rim teatri

DOC 12 pages 23.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.8 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

rim teatri reja: 1.rim tetarining boshlanishi. 2.respublika sharoitidagi 3.rimda xalq dramasi 4.rimda adabiy dramaning paydo bo'lishi 5.togata komediyasi. adabiy atellana. mim 6.teatr tomoshalarini tashkil etilishi. lotinlar qadimgi italiyada o'troq bo'lib qolgan ko'plab xalqlarning biridir. ular tibr daryosining quyi sohilida latsium deb ataluvchi vohada yashaganlar. rivoyatga ko'ra e. av. 753 yili bunyod etilmish rim shahri ularning markazi bo'lgan. etrusklar va yunonlar italiya hayotida alohida mavqega ega bo'lganlar. janubiy italiya hamda sitsiliyada azaldan yunonlarning o'z kaloniyalari bo'lib kelgan. etrusklarga kelganda, ularning kelib chiqishi hamon izohsiz deb kelinadi. biroq italiyada olib borilgan arxeologik qazilmalardan shu narsa ayonki, bu yuksak madaniyat yaratgan xalq bo'lgan. e. av. vi asrning boshlarigacha ko'pgina italiya qavmlari va jumladan lotinlar ham etrusklarga qaram bo'lib yashaganlar. e. av. vi asrning boshlaridagina rimliklar etrusklar hukmidan halos bo'ladi va rimda antik polis shaklida respublika o'rnatiladi. shundan keyin ko'p vaqt o'tmayoq, rimning italiya bo'ylab davom etuvchi istilosi boshlanadi. qulay jug'rofiy sharoitga ega bo'lish, …

2 / 12

ing oxirlarida, rim oqsuyak fuqarolari (nobillar) dan iborat senat boshchiligida aslzodalar respublikasiga aylanadi. qulchilikni avj olishi, mayda er egalariga va hunarmandlarning sinishi, sinfiy qarama-qarshiliklarni kuchayib ketishi – bularining hammasi e. av. i asrda, rimda harbiy diktaturaning, keyinroq imperiyaning o'rnatilishiga olib keladi. rimliklar o'z madaniy taraqqiyotiga ko'ra etrusklar va yunonlardan ancha orqada turar edilar. ular yunon alifbosi va mifologiyasi bilan etrusklar ko'magida tanishadilar. e.av. iii asrda rimliklar barcha yunon xudolarini bilib oladilar, lekin bu erda ularga rimcha nomlar qo'yiladi. yunon hunarmandchiligi, san'ati, me'morchiligi, dini va mifologiyasi xotinlar madaniyatiga benihoya katta ta'sir ko'rsatadi. adabiyot va teatr san'ati sohasida rimliklar ko'p hollarda yunonlardan tayyor shakllarni qabud qiladilar. lekin rim madaniyatiga faqat ko'chirmachilikdan iborat deb qarash yaramaydi. bu madaniyat uzoq o'tmish bilan bog'liq ko'pdan-ko'p o'ziga xos belgi va fazilatlarga ham ega. bundan tashqari, yunonlarda qabul qilingan ko'p narsalar rim jamiyatining talab va ehtiyojlari asosida tubdan qayta ishlovdan o'tkaziladi. qoloq patrialxal xayot tartiblari va kohinlar …

3 / 12

gi kabi o'rtaga ikki poluxariya (ikki guruh aytuvchilar) tushib, bir-biri bilan aytishar, gohida o'ta zaharhanda qochirim va mutoyibalarni to'kib solishar edi. festsenninlar urug'chilik tuzimida paydo bo'lib, keyingi asrlarda ham yashab keladi. goratsiyning guvohlik berishicha, patritsiylar bilan pleybeylar orasidagi ijtimoiy kurash ham shu qo'shiqarda o'z aksini topgan. goratsiy takidlaydiki, festsenninda aslzodalar ham ayalmagan, shunga ko'ra ular uni man etishga urunganlar, festsenninni aytuvchi va to'quvchi har qanday kishi ustidan qattiq jazo chorasi belgilaganlar. ibtidoiy tomoshalarni yana bir turi satura edi. rim dramasining bu shakli etrusklar ta'sirida tug'ilgan. bu haqda rim tarixchisi tit litviy (e.av.i asr) qiziq hikoya qiladi. eramizdan avvlgi 364 yilda rim ustiga vabo yog'iladi. xudolar xayrixohiga musharraf bo'lmoq uchun o'zga choralar qatori sahna tomoshalarini tashkil etishga qaror qilinadi. bu “shu damgacha tomosha poygachilik bilan cheklanib kelganidan jangovor xalqqa atalmish yangi hunar” edi. etrusiyadan aktyorlar taklif etiladi. bular o'z raqslarini fleyta jo'rligida ijro etgan o'yinchilar edi. keyin ularga rimlik yoshlar taqlid …

