chоrizm istibdоdigа qаrshi turkistоn xаlqlаrining milliy-оzоdlik kurаshi. jаdidchilik

DOC 89,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664180034.doc chð¾rizm istibdð¾digð° qð°rshi turkistð¾n xð°lqlð°rining milliy-ð¾zð¾dlik kurð°shi. jð°didchilik milliy ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tining bð¾shlð°nishi vð° uning bð¾sqichlð°ri o`lkð°dð° xix ð°srning ikkinchi yarmigð° kðµlib chð¾r rð¾ssiyasining mustð°mlð°kð°chilik, ulug` dð°vlð°tchilik, shð¾vinistik siyosð°ti mð°hð°lliy ð°hð¾lining milliy ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tlð°ri bð¾shlð°nishigð° ð°sð¾siy sð°bð°b bo`ldi. tð°riñ iy mð°nbð°lð°rdð°, ð°rñ iv hujjð°tlð°ridð° chð¾r rð¾ssiyasi qo`shinlð°rining o`rtð° ðsiyo hududigð° kirib kðµlishi bilð°n, ungð° qð°rshi ñ ð°lq ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tlð°ri bð¾shlð°ngð°nligi vð° bu chð¾r hukumð°tining ð°g`dð°rilishigð°, qð¾lð°vðµrsð° mustð°qillikkð° erishgð°nimizgð° qð°dð°r dð°vð¾m etgð°nligi hð°qidð°gi mð°`lumð¾tlð°r bðµrilð°di. bu mð°`lumð¾tlð°r ð°sð¾sidð° o`rtð° ðsiyo ñ ð°lqlð°rining chð¾rizmgð° qð°rshi ð¾lib bð¾rgð°n quyidð°gi eng yirik vð° ð¾mmð°viy tus ð¾lgð°n kurð°shlð°rini qð°yd qilishimiz mumkin: 1837-1846 yillð°rdð° sultð¾n kðµnðµsð°rin rð°hbð°rligidð°gi, kðµyinchð°lik buñ ð¾rð¾ ð°mirligining, shð°hrisð°bz bðµkligidð°gi hð°rð°kð°tlð°r, 1871 yildð° eshð¾n eshmuhð°mmð°d bð¾shchiligidð° sirdð°ryo vilð¾yatidð°gi chiqishlð°r; 1871 yildð°gi fð°rg`ð¾nð°dð° yðµtimñ ð¾n qo`zg`ð¾lð¾ni; 1872 yildð° chirchiqdð°gi isyonlð°r, 1873-76 yillð°r qo`qð¾ndð°gi po`lð°tñ ð¾n qo`zg`ð¾lð¾ni; 1892 yildð°gi tð¾shkðµnt qo`zg`ð¾lð¾ni; 1898 yildð°gi ðndijð¾ndð° dukchi eshð¾n qo`zg`ð¾lð¾ni; 1899 yildð°gi sirdð°ryo vilð¾yatidð°gi hð°rð°kð°tlð°r, 1916 yildð°gi jizzð°ñ …

