yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705221462.doc yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari reja: 1. aleksandir makedonskiyning taxtga chiqishi va olib borgan yurishlari. 2. salavkiylar davlatining tashkil topishi va uning yurtimizda tutgan o’rni. 3. iskandar va salavkiylar hukumronligi davrida markaziy va mahalliy boshqaruv. 4. ellinistik madaniyatning kirib kelishi. o’zbekiston davlatchiligining bugungi kunda o’ziga xos boshqaruv sistemasi uzoq mingyilliklar mobaynida shakllanib, turli bosqinchilik yurishlari natijasida esa sinovdan o’tdi. bu jarayonlarni ilk ildizlaridan biri bo’lib yunon-makedoniyaliklarning bosqinchilik yurishlari va ularning o’lkamiz hayotida qoldirgan iqtisodiy, madaniy ellinistik jarayonlar bilan birga olib borgan boshqaruv siyosati ham ilk boshqaruvning namunasi bo’lib hisoblanadi desak xato bo’lmaydi. bunda biz o’tmishimiz voqeliklarini o’rganish va unga haqqoniy baho bermoq uchun albatta tarixiy xotira kerak bo’ladi. zero o’zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i. a karimov ta’kidlaganlaridek: “tarixiy xotira, xalqning jonajon o’lkaning davlatimiz xududining xolis va haqqoniy tarixini bayon etish, milliy o’zlikni anglash ta’bir joiz bo’lsa, milliy iftixorni tiklash va o’stirish jarayonida nihoyat muhim o’rin …

uchradi. shundan so`ng aleksandr uchun ahamoniylar davlatining markazlariga yo`l ochilgan edi. aleksandr dastavval bobilni, so`ngra suza, persepol, pasargada shaharlarini egallab fors podsholarining xazinalarini qo`lga kiritdi. so`nggi ahamoniy hukmdori doro iii avval midiyaga, keyin esa baqtriyada qochib ketdi. kursiy rufning ma’lumotlariga ko`ra baqtriyaga doro iii ga qarshi fitna uyushtirilib u o`ldiriladi va fitnaga boshchilik qilgan bess o`zini ahamoniylar podshosi deb e’lon qiladi. ammo, bess aleksandrga harbiy qo`shinlarni qarshi qo`ya olmadi. tarixchi n. xlopin fikriga ko’ra i. zulqarnaynning o’rta osiyoga yurishi quyidagi 4 bosqichda: 1.midiya-girkan bosqini. (mil.avv.333-yil) 2. oriy va drangianlar bosqini. (mil.avv.329-yil) 3. baqtriya va so’g’d bosqini. (mil.avv.328-yil) 4. so’g’d va hind bosqini. (mil.avv.327-yil) amalga oshirganligini ko’rishimiz mumkin. mil. avv. 329-yilning bahoriga qadar aleksandr ariya, drang`iyona, araxosiya kabi viloyatlarni egallab oks bo`ylariga chiqib keladi. arrian va kursiy ruf ma’lumotlariga ko`ra bu paytda daryo juda sersuv bo`lib, to`lib oqardi. aleksandr qo`shinlari daryodan o`tgach bessni ta’qib etib «sug`d viloyati navtakaga» yo`l oladilar (avval …

ag`lub etgan yunon-makedonlar dasht ko`chmanchilari saklar va sug`diylar o`rtasida chegara bo`lgan yaksart-sirdaryoga tomon harakat qiladilar. yunon-makedonlar yaksart bo`yida to`xtab bu erdagi shaharlarga o`z harbiy qismlarini joylashtira boshladilar. ko`p o`tmay bu shaharlar aholisi aleksandrga qarshi qo`zg`alon ko`taradilar. daryoning o`ng qirg`og`idagi saklar ham o`z qo`shinlarini bir erga to`play boshlaydilar. xuddi shu paytda baqtriya va sug`diyona hududlarida ham aleksandrga qarshi qo`zg`olonlar boshlanib ketadi. aleksandr dastlab yaksart bo`yida o`z mavqeini mustahkamlashga qaror qilib, bu yerdagi qo`zg`olonlarni bostirdi. sug`diyonada mil.avv. 329-yil kuzida spitaman boshchiligidagi qo`zg`olonni (maroqandda) bostirish uchun sarkarda farnux boshchiligidagi qo`shinlarni jo`natdi. o`zi asosiy kuchlar bilan saklar ustiga yurish qildi. ammo, bu yurish muvafaqiyatsiz tugadi. farnux boshchiligidagi maroqandaga jo`natilgan qo`shinlar spitaman tomonidan mag`lubiyatga uchradi. aleksandrning o`zi asosiy kuchlari bilan sug`diyonaga qaytishga majbur bo`ldi. sug`diyonaning tog`li hududlaridagi bosqinchilar qadami yetmagan joylarda qo`zg`olonchilar yashirinib olgan edilar. sug`diyonaning deyarli barcha aholisi spitaman tomonida bo`lib, uning g`alabalariga katta umid bog`lagan edilar. aleksandr esa, mil.avv. 329-328-yillar qishlovini baqtriyada (ba’zi …

