yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705221462.doc yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari reja: 1. aleksandir makedonskiyning taxtga chiqishi va olib borgan yurishlari. 2. salavkiylar davlatining tashkil topishi va uning yurtimizda tutgan oârni. 3. iskandar va salavkiylar hukumronligi davrida markaziy va mahalliy boshqaruv. 4. ellinistik madaniyatning kirib kelishi. oâzbekiston davlatchiligining bugungi kunda oâziga xos boshqaruv sistemasi uzoq mingyilliklar mobaynida shakllanib, turli bosqinchilik yurishlari natijasida esa sinovdan oâtdi. bu jarayonlarni ilk ildizlaridan biri boâlib yunon-makedoniyaliklarning bosqinchilik yurishlari va ularning oâlkamiz hayotida qoldirgan iqtisodiy, madaniy ellinistik jarayonlar bilan birga olib borgan boshqaruv siyosati ham ilk boshqaruvning namunasi boâlib hisoblanadi desak xato boâlmaydi. bunda biz oâtmishimiz voqeliklarini oârganish va unga haqqoniy baho bermoq uchun albatta tarixiy xotira kerak boâladi. zero oâzbekiston respublikasi birinchi prezidenti i. a karimov taâkidlaganlaridek: âtarixiy xotira, xalqning jonajon oâlkaning davlatimiz xududining xolis va haqqoniy tarixini bayon etish, milliy oâzlikni anglash taâbir joiz boâlsa, milliy iftixorni tiklash va oâstirish jarayonida nihoyat muhim oârin …

) bo`lgan janglarda fors qo`shinlari to`la mag`lubiyatga uchradi. shundan so`ng aleksandr uchun ahamoniylar davlatining markazlariga yo`l ochilgan edi. aleksandr dastavval bobilni, so`ngra suza, persepol, pasargada shaharlarini egallab fors podsholarining xazinalarini qo`lga kiritdi. so`nggi ahamoniy hukmdori doro iii avval midiyaga, keyin esa baqtriyada qochib ketdi. kursiy rufning maâlumotlariga ko`ra baqtriyaga doro iii ga qarshi fitna uyushtirilib u o`ldiriladi va fitnaga boshchilik qilgan bess o`zini ahamoniylar podshosi deb eâlon qiladi. ammo, bess aleksandrga harbiy qo`shinlarni qarshi qo`ya olmadi. tarixchi n. xlopin fikriga koâra i. zulqarnaynning oârta osiyoga yurishi quyidagi 4 bosqichda: 1.midiya-girkan bosqini. (mil.avv.333-yil) 2. oriy va drangianlar bosqini. (mil.avv.329-yil) 3. baqtriya va soâgâd bosqini. (mil.avv.328-yil) 4. soâgâd va hind bosqini. (mil.avv.327-yil) amalga oshirganligini koârishimiz mumkin. mil. avv. 329-yilning bahoriga qadar aleksandr ariya, drang`iyona, araxosiya kabi viloyatlarni egallab oks bo`ylariga chiqib keladi. arrian va kursiy ruf maâlumotlariga ko`ra bu paytda daryo juda sersuv bo`lib, to`lib oqardi. aleksandr qo`shinlari daryodan o`tgach bessni taâqib …

am og`ir yarador bo`ladi. shunga qaramasdan tog`li hudud aholisini qiyinchilik bilan mag`lub etgan yunon-makedonlar dasht ko`chmanchilari saklar va sug`diylar o`rtasida chegara bo`lgan yaksart-sirdaryoga tomon harakat qiladilar. yunon-makedonlar yaksart bo`yida to`xtab bu erdagi shaharlarga o`z harbiy qismlarini joylashtira boshladilar. ko`p o`tmay bu shaharlar aholisi aleksandrga qarshi qo`zg`alon ko`taradilar. daryoning o`ng qirg`og`idagi saklar ham o`z qo`shinlarini bir erga to`play boshlaydilar. xuddi shu paytda baqtriya va sug`diyona hududlarida ham aleksandrga qarshi qo`zg`olonlar boshlanib ketadi. aleksandr dastlab yaksart bo`yida o`z mavqeini mustahkamlashga qaror qilib, bu yerdagi qo`zg`olonlarni bostirdi. sug`diyonada mil.avv. 329-yil kuzida spitaman boshchiligidagi qo`zg`olonni (maroqandda) bostirish uchun sarkarda farnux boshchiligidagi qo`shinlarni jo`natdi. o`zi asosiy kuchlar bilan saklar ustiga yurish qildi. ammo, bu yurish muvafaqiyatsiz tugadi. farnux boshchiligidagi maroqandaga jo`natilgan qo`shinlar spitaman tomonidan mag`lubiyatga uchradi. aleksandrning o`zi asosiy kuchlari bilan sug`diyonaga qaytishga majbur bo`ldi. sug`diyonaning tog`li hududlaridagi bosqinchilar qadami yetmagan joylarda qo`zg`olonchilar yashirinib olgan edilar. sug`diyonaning deyarli barcha aholisi spitaman tomonida bo`lib, uning g`alabalariga …

