sharqiy turkiston tangalari

DOC 5 pages 35.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1664131990.doc sharqiy turkiston tangalari reja: 1.o`rta osiyo va xitoy o`rtasidagi davrda savdo munosabatlari. 2.xitoyda tangalarning zarb qilinishi. 3.sharqiy turkiston tangalari. o`rta osiyo va sharqiy turkiston xalklari o`rtasidagi dustlik, xamkorlik aloqalarning tarixiy ildizi qadimgi davrga borib taqaladi-mas,: kushon davlatida oltin , oltin mis tangaâlar zarb qilingan bo`lib, bu tangalar o`rta osiyo bilan bir qatorda sharqiy turkistonni savdo muomalasida xam ishlatilar edi. keyinchalik eron sosoniylari xukmronligi davridagi kumush tangalarning sharqiy turkistonda topilishi uzaro savdo va mada-niy aloqalarini ko`rsatib beruvchi faktdir. eramizning iv-vi asrlarining birinchi yarmida o`rta osiyoda va sharqiy turkistonning bir qismini uziga birlashtirgan eftaliylar davlati xam uz eron sosoniylarining pullariga taklid qilib zarb qilganlar. xi-xii asrlardagi qoraxoniylar, xiii asrdagi mugullar istilosi, xiv-xvi asr temur va temuriylar davri va undan keyin sharqiy turkistonda 1514-1533 yillari sulton sayilxon xukmronlik qilgan yorkent xokimligi davrida to sharqiy turkistonni manjur imperiyasi bosib olgunga qadar (1759) o`rta osiyoda yuritilgan pullarning tashqi ko`rinishidagi yozuvlari va uning og`irlik vaznlarida …

2 / 5

ingan shaxarning nomi manjur, xitoy va uygur tillarida yozilgandir. undan keyin xitoy imperatorlaridan tszya tsin`(1796-1820), dao guan (1822-1850). oyan` fen(1851-18b1) davrlarida xam xuddi ana shunday pullarni xar bir imperator uz nomidan chiqara boshladi. bu bronza pullarni erli xalklar yarmoq pul deb atala boshlandi. tyan`-shan tog`ining shimoliy tomoni bu ulkaga xvii asr boshlarida xozirgi mo`g`uliston va oltoy torlaridan ko`chib kelgan va 1755 yillari manjur xitoylar tomonidan bu o`lkani bosib olish jarayonida butunlay yo`q qilib qirib tashlagan junror qabilalari nomida jung`oriya deb ataldi. tsin` sulolasining qoshg`arda zarb qilingan bronza pullari bilan jung`oriyada zarb qilingan pullar bir birlarining xududlarida yuritilmas edi. bu pullarning old tomoni uxshash bo`lsa xam lekin uning og`irlik vazni bir-biridan farq qilgan. yana qoshg`arda zarb qilingan yarmok pullarning orqa tomoniga zarbxonalar xitoy, manjur va uyg`ur tillarida yozilgan bo`lsa, ilida zarb qilingan pullarda faqat manjur yozuvida "iliy"deb yozilgan, unda xitoy va uyg`ur yozuvlari yo`q. (ilida-jung`oriya). milliy ozodlik xarakatlarining eng kattasi 1826 …

