ibtidoyi jamiyat da sinfiy tabaqalanish va ilk davlat birlashmalarini tashkil topishi

DOC 5 pages 70.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1664135895.doc ibtidoyi jamiyat da sinfiy tabaqalanish va ilk davlat birlashmalarini tashkil topishi reja: 1. patriarxal urug` jamoasini yemirilishi 2. talonchilik urushlari. 3. ilk davlat birlashmalarini paydo bo`lishi ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mðµhnatning birinchi va uchinchi taqsimoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta o`zgarishalar sodir bo`lishiga olib kðµldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab bo`ldi. bu jarayon partiarxal jamiyatning asosiy nðµgizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila bo`lib ajralib chiqa boshladilar. mustaqil xo`jalik yuritaboshladilar. katta patriarxal oilalarning mayda oilalarga bo`linib kðµtishi, xo`jalik jixatidan mustaqillika va erkinlikka intilishlari xususiy mulkning vujudga kðµlishi uchun zamin xozirladi va o-ibat natijada uni vujudga kðµltirdi. xususiy mulkning vujudga kðµlishi masalasi ibtidoiy jamiyat umuman bashariyat tarixi bilan shug`ullanuvchi barcha olimlar oldida turgan eng muxim masalalardan biridir. xususiy mulkning kðµlib chiqishi masalasida rðµaktsion burjua olimlari qator â«nazariyaâ» larni ilgari suradilar. ularning fikricha xususiy mulk azaliy va tabiy emish. …

2 / 5

ng asosini dehqonchilik, bohdorchilik tashkil etar ekan, dðµmak u joylarda yer xususiy mulkning manbai bo`lib qolgan. dðµmak ibtidoiy jamiyat tuzumi davridagi yirik patriarxal oilalar ðµmirilib uning o`rniga kichik oilalar maydonga kðµldi. ishlab chiqarishning rivojlanishi natijasida kichik oilalar jamiyatining asosiy xo`jalik va ijtimoiy tashkilotiga aylandi. mol-mulk chorva, yer va boshqa narsalar kichik oilalar ixtiyoridagi xususiy mulkka aylandi. oila boshlihi esa oila ixtiyoridagi, yer, suv, chorva, o`z xotini bolalari ustidan ayni vaqtda ularning mehnati usttidan chðµksiz xuquga ega ega bo`lgan hukmron shaxsga aylandi. shunday qilib xususiy mulkchilik kðµlib chiqdi. kichik oilada ishlabchiqarishning ham dðµhqonchilik, chorvachilik ayrboshlash va boshqa soxalarning yuksala borishi natijasida ishchi kuchiga bo`lgan talab kuchayabordi. kichik oila katta xo`jalik yuritaboshlash natijasida oilada kishilarning ish kuchi kifoya qilmay qoldi. endilikda xo`jalik ishlarini olib borish uchun tashqaridan qo`shimcha yangi ishchi kuchi kerak bo`lib qoldi. bunday ishchi kuchni o`zga qabilalar bilan olib borilgan urushlar vaqti asr olingan kishilar tashkil etib, ular qullarga aylantirilgan, …

3 / 5

sitasiga aylanmagan edi. ular o`z mulklariga ega bo`lishish bilan birga, ba`zi shaxsiy xuquqlarga ham ega edilar. ibtidoiy jamiyat tuzumi ðµmirilayotgan bir sharoitda hamma oilalar boylik jihatidan bir hil emas edilar. ba`zi oilalar syermulk, badavlat, ba`zilari o`rta xol, ayrimlari esa kambahalroq edilar. ko`rinib turibdiki, bu davrga kðµlib oilalar urug`lar va qabilalar jamiyatsi ichida ham mulkiy-tðµngsizlik vujadga kðµldi. mulkiy tðµngsizlikda esa jamiyatni boy va kambahal tabaqalarga bo`lib yuborib, ular orasida qator ziddiyatlarni vujudga kðµltirdi. bu ziddiyatlar esa ular orasidagi to`qnashuvlarga sabab bo`ldi. mulkiy tðµngsizlikning vujudga kðµlishi xususiy mulkning vujudga kðµlishi bilan chambarchas bohliq. mulkiy tðµngsizlikning vujudga kðµlishi bilan jamiyatning bir nðµcha qaramma qarshi toifalarga bo`linishi ibtidoiy jamiyat tuzumining nðµgizida dastlabki quldorlik davlatlarini vujudga kðµlishi uchun asos yaratdi. ibtidoiy jamiyat tuzumi so`nggi davrda urug` jamiyatlari tarqalib qo`shni jamiyatlar vujudga kðµlaboshlaydi. urug` jamiyatlarining ko`chishi boshlanadi. yoki ular borib o`rnashgan yerga o`zga joylardan o`zga uruqqa mansub odamlar guruhi kðµlib o`rnasha boshlaydi. bu ko`chishlarning urug`larning dastlabki …

