o’rta osiyo shaharlarining paydo bo’lishi va rivojlanishi

PPTX 6.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711654468.pptx oârta osiyo shaharlarining paydo boâlishi va rivojlanishi 1.xorazm vohasida shaharlarining paydo boâlishi va rivojlanish tarixi. 2.zarafshon vohasi qadimiy shaharlari. 3.qashqadaryo va surxondaryo shaharlari tarixi. 4.toshkent va fargâona vodiysi shaharlari paydo boâlish tarixi. reja: xorazm o'rta osiyodagi eng qadimgi madaniyat markazi serunum vohalardan biri. u hozir paxtachilik sohasidagi erishgan yutuqlari tufayli mash'al viloyatga aylandi. uning tarixi zardushtiylarning muqaddas kitobi â«avestoâ»da miloddan avvalgi ix â x asrlarda qayd etilgan.bu viloyat tarixi va uning toponimikasi haqida fikr yuritilganda o'quvchilarga, avvalo, â«xorazmâ» so'zining etimologiyasi haqida batafsil ma'lumot berish zarur.o'qituvchi bir qator viloyatlar tarixi va uning rayon, qishloq va ovullari nomlarining kelib chiqish manbalari ustida to'xtalar ekan, xorazm viloyati rayonlari, qishloq va ovullarining nomlari toponimikasiga ham batafsil to'xtalishi lozim. masalan â«xii âxiii asrlarda xorazm davlatining kuchayishiâ» mavzusi quyidagi mavzuchalarga bo'lib o'rganilsa maqsadga muvofiq bo'ladi. hazorasp â shu nomli rayon markazi. hazorasp so'zining ma'nosi quyidagi cha: hazor degani fors-tojik tilida â«mingâ», asp degani âotâ ya'ni …

4-asrlarda xorazm davlatining poytaxti boê»lib, xorazm va movarounnahrda eng katta shaharlardan biri edi. asl nomi gurganj, arab geograflari asarlarida jurjoniya deb tilga olinadi. miloddan avval 1-asr xitoy solnomasida yuye-gan yoki yuye-szyan shaklida qayd qilingan. 10-asrning 2-yarmida markazi gurganjda boê»lgan mustaqil amirlik vujudga kelib, u kat shahridagi xorazmshohlar bilan raqobat qila boshladi. 995 yilda gurganj amiri maê¼mun ibn muhammad katdagi xorazmshohlar sulolasini tugatib, oê»zini xorazmshoh deb eê¼lon qildi (995â997). oê»sha vaqtdan gurganj xorazm davlatining yagona poytaxti boê»lib qoldi va 11 â 12-asrlarda bu yerda madaniyat va sanê¼at ravnaq topdi. xiva oâz tarixida gullab yashnashni ham, qulashni ham boshdan kechirdi. shahar ahamoniylar davlati tomonidan bosib olingan. 305-yildan 995-yilgacha xiva xorazm davlating tarkibiga kirgan.ix-xi asrlar davomida xivani bir qancha qudratli sulolalar boshqargan. shahar madaniyat va maârifat markazi boâlgan. bu yerda astronomiya, matematika, kimyo va boshqa sohalarda koâplab oâquv muassasalari va yirik ilmiy markazlar mavjud edi.latining tarkibiga kirgan. buxoro â qadimiy, tarixiy, yodgorliklarga boy …

naâ» ma'nosini bildiradi, degan fikr bor. v. a. livshitsning fikricha, vixara so'zi so'g'd tilida parxar shaklida kirgan. hofizi tanish buxoriyning yozishicha, â«buxoroâ» so'zi buxor so'zidan kelib chiqqan bo'lib,o'tparastlar tilida â«ilm makoniâ» demakdir. bu talaffuz uyg'ur va xitoy butparastlarining tiliga yaqindir, chunki (ularda) sig'inish joylari bo'lgan ma'budalarni â«buxorâ» deb ataydilar. buxoro shaxrining nomi aslida lumijkat bo'lgan (hofizi tanish buxoriy, â«abdullanomaâ», buxorotoponimi yolg'iz emas. xi â xii asrlarda balx shahri atrofida navbahor ibodatxonasi bo'lgan. navbaxor â«erta bahorâ» emas, balki â«yangi ibodatxonaâ» demakdir. buxoro shahri etimologiyasi bilan hindistondagi bixar shtatining etimologiyasi birdir (v. a. nikonov). v. v. shostakovich sibirdagi buxoro nomli daryoni tilga oladi. afrosiyob â samarqand shaxrining dastlabki nomi. hozir arxeologiyaga oid kurikxona shu tepalikdan topilgan arxeologiyaga oid topilmalar samarqandning yoshini aniqlashda asos bo'lib xizmat qiladi. sug'dcha par siyov (par siyoh ob) â qora suv tepaligi degan ma'noni bildiradi. ya. g'. g'ulomovning fikricha, solor, kaykovus, zolariq va afrosiyob nomlari â«shohnomaâ» kitobi ta'siri …

