shayboniylar davri epigrafik yodgorliklari

PPTX 5,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1734437705.pptx shayboniylar davri epigrafik yodgorliklari reja: shayboniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot qabrtosh bitiklari. memoriy inshootlardagi bitiklar. shayboniylar davlati xozirgi oê»zbekiston, tojikiston, janubiy qozogê»iston, shimoliy afgê»oniston va janubiy-sharqiy turkmaniston hududlarida mavjud boê»lgan davlat. mamlakat aholisi haqida ishonchli maê¼lumotlar yoê»q. taxminlarga koê»ra, mamlakatda oê»rtacha bir necha million kishi yashagan. tadqiqotlarga koê»ra, xvi asr boshlarida movarounnahrga koê»chib kelgan koê»chmanchi oê»zbeklarining soni 300 mingdan 500 ming kishigacha boê»lgan. milliy tarkib juda aralash edi. shaharlarda asosan forsiyzabon aholi istiqomat qilgan. aksariyat dehqonlar (dehqonlar) ham turkiyzabon va forsiyzabon edi. ularning bir qismi oâzini oâzbek, tojik, turkman, qozoq, fors, arab deb atagan. shayboniylar davlati gullagan davrida shayboniylar sulolasining asoschisi muhammad shayboniyxon (1451-1510 yillar) shayboniylar ham movarounnahr aholisining aksariyati kabi islomning sunniy mazhabiga amal qilganlar. davlatda turli tariqatlar, xususan, yassaviya va naqshbandiya tariqati bilan bir qatorda soâfiylik tarafdorlari ham koâp boâlgan. shayboniylar oê»zlarini âhaqiqiy islom himoyachisiâ deb hisoblar va 1501-yilda qoê»shni safaviylar davlatida hukmron boê»lgan shialik diniga dushman edilar. …

l-yoâl parchalar, atlaslar, baxmallar, kimxob, tafta va zarbof), yarim ipak gazlamalar va boshqalar ishlab chiqarilgan. bu matolarga xorijda ham talab katta edi. boâyoqchilik, kiyim-bosh (toân, koâylak, roâmol, poyabzal va boshqalar), kulolchilik (turli-tuman idishlar, tandirlar, gâisht va qurilishda ishlatiladigan koshinli gâishtlar va h.k.), yogâochga ishlov berish, kemasozlik, teriga ishlov berish, metallar â temir, mis, birinj, choâyan, kumush, oltin kabilardan turli-tuman uyroâzgâor buyumlari, mehnat qurollari, binolar qurilishida ishlatiladigan turli temir moslamalar va buyumlar, zebi-ziynat asboblari, harbiy qurol-aslahalar ishlab chiqarish ham rivojlangan edi. shayboniylar uchun (movarounnahrdagi boshqa ozbek sulolalari uchun bolganidek) bu goyalar qabilaviy separatizm kuchli ananalari mavjud bolgan sharoitda birlashtiruvchi omil sifatida ancha maqbul bolib koringan. har holda, shayboniyxon movarounnahrni batamom egallab olganidan song â«imom az-zamon, xalifat ar-rahmonâ» (â«zamonaning imomi va rahmdil [allohning] ning xalifasiâ») unvonini qabul qildi va v.v. bartold tabiri bilan aytganda, â«davlatni diniy qonun-shariat ruhida boshqarishgaâ» urinishini oshkora etdi (â«istoriya kulturnoy jizniâ», s. 269). shayboniyxon va uning movarounnahrdagi izdoshlarining …

biror nashri hozirgacha malum emas. ilmiy adabiyotda shu sulola bazi vakillarining dafn etilgan joylari tavsifinigina uchratish mumkin. movarounnahr shayboniylar davri madaniyatining barcha sohalari ichida epigrafik yodgorliklar eng kam organilgan. bu birinchi navbatda qabrtoshlardagi bitiklarga tegishlidir. shu davrgacha mazkur sulola tarixini organishda qabrtoshlardagi epigrafika kopincha chetlab otildi. 1897 yili rus sharqshunosi n.i. veselovskiy shayboniyxon qabridagi epitafiya tarjimasini (fotosuratsiz) nashr ettirdi oradan ikki yil otgach, p.n. axmerovning xoja ahmad yassaviy maqbarasidagi yozuvlar haqidagi maqolasi paydo boldi. unga suyunch xojaxon va uning avlodlari qabrtoshlaridagi bitiklardan lavhalar kiritilgandi. p.n. axmerov tomonidan matnni oqish va tarjima qilishda kop noaniqliklar va xatolarga yol qoyilgan edi. asl matnlarda oqilishi qiyin bolgan katta bolaklar izohlanmasdan tushirib qoldirilgan, bu esa, oz navbatida, bazi tadqiqotchilarni adashtirgan muhammad shayboniy qabrtoshi. sankt-peterburg. ermitaj daxmaning har bir tomoni uzunligi 10â11 metrlar boê»lib, ustida 36 qabrtosh mavjud boê»lgan. dastlab mehr sulton xonim koê»rsatmasi bilan shayboniyxon madrasasi hovlisining oê»rtasida joylashgan qabrlar alohida oilaviy daxma â …