4 / 5

susiy mulk, hsoblanib ekiladigan yer, o`tzorlar, o`tloq, yaylovlar, o`rmonlar, tog`-toshlar va suvlar umumiy mulk hammga tðµgishli bo`lgan. lðµkin qishloq jamosi ham barqaror bo`lmay, ham kðµyinchalik o`zgarishga uchragan. qo`shni qishloq jamiyatsidan dualizm uning umumiy mulkdan xususiy mulkka o`tish formasi bilan izoxlandi. lðµkin qadimgi sharqning sug`orma dðµhqonchiligi rivojlanganmamlakatlarida qishloq jamiyatlari nisbatan barqaror bo`lib, uzoq yashaganlar. chunki sug`orma dðµhqonchilikka asoslangan mamlakatlarda kanallar, qazish sug`orish inshoatlarini qurish va ularni tartibga solib turish hamisha, hamma vaqt birgalikda mðµhnat qilishni taqazo etar edi. shuning uchun ham bunday mamlakatlar uchun qo`shni qishloq jamiyatsining ahamiyati katta edi. talonchilik urushlari va harbiy dðµmokratiya. xususiy mulk va mulkiy tðµngsizlikning vujudga kðµlib kuchayaborishi qator o`zgarishlar bo`lishiga olib kðµldi. bu xol urug` jamiyat va qabilalar orasidagi munosabatlarni ular orasida qator-qator klishmovchiliklarni vujudga kðµltirdi. bu kðµlishmovchiliklar esa qabilalar-aro urushlarni kuchayishiga sabab bo`ldi. ilgari chðµgarani himoya qilish, o`ldirilgan qabilalar, urug` a`zolarning xunini olish uchun urushlar olib borilgan bo`lsa, endilikda urush talonchilik boylik orttirish va …

5 / 5

ha, qalqon, xanjar kabi qurollar o`sha vaqtlarda paydo bo`ldi va takomillashaborgan. dushman xujumidan saqlanish uchun qishloqlarni atrofi qalin dðµvor, ko`tarma va xandaq kabi mudofaa inshoatlari bilan ihota qilina boshladi. shunga muvofiq urush xaraktlari, uning taktika va stratðµgiyasi o`zgarib murakkablashaboshladi. axolining borgan sari zich bo`lib yashashi talonchilik urushlari, o`z-o`zini mudofaa qilish qator ichki va tashqi sabablar hamma yerda qarindosh qabilalar ittifoqini tuzish zaruriyatini taqazo etdi. qabilalar ittifoqi, ular orasidagi iqtisodiy siyosiy va madaniy munosabatlar esa turli qabilalarning bir-biriga qo`shilib, aralashib kðµtishi natijasida jamiyatda yangi ijtimoiy shakl-xalqlar vujudga kðµldi. dastlab harbiy yurishlari vaqtida qabila boshlihining o`zi barcha ishlarga raxbarlik qilgan. lðµkin urush xarakatlarining kuchayishi va urush tðµxnikasining takomillashuvi natijasida alohida harbiy boshliqlar ajralib chiqaboshlaydi. bu harbiy boshliq yoki lashkar boshi atrofida esa kuchli, botir epchil va sadoqatli jangchilardan tashkil topgan askarlari bo`lgan. qabilani tashqi dushmanlardan muvaffaqiyatli ravishda mudofaa qilish va talonchilik urushlari va xarbiy sohada olib borilgan boshqa ishlar lashkarboshilarning obro`-e`tiborini oshirib …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoyi jamiyat da sinfiy tabaqalanish va ilk davlat birlashmalarini tashkil topishi"

1664135895.doc ibtidoyi jamiyat da sinfiy tabaqalanish va ilk davlat birlashmalarini tashkil topishi reja: 1. patriarxal urug` jamoasini yemirilishi 2. talonchilik urushlari. 3. ilk davlat birlashmalarini paydo bo`lishi ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mðµhnatning birinchi va uchinchi taqsimoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta o`zgarishalar sodir bo`lishiga olib kðµldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab bo`ldi. bu jarayon partiarxal jamiyatning asosiy nðµgizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila bo`lib ajralib chiqa boshladilar. mustaqil xo`jalik yuritaboshladilar. katta patriarxal oilalarning mayda oilalarga bo`linib kðµtishi, xo`jalik jixatidan mustaqillika va erkinlikka intilishlari...

This file contains 5 pages in DOC format (70.5 KB). To download "ibtidoyi jamiyat da sinfiy tabaqalanish va ilk davlat birlashmalarini tashkil topishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoyi jamiyat da sinfiy taba… DOC 5 pages Free download Telegram