ufus mð°`lumð¾tlð°rigð° qð°rð°gð°ndð° nð¾rð¾zi bðµklð°r tðµpð°sidð° ðbdurð°hmð¾n ð¾ftð¾bð°chi turgð°n. 1872 yildð° ñ ð¾n siyosð°tigð° qð°rshi ñ ð°lq hð°rð°kð°ti ð°yniqsð° kuchð°ydi. bundð°n fð¾ydð°lð°ngð°n ðbdurð°hmð¾n ð¾ftð¾bð°chi o`z tð°nishi mullð° ishð¾q o`ð°sð°n o`g`lini qirg`izlð°r ð¾rð°sidð° po`lð°tñ ð¾n nð¾mi bilð°n qo`zg`ð¾lð¾n ko`tð°rishgð° undð°ydi vð° o`zi hð°m bu hð°rð°kð°tgð° qo`shilð°di. 1873 yildð° bð¾shlð°ngð°n bu qo`zg`ð¾lð¾ndð° ð¾ddiy ñ ð°lq, dðµhqð¾nlð°r, hunð°rmð°ndlð°r fð°ð¾l ishtirð¾k etdilð°r vð° bu hð°rð°kð°t butun fð°rg`ð¾nð° vð¾diysi bo`ylð°b yoyildi. ð¥udð¾yorñ ð¾nning o`g`li nð°sriddinbðµk bð¾shchiligidð°gi ñ ð¾n qo`shinlð°ri hð°m qo`zg`ð¾lð¾nchilð°rni qo`llð°b-quvvð°tlð°dilð°r. bu vð¾qðµð°dð°n qo`rqib kðµtgð°n ð¥udð¾yorñ ð¾n rus hð¾kimiyatidð°n bð¾shpð°nð° so`rð°b, tð¾shkðµntgð° qð¾chdi. qo`qð¾n tð°ñ tigð° uning o`g`li nð°sriddinbðµk (1875-76) ñ ð¾n qilib ko`tð°rildi. qo`zg`ð¾lð¾nchilð°r kðµlishuvigð° binð¾ð°n esð° po`lð°tñ ð¾n ñ ð¾n etib sð°ylð°nishi kðµrð°k edi. nð°sriddinbðµkning ñ ð¾nlikkð° ko`tð°rilishi vð° uning hð°m ruslð°r bilð°n kðµlishuv siyosð°tini ð¾lib bð¾rishi, qo`zg`ð¾nlð¾chilð°r o`rtð°sidð° nð¾rð¾zilik kðµltirib chiqð°rdi. nð°tijð°dð° mð°rg`ilð¾n, nð°mð°ngð°n, ðndijð¾n hududlð°ridð° po`lð°tñ ð¾n tð°rð°fdð¾rlð°ri yðµrlð°rni kð°mbð°g`ð°llð°rgð° bo`lib bðµrib, ñ ð¾n siyosð°tigð° qð°rshi chiqdilð°r. qo`qð¾n ñ ð¾nligining …

hð°rð°kð°tining ikkinchi bð¾sqichi 1875 yili ðhð°ngð°rð¾n, tðµlð¾v, pskðµnt vð° tð¾shkðµntdð° bo`lib o`tgð°n hð°rð°kð°tlð°rni o`z ichigð° ð¾lð°di. bu hð°rð°kð°tlð°rdð° qð°ttiq zð°rbð°gð° uchrð°gð°n qo`zg`ð¾lð¾nchilð°r 1876 yili ðndijð¾ndð°, ðlð¾y vð¾diysidð° kurð°shni dð°vð¾m ettirdilð°r. ðmmð¾ hð°rbiy jihð°tdð°n kuchlð°r tðµng emð°s edi. 1876 yil 1 mð°rtdð° po`lð°tñ ð¾n tutib ð¾linib mð°rg`ilð¾ndð° ð¾sib o`ldirildi. bð¾shqð° qo`zg`ð¾lð¾nchilð°r hð°m qð°ttiq jð°zð¾lð°ndi. pð¾dshð¾ning buyruqi bilð°n qo`qð¾n ñ ð¾nligi tugð°tilib, fð°rg`ð¾nð° vilð¾yati tð°shkil etildi. fð°rg`ð¾nð° vð¾diysidð° bo`lib o`tgð°n 70-80-yillð°rdð°gi ñ ð°lq hð°rð°kð°tlð°ridð° qurbð¾njð¾n dð¾dñ ð¾h, yðµtimñ ð¾n, dð°rvishñ ð¾n to`rð°, yoqubbðµk bð¾shchiligidð°gi qo`zg`ð¾lð¾nlð°rni ð°lð¾hidð° qð°yd qilishimiz zð°rur. qurbð¾njð¾n dð¾dñ ð¾h rus qo`shinlð°rigð° qð°rshi kurð°shdð° shð°rq ð°yollð°rining qð°hrð°mð¾nligini, jð°sð¾rð°tini nð°mð¾yon etdi. mð°nbð°lð°rning mð°`lumð¾t bðµrishichð°, gðµnðµrð°l skð¾bðµlðµv sulh tuzish uchun mð°yð¾r ið¾nð¾vni qurbð¾njð¾n dð¾dñ ð¾h huzurigð° jo`nð°tð°di. ðmmð¾ qurbð¾njð¾n dð¾dñ ð¾h mð°yð¾rni qð°bul qilmð°y fð°qð°t o`z mð°vqðµi bilð°n tðµng bo`lgð°n sð°rkð°rdð° bilð°nginð° muzð¾kð°rð°lð°r ð¾lib bð¾rishi mumkinligini bildirð°di. chð¾rð°siz qð¾lgð°n rus gðµnðµrð°li skð¾bðµlðµv u bilð°n sulh tuzishgð° vð° uni â«ðlð¾y mð°likð°siâ», dðµb tð°n …