rni boshliq etib tayinladi. kuchlar oâzaro teng emasdi. bu kurashda spitaman halok bo`lganidan so`ng asosan tog` qalâalari qo`zg`olon o`choqlariga aylanadi. yozma manbalarda eslatilgan âsug`d qoyasiâ (yoki âarimaz qoyasiâ), âxorien qoyasiâ shular jumlasidandir. o`zbekiston hududlarida yashagan mahalliy aholi o`z ozodligi va mustaqilligi yo`lida bir tan-bir jon bo`lib harakat qilganlar. ammo, kuchlar nisbati va harbiy texnikaning teng emasligi ko`p hollarda bosqinchilar ustunligini taâminlagan. shunga qaramasdan bunday holatlar davlatchilik tarixida muhim iz qoldirgan. shunday qilib xorazm, choch (toshkent vohasi), farg`ona va saklar yurti aleksandrdan mustaqil bo`lib qoladi. sug`diyona, baqtriya, marg`iyona va parfiya aleksandrning davlatiga qo`shilib, keyinchalik ularning hududida ayrim yunon-makedon davlatlari vujudga keladi. aleksandr bosib olgan hududlarda uning boshqaruv faoliyati dastlab gretsiyaning ayrim demokratik anâanalariga (harbiy yo`lboshchilar kengashi, qo`shinlar yig`ini) asoslangan edi. qo`shinlar yig`inida sud ishlari ko`rib chiqilib, jinoyat va jazo masalalari qatâiy muhokama qilingan. jinoyat turlari ichida eng og`irlari-podshoga qarshi fitna, xiyonat, isyonga daâvat etish hisoblanib, ushbu harkatlar uchun yagona jazo-o`lim jazosi …

rdarlar qoâliga oâtdi. maâmuriy boshqaruv aparati ahamoniylar kabi satraplar qoâlida boâlib bu lavozimga faqatgina iskandarga eng yaqin va sodiq boâlgan harbiylar, eroniy donishmanlar tayinlanganâ. eroniy artabaz iskandar buyrugâiga koâra, baqtriya va qoâshni hududlar boshqaruviga tayinlangani, yuqoridagi fikrimizni tasdiqlaydi. dastlab eronliklar qoâlida boâlgan, satrapâ lavozimi, keyinchalik butunlay makedonlar qoâliga oâtgan. eronli satrablardan farqli oâlaroq, ular oâz tangalarini zarb qilish va lashkar toâplash huquqiga ega boâlganlar. hokimlar devonida yepiskop-nazoratchilar boâlib, ular ham makedoniyalik edi. eparxiyalar gipparxiyaga boâlinib, gipparx-soâzi otliqlar yetakchisi manosini anglatgan. yaâni, otliq boâlinma turgan joy alohida kichikroq maâmuriy birlik deyishga asoslar yetarli. ayni vaqtda yepiskop lashkarboshi ham hisoblanardi. butun satraplikda makedoniylik harbiy garnizonlar joylashtirib, ushbu garnizonlar rahbariga hatto viloyat satrapi ham boâysungan. tarixchi arean soâzlariga koâra, iskandar yaqinlaridan biri ken qishlash uchun soâgâdiyonada qolganda unga ozining habiy otryadidan tashqari, qolgan yunon-makedon otryadlari, shuningdek aminta boshqaruvidagi mahalliy qoâshin ham uning ixtiyorida edi. biroq, separatchilik harakatlari turli xalqlar bosqini davrida yani, favqulotda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari"

1705221462.doc yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari reja: 1. aleksandir makedonskiyning taxtga chiqishi va olib borgan yurishlari. 2. salavkiylar davlatining tashkil topishi va uning yurtimizda tutgan oârni. 3. iskandar va salavkiylar hukumronligi davrida markaziy va mahalliy boshqaruv. 4. ellinistik madaniyatning kirib kelishi. oâzbekiston davlatchiligining bugungi kunda oâziga xos boshqaruv sistemasi uzoq mingyilliklar mobaynida shakllanib, turli bosqinchilik yurishlari natijasida esa sinovdan oâtdi. bu jarayonlarni ilk ildizlaridan biri boâlib yunon-makedoniyaliklarning bosqinchilik yurishlari va ularning oâlkamiz hayotida qoldirgan iqtisodiy, madaniy ellinistik jarayonlar bilan birga olib borgan boshqaruv siyosati ham ilk boshqaruvning na...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yunon makedonlar va salavkiylar… DOC Бесплатная загрузка Telegram