kompozitsiya oddiy naqsh kompozitsiyalari tuzish

DOC 69.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523984965_71213.doc kompozitsiya oddiy naqsh kompozitsiyalari tuzish reja: 1. kompozitsiya va uni tuzish usullari 2. munabbat shaklidagi naqsh kompozitsiyasini tuzish 3. yo’l ichida naqsh kompazitsiyasini chizish 4. ganch o’ymakorligida ishlatiladigan materiallar va ulardan foydalanish texnologiyasi kompozitsiya (mujassamot) — lotincha «kompositio» so'zidan olingan bo'lib, to'qish, tuzish, bir-biriga solishtirish, naqshni g'oyasi, xarakteri va vazifasiga muvofiq uyg'un hamda mutanosib joylashtirish, degan ma'noni anglatadi. naqqoshlik, ganchkorlik, kashtachilik va boshqa xalq amaliy san'ati turlarida kompozitsiya tuzishda simmetriyani, markaz topishni, bezaklarning takrorlanishi, bezakning dinamikligi, chiroyliligi va tabiiyligi, ranglarning yorqinligi va uyg'unligini hisobga olish kerak. bulardan har birining o'ziga xos qonun-qoidalari bor. ustalar chizadigan nusxalar o'z xususiyatiga ko'ra namoyon, turunj, kitoba, rut a, munabbat, va morpech, zanjira kabi maxsus kompozitsiyalarga bo'linadi. ustalar har bir naqshning tuzilishi, xarakteri va falsafiy ma'nosiga qarab, ularga nom qo'yadilar. chunonchi, toshkent ganchkorlik maktabining yirik namoyandasi mahmud usmonov «san'atim-saodatim» risolasida naqsh kompozitsiyalari nomini birma-bir sanab o'tar ekan: «xashti tufsor, sarnig'on, tufsori qanot, turna qanot, …

iya - tabiatdagi o'simlik, hayvon va boshqalarning tasviri, rangi, shakli va tuzilishini badiiy usulda umumlashtirish. naqsh kompozitsiyasini chizishda quyidagilarga: · tanob yoki novda tagidan gul, bargni qoldirib tasvirlash mumkin emasligiga; tanob bilan novdani farqlab tasvirlashga; taqsimda oitiqcha nusxa chizib qo'ymaslikka; · tanobdan hech qachon gul, novda, g'uncha va boshqalar o'sib chiqmasligiga; · naqsh elementlarining nisbatini saqlashga; · ganch o'ymaga moslab naqsh kompozitsiyasi tuzishga; · naqshning zichligiga; · naqsh orasidagi zamin bo'shliqlari nisbatini saqlash va hokazolarga amal qilish kerak. o'rgangan naqsh elementlarimiz asosida oddiy naqsh kompozitsiyalarini tuzamiz. simmetrik naqshlar tuzmoqchi bo'lsak, avval qog'ozga taqsimlash asosida simmetrik to'r chiziqlarni chizib olamiz. naqshlarning takrorlanuvchi eng xarakterli qismi «taqsim» deb yuritiladi. taqsim naqqoshlikda naqshning ma'lum bir shaklda takrorlanuvchi qismi, bo'lagi. o'rta osiyo naqshlari o'ziga xos xarakterga ega bo'lib, naqshlarning deyarli hammasi takrorlanuvchi bo'lakdan (qismdan) iboratdir. shu taqsim sathi «taqsim yuzi» deyiladi. naqqoshlar naqsh chizishdan avval taqsim yuzini qog'ozga belgilab, naqsh kompozitsiyasining bir qismini chizib, …

kompozitsiyasining axtasini bemalol tayyorlash mumkin. kompozitsiya chizishni yaxshilab o'rganib olish uchun naqsh kompozitsiyalaridan bir nechta chizib, mashq qilinadi. chizilgan kompozitsiyalarning eng yaxshisi tanlab olinadi. zanjiralardan birini hoshiya tariqasida qo'llash ham mumkin. agar zanjira qilmasangiz chetidan, albatta, ramka qoldiring. ramkasiz naqshni bezalmagan uyga o'xshatish mumkin. tuzilgan naqsh kompozitsiyasini kalka (shaffof) qog'ozga ko'chirib, axta (ulgi) tayyorlanadi. axta — naqsh yoki biror rasmni shaffof qog'ozga chizib, chiziq yo'llarini igna bilan teshib, buyum yuziga tushirish uchun tayyorlangan andaza. xorazmda «ulgi», buxoroda «so'zan» deb yuritiladi. ilk davrlarda ustalar buyum yuziga yoki naqsh chiziladigan sirtga tasvirni to'g'ridan-to'g'ri chizib, o'yib, naqsh ishlay berganlar, keyinchalik axta orqali tasvir tushirish qulayligini bilib, undan foydalana boshlaganlar. naqqoshlar, ganchkorlar, yog'och o'ymakorligi ustalari va boshqalar naqsh kompo-zitsiyalarining andazasini yillar davomida saqlab kelganlar. bu esa xohlagan vaqtda ulardan foydalanish, zarur bo'lsa uni takomillashtirish imkonini berar edi. bu axtalar otadan bolaga meros bo'lib qolardi. ustalar axtani maxsus sandiqlarda saqlab kelganlar. ba'zi axta namunalari davlat …