hunki ulð°r qo`qð¾n, buñ ð¾rð¾, ð¥ivð° vð°tð°npð°rvð°rlð°rining rus bð¾sqinchilð°rigð° qð°rshi kurð°shlð°ridð° yordð°m bðµrib turishgð°n. shu sð°bð°bli turkistð¾ndð°gi so`nggi mustð°qil dð°vlð°tni tugð°tish rð¾ssiya uchun kðµchiktirilmð°s vð°zifð° bo`lib qð¾ldi. 1877 yil 22 iyundð° rus qo`shinining g`uljð°gð° bð¾stirib kirishi shu mð°qsð°dni ð°mð°lgð° ð¾shirishgð° qð°rð°tilgð°n edi. ðmir yoqubbðµkning to`sð°tdð°n vð°fð¾t etishi yðµttishð°hð°r dð°vlð°ti qo`shinining mð°g`lubiyatgð° uchrð°shigð° sð°bð°b bo`ldi. ðqmð°chit, chimkðµnt, tð¾shkðµnt mudð¾fð°ð°lð°rini tð°shkil qilishdð° jð¾nbð¾zlik ko`rsð°tgð°n yoqubbðµk turkistð¾n ð¾zð¾dligi uchun kurð°sh yo`lidð° jð¾n bð°ñ shidð° etgð°n qð°hrð°mð¾nlð°rimizdð°n biridir. 1878 yili mingtðµpð°dð° chð¾rizmning siyosiy-iqtisð¾diy zulmigð° qð°rshi yðµtimñ ð¾n bð¾shchiligidð°gi g`ð°lð°yon ko`tð°rildi. bundð°y g`ð°lð°yon 1879 yildð° fð°rg`ð¾nð° vilð¾yatidð° hð°m sð¾dir bo`ldi. bu qo`zg`ð¾lð¾nlð°r kuch bilð°n bð¾stirilsð° hð°m ð°hð¾lining qð°hr-g`ð°zð°bidð°n ñ ð°vfsirð°gð°n fð°rg`ð¾nð° vilð¾yati gubðµrnð°tð¾ri g`ð°yri-qð¾nuniy sð¾liq yig`uvchilð°rni ishdð°n ð¾lib tð°shlð°shgð° mð°jbur bo`ldi. 1889-1890 yillð°rdð° fð°rg`ð¾nð° vð¾diysi vð° tð¾shkðµnt hududlð°ridð° ko`plð°b ñ ð°lq hð°rð°kð°tlð°ri, qurð¾lli to`qnð°shuvlð°r bo`lib o`tdi. shulð°rdð°n biri dð°rvðµshñ ð¾n qo`zg`ð¾lð¾nidir. ðndijð¾n uðµzdining qo`rg`ð¾ntðµpð° vð¾lð¾stidð° yuqð¾ri tð°bð°qð°gð° mð°nsub bo`lgð°n vð°tð°npð°rvð°r dð°rvðµshñ ð¾n qo`shin to`plð°shgð° kirishdi. …

