somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi

PPTX 11.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1748502079.pptx /docprops/thumbnail.jpeg somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi o‘rta asrlarda yanada takomillashib borgan. mahkamalarda ish yuritish bilan bog‘liq ishlar qonuniy tus ola bosh�lagan. hujjatlarni saqlashga alohida e’tibor berila boshlangan. ayniqsa, vaqf mulklari bilan bog‘liq vaqfnomalarni yozish va uni saqlash an’anasi rivojlanib borgan. afsuski, somoniylar, o‘rta asrlar davlat mahkamachiligi bilan bog‘liq arxiv hujjatlari bugungi kungacha hali aniqlangani yo‘q. ammo mulklarni vaqfga o‘tkazish bilan bog‘liq hujjatlarning talayginasi bizgacha yetib kelgan. ota-bobolarimizning asrlar davomida to‘plagan hayotiy tajribalari, diniy, axloqiy, ilmiy qarashlarini o‘zida mujassam etgan nodir qo‘lyozmalarni jiddiy o‘rganish davri keldi. chunki o‘zingizga ma’lum, sho‘ro’lar zamonida tarixiy haqiqatni bilishga intilish rag‘batlantirilmas edi, hukmron mafkura 71 manfaatlariga xizmat qilmaydigan manbalar xalq ko‘zidan iloji boricha yiroq saqlanardi. 50 vaqf deb hukmdor yoki boshqa shaxslar tomonidan ko‘char va ko‘chmas mulklar (ekin yerlari, tegirmonlar, ariqlar va boshqa sug‘orish inshootlari, karvonsaroy, ustaxonalar)ning diniy muassasalari, masjidlar, madrasalar, shifoxonalar va boshqa shu kabi joylar uchun xayriya qilinishi …

uchun ham asos bo‘ladi. vaqfnoma asosan ollohga hamd va payg‘ambar muhammad (s.a.v) salavot so‘zlari bilan boshlanadi. ismoil somoniy vaqfnomasi orqali ismoil somoniyning nima sababdan o‘z avlodlari foydasiga buxoro viloyati atrofidagi bir qator qishloqlar va boshqa yerlarni vaqf sifatida ta’sis etganligini, joy nomlarini, ayniqsa qishloqlarning toponimikasini, somoniylar sulolasi shajarasini, somoniylarning kelib chiqishini, markaziy osiyo va xuroson o‘lkalarida joylashgan davlat, viloyat va shaharlar toponimlarini, o‘sha davr qozilarining ish yuritish uslublarini, umuman o‘rta asr sud-huquq ishlari faoliyatini, buxoroda qozilik ishlari qanday yo‘lga qo‘yilganligini, somoniylar sulolasi inqirozining sabablarini, buxoroning iqtisodiy – siyosiy, madaniy va ijtimoiy hayotini, somo�niylar sulolasining markaziy osiyo xalqlari hayotida tutgan o‘rnini va uning ahamiyatini aniqlash mumkin. vaqf hujjatlarini dastlab 1950- yilda taniqli sharqshunos olima o.d. chexovich ilmiy muomalaga olib kirgan. 1951-yilda u o‘zrfa abu rayhon beruniy nomli sharqshunoslik institutida saqlanayotgan 527 “a” raqamli hujjat bo‘yicha maqola e’lon qiladi. “xiii asr buxoro vaqfi” kitobida ham ismoil somoniy vaqfnomasi haqida to‘xtalib o‘tilib, bu …