3 / 5

borgan muxim iqtisodiy choralaridan biri u o`zining siyosiy va iqtisodiy quvvatini mustaxkamlash uchun kugarda 1864 yilining o`zidan o`z nomida xitoy pullari tilida. ya`ni o`rtasi to`rtburchak shaklidagi teshikka ega bo`lgan mis pullarni quyishga boshladi. by pullarni chiqarishda u qo`zg`olondan ilgari kugar va oqsuvda tsin sulolasi tomonidan qurilgan zarbxonalardan foydalangan. kugardagi zarbxonalarda chiqarilgan pullarning old tomoniga rashid ad-din xon sayil g`ozi deb yozilgan bo`lsa, orqa tomoniga "zarb dor-as salta-nat kugar" deb yozilgan. shunday pullar oqsuv zarbxonalarida xam kuyilgan bo`lib, uning old tomoniga "rashid ad-din sayil g`ozi" deb yozilgan. orqa tomoniga esa "zarb dor as saltanat oqsuv" deb yozilgan. 1865 yilining yanvarida buzruk xuja koshgarga kelgandan sung uni xon deb e`lon kildi. shundan keyin yoqubbek davlat tuntarishi qilish maqsadida atrofiga o`ziga sodiq kishilarni to`pladi. u xokimiyatni butunlay o`z qo`liga oldi. 1866 yili xo`tanda kumush pullar zarb qildirdi. "bir misqoli shar`i" (shar`i sharq musulmon davlatlarida ogirlik ulchovi birligi bo`lgan. shar`i - (2,95 gramm-bir misqol …

4 / 5

al-azizxon undan keyin murodxon nomidan zarb qilish boshlandi. lekin bu tangalarni orqa tomoniga "zarb -dar-as saltanat qoshg`ar" deb yozilgan. ettishaxar davlati faqat ichki savdo munosabatlari bilan cheklanib qolmay, kushni mamlakatlar bilan aloqa qiladigan xalqaro talablarga javob beradigan tilla va kumush pullar zarb qilindi. by tangalar 3 xil birlikda bo`lib. uning shakli nomi xam. o`rta osiyodagi uch xonlik davrida yuritilgan pullarga uxshab ketadi. ular o`rta osiyo va sharqiy turkistonda bir xil nom bilan oltindan zarb qilingani tilla deb atalsa, kumushdan ishlangan pulâlar tanga, mis pullar yarmok yoki chaqa deb yuritilar edi. tilla pullarni ogirligi 3,6 gramm, kumush tanga 1,8 gramm .mis pul og`irligi 3,6 gramm tashkil qilgan. uzaro nisbati quyilagicha: 50 dona mis (chaqa) pul bir tanga kumush, 25 dona kumush bir tilâla tangaga teng edi. tsin xonligi ettishaxarni maglubiyatga uchratgach, bosib olingan erlarda bir qator siyosiy va iqtisodiy choratad birlar o`tkazdilar. shunday tadbirlardan biri tsin xonligining sharqiy turkistonda olib borgan …

5 / 5

rlik ulchov birligi asos qilib olingan bo`lib. xo`kan ulkasida yuritilgan bir cap "syan pin"ning og`irligi taxminan 390 gr. ga teng bo`lgan. 1878 yildan boshlab sharqiy turkistonda kumush pul sistemasi yurgizildi (xitoyda 1879y) xix asr oxiriga kelib tovar pul munosabatlari kuchayishi bilan pulni savdo kapitalidagi roli oshib bordi.

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharqiy turkiston tangalari"

1664131990.doc sharqiy turkiston tangalari reja: 1.o`rta osiyo va xitoy o`rtasidagi davrda savdo munosabatlari. 2.xitoyda tangalarning zarb qilinishi. 3.sharqiy turkiston tangalari. o`rta osiyo va sharqiy turkiston xalklari o`rtasidagi dustlik, xamkorlik aloqalarning tarixiy ildizi qadimgi davrga borib taqaladi-mas,: kushon davlatida oltin , oltin mis tangaâlar zarb qilingan bo`lib, bu tangalar o`rta osiyo bilan bir qatorda sharqiy turkistonni savdo muomalasida xam ishlatilar edi. keyinchalik eron sosoniylari xukmronligi davridagi kumush tangalarning sharqiy turkistonda topilishi uzaro savdo va mada-niy aloqalarini ko`rsatib beruvchi faktdir. eramizning iv-vi asrlarining birinchi yarmida o`rta osiyoda va sharqiy turkistonning bir qismini uziga birlashtirgan eftaliylar davlati xam uz eron...

This file contains 5 pages in DOC format (35.0 KB). To download "sharqiy turkiston tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharqiy turkiston tangalari DOC 5 pages Free download Telegram