4 / 12

tarixiy sharoiti bilan izohlangan. yunon madaniyati durdonalariga to'la bo'lmish janubiy italiya shaharlarining istilo qilinishi rim uchun benishon o'tmadi. yunonlar asirlar, garovga qo'yilgan kishilar, diplomatiya vakillari, o'qituvchilar sifatida rimga kela boshlaydilar. yunon tili bilan tanishish nobillar orasida muttasil ravishda kengaya boradi. rim va karfagenning iqtisodiy va siyosiy raqobatidan kelib chiqqan birinchi (e.av. 264-241) va ikkinchi (e.av. 218-201) puni urushlari davrida yunon madaniy ta'siri yanada kuchayadi. bu urushlar rimning zafari bilan tugaydi va shu tariqa u o'rta er dengizi havzasida yagona eng qudratli mamlakat bo'lib qoladi. eramizdan avvlgi i asr o'rtalariga kelganda, plavt butkul unutiladi. sababi dindorlar uning asarini odobsizlikka to'la deb, g'avg'o ko'taradilar. lekin bunga qaramay, plavt komediyalari uzoq tarixiy umr kechiradi. xususan, ovro'pa teatri uchun plavt uyg'onish davrida misoli qayta tirilgandek bo'ladi. plavt komediyalarini shoshilinch tarjima qiladilar, gumanist adiblar uning yo'li bo'yicha o'z asarlarini yarata boshlaydilar. togata komediyasi. adabiy atellana. mim qahramonlari toga (rim fuqarolarini erkakcha ustki kiyimi) kiyib chiqqan …

5 / 12

alohida satirlar etib kelgan, xolos. bu dramaturglaning pesalari zamondoshlari tomonidangina emas, shu bilan birga keyingi davrlarda ham yuqori baholangan. teatr tomoshalarini tashkil etilishi. rim teatri me'morchiligi. aktyorlar. rimda tomoshalar turli davlat bayramlarida namoyish qilingan. pesalar sentyabrda: yupiter, yunona va minerva sharafiga atalgan patritsiylar bayrami – rim sayllarida; noyabrda: pleybelar bayrami – plebeylar sayllarida; iyulda apallon sayllarida o'ynalar edi. tantanali va dafn marosimlarida, yuqori mansabdor shaxslarni saylash davrida ham spektakllar ko'rsatilgan. rim bayramlarida sahna tomoshalari ko'p hollarda tsirk o'yinlari va gladiatorlarni olishuvlari bilan qo'shib ko'rsatilgan. shunisi ham boki, tomoshabinlar tsirk o'yinlari va glatiatorlar olishuvlarini ko'proq xush ko'rganlar. e.av. i asrning o'rtasigacha rimda doimiy teatr binosi bo'lmagan; konservativ senat teatr binosi qurilishiga qarshilik ko'rsatib kelgan. maydonlarda teatr ko'rsatish uchun balandligi odam bo'yicha taxtasupa orqali ko'tarilganlar. tragediyada voqea odatga ko'ra, saroy qarshisida o'tar edi. komediyada deyarli hamisha dekoratsiya ikki-uch uy peshtoqiga tutash shahar peshtoqini ifoda etgan. tomoshabinlar sahna qarshisida o'rindiqlarda o'tirganlar. lekin senat …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rim teatri"

rim teatri reja: 1.rim tetarining boshlanishi. 2.respublika sharoitidagi 3.rimda xalq dramasi 4.rimda adabiy dramaning paydo bo'lishi 5.togata komediyasi. adabiy atellana. mim 6.teatr tomoshalarini tashkil etilishi. lotinlar qadimgi italiyada o'troq bo'lib qolgan ko'plab xalqlarning biridir. ular tibr daryosining quyi sohilida latsium deb ataluvchi vohada yashaganlar. rivoyatga ko'ra e. av. 753 yili bunyod etilmish rim shahri ularning markazi bo'lgan. etrusklar va yunonlar italiya hayotida alohida mavqega ega bo'lganlar. janubiy italiya hamda sitsiliyada azaldan yunonlarning o'z kaloniyalari bo'lib kelgan. etrusklarga kelganda, ularning kelib chiqishi hamon izohsiz deb kelinadi. biroq italiyada olib borilgan arxeologik qazilmalardan shu narsa ayonki, bu yuksak madaniyat yaratgan xalq bo'lg...

This file contains 12 pages in DOC format (23.8 KB). To download "rim teatri", click the Telegram button on the left.

Tags: rim teatri DOC 12 pages Free download Telegram