qabrtoshlari avvalgi temuriylar davridagi nafis xusnixat va sangtaroshlik sanatining eng yaxshi ananalarini davom ettirgan samarqand ustalari tomonidan ishlangan. shunday qilib, qabrtoshlardagi bitiklar yagona xattotlik maktabi va sangtaroshlik ustaxonasining bir asrdan ortiq vaqt mobaynidagi rivojlanishini kuzatish imkonini beradi. masalan, xvi asr birinchi yarmida ishlangan bir guruh qabrtosh (uchdan yettigacha) yozuvlarini solishtirilsa, ular bir xattot tomonidan bajarilganligini aniqlangan. matnlar so'z uslubi va mazmuni ham (besh-olti oziga xos epitafiyalarni hisobga olmaganda) avvalgi temuriylar davri ananalariga monand. aksariyat holatlarda matnlar tili arabcha bolib, shu janrda keng qollaniladigan vasf, uslubiy ibora, quroni karim oyatlari, hadislarni oz ichiga oladi. qabrtoshlarning yuza va yon tomonlarida mazkur epigrafika janri uchun ananaviy bolib qolgan al-asmo al-husno (allohning ismi sifatlari), ba'zida - quroni karim oyatlari (ayniqsa, oyat al-kursiy) uchraydi. keyingi davr qabrtoshlarida fors tilidagi marsiyalar paydo bola boshlaydi. modarixon madrasasibu madrasa devori 16-asr buxoro me'morligiga xos bo'lib, devorning ikki chekkasi pishiq g'isht bilan, o'rtasi esa siniq g'ishtlar bilan to'ldirilgan. madrasa …

z roâparasidagi modarixon madrasasiga qarab biroz egilgan holatda qurilgan. modarixon madrasasi abdullaxonning onasiga atab qurilganligini hisobga olsak, oâziga xos onaga boâlgan hurmat ramzidir. abdullaxon davri meâmorchiligining yetuk namunasi boâlgan bu madrasa buxoro meâmorchiligining xvi asrda erishgan barcha ijodiy yutuqlarni namoyish etadi. modarixon madrasasi o'z vaqtida ilmu ma'rifat maskani sifatida tanilgan. modarixon madrasasi qoê»sh madrasa ansambli meâmoriy obida sharq anâanalarini oâzida mujassamlashtirgan, gubazli uslubda, bezaklar qoâllanilgan holda qurilgan. modarixon madrasasi bilan birgalikdagi koârinishi âqoâshâ uslub namunasi hisoblanadi. madrasa darvozasi xotamkori uslubining noyob namunasi â girrix shaklli mayda yogâoch parchalaridan terilgan. meâmoriy obidaning oâziga xos tomonlaridan biri shundaki, tuzilishi odatdagi madrasalardan ancha farq qiladi. madrasa oâz roâparasidagi modarixon madrasasiga qarab biroz egilgan holatda qurilgan. modarixon madrasasi abdullaxonning onasiga atab qurilganligini hisobga olsak, oâziga xos onaga hurmat ramzidir. abdullaxon davri meâmorchiligining yetuk namunasi boâlgan bu madrasa buxoro meâmorchiligining xvi asrda erishgan barcha ijodiy yutuqlarni namoyish etadi. foydalanilgan adabiyotlar: 1.modarixon madrasasi tarixi va meâmorchiligi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"shayboniylar davri epigrafik yodgorliklari" haqida

1734437705.pptx shayboniylar davri epigrafik yodgorliklari reja: shayboniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot qabrtosh bitiklari. memoriy inshootlardagi bitiklar. shayboniylar davlati xozirgi oê»zbekiston, tojikiston, janubiy qozogê»iston, shimoliy afgê»oniston va janubiy-sharqiy turkmaniston hududlarida mavjud boê»lgan davlat. mamlakat aholisi haqida ishonchli maê¼lumotlar yoê»q. taxminlarga koê»ra, mamlakatda oê»rtacha bir necha million kishi yashagan. tadqiqotlarga koê»ra, xvi asr boshlarida movarounnahrga koê»chib kelgan koê»chmanchi oê»zbeklarining soni 300 mingdan 500 ming kishigacha boê»lgan. milliy tarkib juda aralash edi. shaharlarda asosan forsiyzabon aholi istiqomat qilgan. aksariyat dehqonlar (dehqonlar) ham turkiyzabon va forsiyzabon edi. ularning bir qismi oâzini oâzbek,...

PPTX format, 5,1 MB. "shayboniylar davri epigrafik yodgorliklari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: shayboniylar davri epigrafik yo… PPTX Bepul yuklash Telegram