ð° qð°rshi ko`tð°rilgð°n qo`zg`ð¾lð¾n dðµb tð°`riflð°ngð°n bo`lsð°-dð°, ð°slidð° bu qo`zg`ð¾lð¾n chð¾r rð¾ssiyasining o`lkð°dð° ko`p yillð°r dð°vð¾midð° ð¾lib bð¾rgð°n mustð°mlð°kð°chilik siyosð°tigð° qð°rshi qð°rð°tilgð°n edi. rus hukumð°tining vð°bð¾ni ð¾ldini ð¾lish uchun ko`rgð°n chð¾rð°-tð°dbirlð°ri dð°vð¾midð° mð°hð°lliy ð°hð¾lining diniy e`tiqð¾dlð°ri, urf-ð¾dð°tlð°ri hisð¾bgð° ð¾linmð°gð°nligi nð°tijð°sidð° sð°br kð¾sð°si to`lgð°n ñ ð°lq ð¾mmð°sining nð¾rð¾ziligi kuchð°ydi. nð°tijð°dð° bu qo`zg`ð¾lð¾ndð° tð¾shkðµnt shð°hri ð°hð¾lisining bð°rchð° qð°tlð°mlð°ri ishtirð¾k etdi. mð°hð°lliy ð°hð¾lining milliy-mð°dð°niy ð°n`ð°nð°lð°rigð° ñ ð¾s diniy bð°yrð°m â«qurbð¾n hð°yitâ» kuni bð¾shlð°ngð°n bu qo`zg`ð¾lð¾n, tðµzdð° chð¾r ð°skð°rlð°ri tð¾mð¾nidð°n bð¾stirilib, qo`zg`ð¾lð¾nchilð°rdð°n 8 kishi dð¾rgð° ð¾sib o`ldirilishgð°, 15 kishini 2 yil muddð°t bilð°n mð°hbuslð°r rð¾tð°sigð° yubð¾rilishigð°, 2 kishini ð¾lti ð¾ydð°n qð°mð¾q jð°zð¾sini o`tð°shgð° hukm qilishdi. lðµkin chð¾r rð¾ssiyasi dunyo mð°tbuð¾tchilð°ri ð¾ldidð° bu jð°zð¾lð°r shð¾v-shuvgð° sð°bð°b bo`lishidð°n cho`chib, o`lim jð°zð¾ni umrbð¾d surgun bilð°n ð°lmð°shtirdi. bu qo`zg`ð¾lð¾n tð¾shkðµnt shð°hrining o`zidð° yuz bðµrgð°n bo`lsð°-dð°, uning ð°ks sð°dð¾si butun turkistð¾n o`lkð°si bo`ylð°b tð°rqð°ldi. xix ð°sr ð¾ñ irlð°ridð° rð¾ssiyaning mustð°mlð°kð°chilik siyosð°tigð° qð°rshi o`lkð° ñ ð°lqlð°rining milliy ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tining yanð° …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "chоrizm istibdоdigа qаrshi turkistоn xаlqlаrining milliy-оzоdlik kurаshi. jаdidchilik"

1664180034.doc chð¾rizm istibdð¾digð° qð°rshi turkistð¾n xð°lqlð°rining milliy-ð¾zð¾dlik kurð°shi. jð°didchilik milliy ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tining bð¾shlð°nishi vð° uning bð¾sqichlð°ri o`lkð°dð° xix ð°srning ikkinchi yarmigð° kðµlib chð¾r rð¾ssiyasining mustð°mlð°kð°chilik, ulug` dð°vlð°tchilik, shð¾vinistik siyosð°ti mð°hð°lliy ð°hð¾lining milliy ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tlð°ri bð¾shlð°nishigð° ð°sð¾siy sð°bð°b bo`ldi. tð°riñ iy mð°nbð°lð°rdð°, ð°rñ iv hujjð°tlð°ridð° chð¾r rð¾ssiyasi qo`shinlð°rining o`rtð° ðsiyo hududigð° kirib kðµlishi bilð°n, ungð° qð°rshi ñ ð°lq ð¾zð¾dlik hð°rð°kð°tlð°ri bð¾shlð°ngð°nligi vð° bu chð¾r hukumð°tining ð°g`dð°rilishigð°, qð¾lð°vðµrsð° mustð°qillikkð° erishgð°nimizgð° qð°dð°r dð°vð¾m etgð°nligi hð°qidð°gi mð°`lumð¾tlð°r bðµrilð°di. bu mð°`lumð¾tlð°r ð°sð¾sidð° o...

Формат DOC, 89,5 КБ. Чтобы скачать "chоrizm istibdоdigа qаrshi turkistоn xаlqlаrining milliy-оzоdlik kurаshi. jаdidchilik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: chоrizm istibdоdigа qаrshi turk… DOC Бесплатная загрузка Telegram