9-20 sm, bu hujjatda ismoil somoniy o‘z avlodlariga vaqf qilib qoldirgan buxoro viloyati atrofidagi qishloqlar hamda somoniylar sulolasining shajaraviy tarixi haqida so‘z yuritiladi. hujjatda ismoil somoniy vaqf yerlari birma-bir sanab keltirish bilan kifoyalangan. o‘zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivining buxoro vaqfnomalari ro‘yxati olingan 323-asosiy fondida 758/6 va 758/7 raqamlari bilan ismoil somoniy avlodlari foydasiga vaqf qilingan hujjatning bir nusxasi saqlanadi. vaqfnomaning bu nusxasi katta bir butun qog‘oz o‘ramidan iborat bo‘lib, “podshoh ismoil somoniy avlodlari vaqfnomasi” deb ataladi. bu hujjat ham bir-biriga yopishtirilgan 7 ta qog‘oz bo‘- laklarining o‘ramidan iborat. hujjatning haqiqiyligini tasdiqlash uchun qog‘oz bo‘laklarining bir-birlariga yopishtirilgan joylarining har ikki tomoniga muhr bosilgan, muhrlarning hammasi 13 ta. madaniy meros ob’yektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish boshqarmasida 3499-3510 raqamlari ostida saqlanayotgan 73 hujjat fotonusxa ko‘rinishida bo‘lib, bu hujjatning asl nusxasi bizning kunimizgacha saqlanib qolmagan. bu hujjat 758/6 va 758/7 raqamli hujjat bilan bir xil mazmunga ega. fotosuratga ko‘ra, hujjat bir-biriga yopishtirilgan 8 …

lari ham mavjud bo‘lib, bu vaqfi avlod deyilgan. faqat sayyidlar va xo‘jalargina o‘z vaqflarini vaqfi avlod sifatida rasmiylashtirish huquqiga ega bo‘lganlar. vasiyatning bu turi yer egasi mulkining bo‘linmasligini nazarda tutgan. shuning uchun hukmdorlar, din peshvolari, sayyidlar, xo‘jalar va katta mulk egalari masjid, madrasa va xonaqolar qurib, bu yerlarni abadiy vaqf sifatida ta’sis etganlar. xayriyaning bunday turida vaqf ta’sischisining o‘zi umrbod mutavalli bo‘lar, uning vafotidan keyin esa bu lavozim uning farzandlariga o‘tar edi. shu tariqa vaqf mulklari boshqaruvchisi lavozimi nasldan-naslga o‘tgan. xo’ja axror va jo‘y�bor shayxlarining vasiyatlari ham vaqfi avlodga misol bo‘la oladi. vaqfi avlodning ikki turi mavjud bo‘lgan: sayyidlarning avlodlari foydalanadigan vaqfi avlod va ikkinchisi oilaviy. uning birinchisidan farqi shuki, bu vaqf ma’lum oila vakillarining mulki hisoblangan. ismoil somoniyning vaqf yerlari vaqfi avlodning birinchi turiga misol bo‘la oladi. image4.png image3.png image2.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image1.jpeg image12.png image13.png image14.png

somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi"

1748502079.pptx /docprops/thumbnail.jpeg somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi o‘rta asrlarda yanada takomillashib borgan. mahkamalarda ish yuritish bilan bog‘liq ishlar qonuniy tus ola bosh�lagan. hujjatlarni saqlashga alohida e’tibor berila boshlangan. ayniqsa, vaqf mulklari bilan bog‘liq vaqfnomalarni yozish va uni saqlash an’anasi rivojlanib borgan. afsuski, somoniylar, o‘rta asrlar davlat mahkamachiligi bilan bog‘liq arxiv hujjatlari bugungi kungacha hali aniqlangani yo‘q. ammo mulklarni vaqfga o‘tkazish bilan bog‘liq hujjatlarning talayginasi bizgacha yetib kelgan. ota-bobolarimizning asrlar davomida to‘plagan hayotiy tajribalari, diniy, axloqiy, ilmiy qarashlarini o‘zida mujassam etgan nodir qo‘lyozmalarni jiddiy o‘rganish davri keldi. chunki ...

PPTX format, 11.3 MB. To download "somoniylar sulolasi davrida arxiv ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: somoniylar sulolasi davrida arx… PPTX Free download Telegram