ni â«sersuv obod joyâ» ma'nosini bildiradi, deydi. qarshi â shahar nomi. qashqadaryo viloyatining ma'muriy markazi. qarshi o'zbekistonning eng ko'hna shaharlaridan biri. u grek â baqtriya davlati davridan beri mavjud. shahar xiv asrgacha naxshab deb atalgan. arablar bu maxdlliy nomni buzib nasaf deb ishlatgan bo'lsa kerak. hozirgi qarshi xiv asrning birinchi yarmida voha o'rtasida samarqand, buxoro, afg'oniston, hindiston va sharqdagi boshqa qo'shni mamlakatlardan keladigan yo'llar ustida qurilgan. chig'atoy naslidan bo'lgan kepakxon (1309 â1326) qashqadaryo vodiysiga o'rnashgan eski naxshabdan ikki farsax narida o'ziga saroy qurgan. saroy mo'g'ul tilida qarshi deb ataladi. qarshi â«shoh qal'asiâ» degan ma'noni ham bildiradi, deyishadi. surxondaryo â tojik tilidan olingan bo'lib, â«surxâ» â qizil, ya'ni qizil daryo demakdir. surxondaryo bosh oladigan tog' tizmalari, daralar, tog' jinslarida qizil ranglar mavjud. suv bu jinslarni o'zi bilan oqizib kelganligi sababli qizil tusli tuyuladi. shuning uchun erli xalq â qizil daryoni tojik tilida â«surxondaryoâ» deb atashgan. termiz â grek â baqtriya davlati …

yishadi. albatta, bu afsona haqiqatdan uzoq. shahar dastlab tarmita, tarmeta deb talaffuz etilgan. farg'ona vodiysida eng katta, serxosil, qadimdan paxta etishtirib kelayotgan, o'zbekistonning gullagan viloyatlaridan uchtasi, ya'ni andijon, farg'ona va namangan. andijon â o'zbekistonning xushmanzara va qo'hna shaharlaridan biri. u farg'ona vodiysining j anubi-sharqida j oylashgan. shahar nomining kelib chiqishi to'g'risida bir qancha fikrlar bor. bir afsonada aytilishicha, shaharning nomi afrosiyob noibining qizi andijon nomidan kelib chiqqan deyiladi. boshqa bir rivoyatda bu so'zning birinchi qismi â«andiâ» â shaharga asos solgan kishining nomi, ikkinchiâ â«jonâ» qismi esa jon degan ma'noni anglatadi, deyiladi. birovlar qachonlardir bu erlarni â«andi â hindâ» lar ishg'ol qilganlar, bu hindlar makoni deydilar. yana bir guruh kishilar esa â«andiâ» shaharga asos soluvchi, â«jonâ» esa baxsh etmoq demakdir, deyishadi. yana bir guruh kishilar karvon yo'lida ketayotganda qaroqchilar xujum qilib â«o'nta jonniâ» o'ldirganlar. andijon so'zi o'nta jon so'zining buzilganligidan kelib chiqqan, deb ta'kidlaydilar. x asrda yashagan arab geografi va sayyohi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyo shaharlarining paydo bo’lishi va rivojlanishi"

1711654468.pptx oârta osiyo shaharlarining paydo boâlishi va rivojlanishi 1.xorazm vohasida shaharlarining paydo boâlishi va rivojlanish tarixi. 2.zarafshon vohasi qadimiy shaharlari. 3.qashqadaryo va surxondaryo shaharlari tarixi. 4.toshkent va fargâona vodiysi shaharlari paydo boâlish tarixi. reja: xorazm o'rta osiyodagi eng qadimgi madaniyat markazi serunum vohalardan biri. u hozir paxtachilik sohasidagi erishgan yutuqlari tufayli mash'al viloyatga aylandi. uning tarixi zardushtiylarning muqaddas kitobi â«avestoâ»da miloddan avvalgi ix â x asrlarda qayd etilgan.bu viloyat tarixi va uning toponimikasi haqida fikr yuritilganda o'quvchilarga, avvalo, â«xorazmâ» so'zining etimologiyasi haqida batafsil ma'lumot berish zarur.o'qituvchi bir qator viloyatlar tarixi va uning rayon, q...

PPTX format, 6.8 MB. To download "o’rta osiyo shaharlarining paydo bo’lishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyo shaharlarining payd… PPTX Free download Telegram