haykaltaroshli san'ati haqida

ZIP 17 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

haykaltaroshli san'ati haqida tasviriy san'atning turlaridan biri bo'lgan haykaltaroshlik asarlari borliqdagi hajmga ega bo'lgan barcha shakllar asosida tasvirlanadi. mayda haykalchalardan tortib, park va hiyobonlarga o'rnatiladigan turli mahobatli haykallar, yodgorliklar, binolarning devorlariga ishlanadigan releflar, tanga, nishon, medal kabilarning yuzasidagi bo'rtma tasvirlar haykaltaroshlik san'atining turli ko'rinishlaridir 1,2,3,4 rasmlar. haykaltaroshlik asarlari o'zaro ishlatilish joyi, bajaradigan vazifasi va tayyorlanish usuliga qarab turlicha nomlanadi. ular odatda dumaloq va qabariq ko'rinishda bo'ladi. [image: image21.jpg] [image: image2.jpg] 1-rasm.farro tasviri tushirilgan kushon davri tangasi 2-rasm. sasoniylar davri kumush idishi. eron shohi shopur ii ovda. iv asr. dumaloq haykallarni hamma tomondan aylanib ko'rish mumkin bo'lsa, qabariq haykallarni yuzaga bo'rttirib ishlanganligi sababli faqat bir tomondan ko'riladi. qabariq haykallarni relef deb ataladi.relef frantsuzcha so'z bo'lib «yuza» degan ma'noni anglatadi. relefli haykallarda asosiy obrazlar bilan bir qatorda kenglik, tabiat manzaralarining ko'rinishi ham aks etadi. shuning uchun bunday releflarni ba'zan perspektivali relef deb ham yuritiladi. relef o'z navbatida ikki turga bo'linadi. ular barelef …

2 / 17

diametri 2 m.45 sm. og'irligi 2 tonna. arab yozuvlari va naqshlar bilan bezatilgan. qurol-aslahalarning yuzalarini bareleflar bilan bezaganlar,binolarning devorlariga turli hayotiy voqealarni aks ettiruvchi bo'rtma tasvirlar ishlaganlar 6,7,8-rasmlar. gorelef so'zi ham frantsuzcha bo'lib, «baland» relef ma'nosini bildiradi. haykaltaroshlikning bu turida tasvirlar yuzadan sezilarli darajada bo'rtib chiqqan bo'lib, uning qalinligi o'zining haqiqiy hajmining yarmidan oshgan bo'lishi shart. gorelefga ko'plab tarixiy voqealarga bag'ishlab ishlangan yodgorliklar misol bo'lishi mumkin 9-rasm. bu yodgorlikdagi ayrim haykallar, masalan, oldinda tasvirlangan obrazlar, yuzaga nisbatan juda bo'rtib chiqqan bo'lsa ham lekin ular asosiy kompozitsiya yuzasiga yopishgan holda ishlangan. bu yodgorliklarda relefning ikki turini ham uchratish mumkin. lekin gorelef unda etakchi o'rinni egallaydi. haykaltaroshlikda relefning yana bir turi mavjud bo'lib, bu o'yib ishlangan releflardir. bunday releflar odatda tekis yuzaga o'yib ishlanadi. yuzani o'yish natijasida hosil bo'ladigan yorug'-soya o'yini hisobiga tasvir ko'zga tashlanadi. bunday releflarning imkoniyati chegaralangan bo'lganidan ular amalga juda kam qo'llaniladi. ular qadimgi misrda ko'plab ishlatilgan. haykaltaroshlik asarlarini …

3 / 17

quyidagilardan iborat: plastilin, loy, yog'och, metall, marmar, granit, suyak, tsement, gips va hokazolardir. qimmatbaho metallar-oltin, kumush, nikellar ham haykaltaroshlikda qo'llaniladi 11,12,13-rasmlar. haykaltaroshlikda deyarli rang ishlatilmaydi, lekin xalq haykaltaroshligida haykallarni bo'yash hollari uchraydi. bunga o'zbekiston hududidan topilgan qator haykaltaroshlik asarlari misol bo'la oladi 14-rasm. haykaltaroshlik asarlari ham tasviriy san'atning boshqa turlari kabi o'zining bajaradigan vazifasi, mazmuniga qarab qator tur va janrlarga bo'linadi. haykaltaroshlik turlari deganda biz monumental, dekorativ va dastgoh haykaltaroshligini tushunamiz. monumental haykaltaroshlikka muhim tarixiy voqealar, atoqli shaxslar xotirasini abadiylashtirish maqsadida o'rnatilgan yirik o'lchovdagi, turli xildagi yodgorliklar, haykaltaroshlik ansambllari kiradi. bunga misol qilib ona vatanimizning ko'plab shaharlarida davlat va jamoat arboblari, yozuvchi-shoirlarning haykallarini keltirishimiz mumkin. [image: image8.jpg] 10-rasm.jan antuan gudon. (1741-1824 yillar) volter haykali. marmar. 1781 y. [image: image9.jpg] 11-rasm. tojikistonning garm 13-rasm. damir ro'ziboev viloyatidan topilgan oltin saida 1962. yog'och. haykalchalar. vii-viii asrlar . amir temur, alisher navoiy, mirzo ulug'bek, abu rayhon beruniy va boshqalar. odatda monumental haykaltaroshlik asarlari …

