atrofi bog`lari va imoratlarini o`ziga qo`shib oldi. natijada katta xalqa â«tashqi shaharâ» - dishanqal`a, ichkarida qolgan â«ichki shaharâ» - ichanqal`a dðµb atala boshlandi. xix asrning boshlarida buxoro va xorazm mðµ`morchiligida qadimiy an`analarni saqlagan holda zamon ruhi bilan boyib bordi. saroy majmualari, madrasa, masjid, hammom, kasalxonalar va boshqa shunga o`xshash davlat va jamoat binolari qurildi. xix asr oxiri â xx asr boshlarida nafaqat buxoro va xorazmda, balki butun turkiston va xurosonda ovoza bo`lgan oblaqul va ibrohim xofizovlar, mo`minjon solihov, shirin murodov va boshqa ustalar yðµtishib chiqqan. xorazm mðµ`morchilik maktabining sarkori odina muhammad murod, pardoz hamda naqshinkor parchinlarni joylashtirishning sir-sinoatlarini mukammal egallagan usta kulol nurmuhammad, abdujabbor, uning o`g`li so`fimuhammad niyoz va abdullalardir. xx asr boshlarida qurilgan islom xo`ja minorasi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"so'nggi o'rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari " haqida

1664043524.doc so`nggi o`rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari reja: 1. o`rta osiyo shayboniylar va ashtarxoniylar hukmronligi ostida. 2. diniy me`morchilik (masjid, madrasa, xonaqoh). 3. tasviriy san`at (miniatyura). 4. kulolchilik. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. jahonda ibtidoiy odamlar...

DOC format, 68,5 KB. "so'nggi o'rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari "ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: so'nggi o'rta asrlar davri arxe… DOC Bepul yuklash Telegram