ha naqsh yirik bo'lsa, teshiklar oralig'i masofasi katta bo'ladi. naqsh nusxasi igna bilan teshib bo'lingandan keyin, shaffof qog'oz yoyib yuboriladi, natijada axta hosil bo'ladi. tayyor bo'lgan axtani ish yuzasiga qo'yib, ustidan xoka urib va bosib yurgizib chiqiladi. natijada naqsh nusxasi ish yuzasiga ko'chiriladi. ganch taxta tayyor bo'lgandan so'ng, uning ustiga naqsh kompozitsiyasi axta va xoka yordamida tushiriladi yoki qo'l bilan qora qalamda to'g'ridan-to'g'ri chiziladi. naqshning o'yiladigan chegara chiziqlari skalpelda tirnab kesib chiqiladi. shunday qilinmasa ganchni o'yish jarayonida chiziqlar o'chib ketishi va o'yma noto'g'ri o'yilishi mumkin. naqsh zamini skalpelda o'yilib, chetlari iskana yordamida tekislab chiqiladi. o'yma relyefiga mos pardoz turi beriladi. masalan, pax pardoz, choka pardoz, lola pardoz yoki tabaqa pardoz. ayrim hollarda kompozitsiyada bir necha pardozni bir vaqtda qo'llash ham mumkin. ishning so'nggida o'ymaning chetiga ishlangan zanjirani o'yib, pardoz beriladi. uyingizda 87-betda berilgan naqsh kompozitsiyalaridan birini bajaring. munabbat shaklidagi naqsh kompozitsiyasini tuzish va uni o'yish endi biz to'g'ri to'rtburchak (munabbat) …

bat/ mehrpb, munabbat/ bofta, munabbat/ islimi, munabbati girih va boshqa atamalari mavjud. biz rnunabbat shaklidagi naqsh kompozitsiyasi tuzishni mashq qilish uchun, avvalo, munabbat shaklidagi naqsh kompozitsiyasini ko'rib chiqamiz va shu asosda uni chizamiz. chizishda kompozitsiyaning biror takrorlanadigan ikkidan bir yoki to'rtdan bir qismini chizib olamiz. keyin esa shu naqshning axtasini tayyorlaymiz. ganch taxta qo’yib, ustiga axta yordamida naqsh nusxasini tushirib o'yamiz va unga tegishli pardoz beramiz. davragul kompozitsiyasi tuzish va uni o'yish davragul ikki so'zdan iborat bo'lib, «davra», ya'ni doira va gul, ya'ni «doira ichidagi naqsh» ma'nosini anglatadi. davragul — davra shaklidagi naqsh kompozitsiyasi keng tarqalgan kompozitsiya turlaridan biri. davragul asosan shiftning markaziga yoki devorga ko'p ishlatiladi. bu naqsh turi tuzilishi jihatidan islimiy, handasiy (geometrik) va boshqa naqsh turlaridan iborat bo'ladi. ko'proq binolarning ichki va tashqi qismlarini bezashda ishlatiladi. davragul kompozitsiyasi quyma va o'yma asosida ham ishlanadi. biz hozircha faqat o'yma usuldagi davragul kompozitsiyasi ishlashni o'rganamiz. davragul kompozitsiyasi chizishdan oldin, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kompozitsiya oddiy naqsh kompozitsiyalari tuzish"

1523984965_71213.doc kompozitsiya oddiy naqsh kompozitsiyalari tuzish reja: 1. kompozitsiya va uni tuzish usullari 2. munabbat shaklidagi naqsh kompozitsiyasini tuzish 3. yo’l ichida naqsh kompazitsiyasini chizish 4. ganch o’ymakorligida ishlatiladigan materiallar va ulardan foydalanish texnologiyasi kompozitsiya (mujassamot) — lotincha «kompositio» so'zidan olingan bo'lib, to'qish, tuzish, bir-biriga solishtirish, naqshni g'oyasi, xarakteri va vazifasiga muvofiq uyg'un hamda mutanosib joylashtirish, degan ma'noni anglatadi. naqqoshlik, ganchkorlik, kashtachilik va boshqa xalq amaliy san'ati turlarida kompozitsiya tuzishda simmetriyani, markaz topishni, bezaklarning takrorlanishi, bezakning dinamikligi, chiroyliligi va tabiiyligi, ranglarning yorqinligi va uyg'unligini hisobga olish kerak....

DOC format, 69.5 KB. To download "kompozitsiya oddiy naqsh kompozitsiyalari tuzish", click the Telegram button on the left.

Tags: kompozitsiya oddiy naqsh kompoz… DOC Free download Telegram