4 / 17

umental haykaltaroshlik asarlari uzoqdan ko'rishga mo'ljallanganligi sababli, ularda katta-katta, yaxlit shakllardan keng foydalaniladi. [image: image10.jpg] 12-rasm. shoh amenxotep iii haykali. qora granit. eramizdan avvalgi xix asr. [image: image11.jpg] haykaltaroshlik asarlari ham tasviriy san'atning boshqa turlari kabi o'zining bajaradigan vazifasi, mazmuniga qarab istirohat bog'lari, hiyobonlar, ko'chalar, shuningdek, me'morchilik binolarining devorlarini bezash uchun ishlatiladigan haykallarning hamma turlari dekorativ haykaltaroshlik san'atiga kiradi. haykaltaroshlik san'atining bu turi monumental haykaltaroshlikdan shu bilan farq qiladiki, agar monumental haykaltaroshlik asarlari o'zida mustaqil mazmunni anglatib me'morchilik va tevarak-atrofga bog'liq bo'lmagan holda kishiga mustaqil fikrni bera olsa, dekorativ haykaltaroshlik asarlari esa bevosita me'morchilik kompozitsiyasi bilan bog'liq bo'ladi. bundan tashqari agar monumental haykaltaroshlik asarlarida obrazlar ko'tarinki ruhda ishlansa, dekorativ haykaltaroshlik asarlarida 1. [image: image12.jpg] 15-rasm. amir temur haykali. [image: image13.jpg] 15-rasm a. mirzo ulug'bek haykali. esa obrazlarni bir oz engil yumoristik tarzda talqin etib, bo'rttiriladi 16-rasm. [image: image14.jpg] 16-rasm. a.muxtorov. «taka urishtirish», «xo'ja nasriddin». 1972- yil. bunga xalq badiiy ijodiyoti …

5 / 17

rgazmalarga, [image: image15.png] [image: image16.png] 17-rasm. dekorativ panjaralar namunasi. intererlarga qo'yish uchun mo'ljallab ishlanadi. haykaltaroshlikning bu turida voqelik o'zining butun borlig'i bilan aks etadi. haykaltaroshlik san'atining bu turida inson psixologiyasidagi nozik o'zgarishlar, uning ichki ruhiy kechinmalari, kayfiyati hamda xarakterini ochib berish imkoniyatiga ega. dastgoh haykaltaroshligining ko'rinishlaridan biri byustdir. u odam portretini gavdasi bilan aks ettiruvchi dumaloq haykallar gruppasiga kiradi. haykaltaroshlik san'atining yana bir ko'rinishi-terrakota hisoblanadi. (terrakota-italyancha so'z bo'lib pishrilgan loy ma'nosini bildiradi). terrakota keng ma'noda loydan yasalib, xumdonda pishrilgan haykaltaroshlik asarlaridir 18,19-rasmlar. [image: image17.jpg] haykaltaroshlik asarlarida insonning faqat tashqi ko'rinishi, tinch turgan holati yoki harakatdagi paytini aks ettirish bilan kifoyalanmay, undagi ichki kechinmalar, his-hayajon va g'amginlik, kelajakka intilish kabi holatlar ham o'z ifodasini topadi. haykaltarosh asarida insonning tevarak-atrofga bo'lgan munosabati, qalbidagi iztirob ishonarli talqin etiladi. bunda, albatta, eng avvalo haykaltaroshning o'ta ziyrakligi, tasvirlash qoidalarini puxta egallaganligi odam gavdasi va mimik o'zgarishlari borasida plastik anatomiya sohasidagi yuqori bilimlarga ega bo'lishini taqazo …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"haykaltaroshli san'ati haqida" haqida

haykaltaroshli san'ati haqida tasviriy san'atning turlaridan biri bo'lgan haykaltaroshlik asarlari borliqdagi hajmga ega bo'lgan barcha shakllar asosida tasvirlanadi. mayda haykalchalardan tortib, park va hiyobonlarga o'rnatiladigan turli mahobatli haykallar, yodgorliklar, binolarning devorlariga ishlanadigan releflar, tanga, nishon, medal kabilarning yuzasidagi bo'rtma tasvirlar haykaltaroshlik san'atining turli ko'rinishlaridir 1,2,3,4 rasmlar. haykaltaroshlik asarlari o'zaro ishlatilish joyi, bajaradigan vazifasi va tayyorlanish usuliga qarab turlicha nomlanadi. ular odatda dumaloq va qabariq ko'rinishda bo'ladi. [image: image21.jpg] [image: image2.jpg] 1-rasm.farro tasviri tushirilgan kushon davri tangasi 2-rasm. sasoniylar davri kumush idishi. eron shohi shopur ii ovda. iv asr. dumalo...

Bu fayl ZIP formatida 17 sahifadan iborat (1,2 MB). "haykaltaroshli san'ati haqida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: haykaltaroshli san'ati haqida ZIP 17 sahifa Bepul yuklash Telegram