an so`ng asosan tog` qal’alari qo`zg`olon o`choqlariga aylanadi. yozma manbalarda eslatilgan “sug`d qoyasi” (yoki “arimaz qoyasi”), “xorien qoyasi” shular jumlasidandir. o`zbekiston hududlarida yashagan mahalliy aholi o`z ozodligi va mustaqilligi yo`lida bir tan-bir jon bo`lib harakat qilganlar. ammo, kuchlar nisbati va harbiy texnikaning teng emasligi ko`p hollarda bosqinchilar ustunligini ta’minlagan. shunga qaramasdan bunday holatlar davlatchilik tarixida muhim iz qoldirgan. shunday qilib xorazm, choch (toshkent vohasi), farg`ona va saklar yurti aleksandrdan mustaqil bo`lib qoladi. sug`diyona, baqtriya, marg`iyona va parfiya aleksandrning davlatiga qo`shilib, keyinchalik ularning hududida ayrim yunon-makedon davlatlari vujudga keladi. aleksandr bosib olgan hududlarda uning boshqaruv faoliyati dastlab gretsiyaning ayrim demokratik an’analariga (harbiy yo`lboshchilar kengashi, qo`shinlar yig`ini) asoslangan edi. qo`shinlar yig`inida sud ishlari ko`rib chiqilib, jinoyat va jazo masalalari qat’iy muhokama qilingan. jinoyat turlari ichida eng og`irlari-podshoga qarshi fitna, xiyonat, isyonga da’vat etish hisoblanib, ushbu harkatlar uchun yagona jazo-o`lim jazosi belgilangan. qatl etish haqidagi qaror qo`shinlar yig`inida qabul qilingan. sharqqa qilgan yurishlari …

g yaqin va sodiq bo’lgan harbiylar, eroniy donishmanlar tayinlangan”. eroniy artabaz iskandar buyrug’iga ko’ra, baqtriya va qo’shni hududlar boshqaruviga tayinlangani, yuqoridagi fikrimizni tasdiqlaydi. dastlab eronliklar qo’lida bo’lgan, satrap” lavozimi, keyinchalik butunlay makedonlar qo’liga o’tgan. eronli satrablardan farqli o’laroq, ular o’z tangalarini zarb qilish va lashkar to’plash huquqiga ega bo’lganlar. hokimlar devonida yepiskop-nazoratchilar bo’lib, ular ham makedoniyalik edi. eparxiyalar gipparxiyaga bo’linib, gipparx-so’zi otliqlar yetakchisi manosini anglatgan. ya’ni, otliq bo’linma turgan joy alohida kichikroq ma’muriy birlik deyishga asoslar yetarli. ayni vaqtda yepiskop lashkarboshi ham hisoblanardi. butun satraplikda makedoniylik harbiy garnizonlar joylashtirib, ushbu garnizonlar rahbariga hatto viloyat satrapi ham bo’ysungan. tarixchi arean so’zlariga ko’ra, iskandar yaqinlaridan biri ken qishlash uchun so’g’diyonada qolganda unga ozining habiy otryadidan tashqari, qolgan yunon-makedon otryadlari, shuningdek aminta boshqaruvidagi mahalliy qo’shin ham uning ixtiyorida edi. biroq, separatchilik harakatlari turli xalqlar bosqini davrida yani, favqulotda vaziyatlarda butun boshqaruv harbiy qo’mondon qo’liga o’tgan. aleksandr buyrug’iga ko’ra, so’diyona himoyasi va nazorati kenga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari"

1705221462.doc yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari reja: 1. aleksandir makedonskiyning taxtga chiqishi va olib borgan yurishlari. 2. salavkiylar davlatining tashkil topishi va uning yurtimizda tutgan o’rni. 3. iskandar va salavkiylar hukumronligi davrida markaziy va mahalliy boshqaruv. 4. ellinistik madaniyatning kirib kelishi. o’zbekiston davlatchiligining bugungi kunda o’ziga xos boshqaruv sistemasi uzoq mingyilliklar mobaynida shakllanib, turli bosqinchilik yurishlari natijasida esa sinovdan o’tdi. bu jarayonlarni ilk ildizlaridan biri bo’lib yunon-makedoniyaliklarning bosqinchilik yurishlari va ularning o’lkamiz hayotida qoldirgan iqtisodiy, madaniy ellinistik jarayonlar bilan birga olib borgan boshqaruv siyosati ham ilk boshqaruvning namunasi bo’li...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "yunon makedonlar va salavkiylar davrida boshqaruv va davlat muassasalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yunon makedonlar va salavkiylar… DOC Бесплатная загрузка Telegram