дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти

DOC 89,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1413736497_59739.doc дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти режа: 1. тупроқнинг экин учун оптимал намлиги ва илдиз тизими. 2. экинзордаги фотосинтетик тизим. фотосинтетик фаол радиация. 3. экинзор фотосинтетик фаолиятининг кўрсаткичлари. 4. фотосинтезни чекловчи омиллар. дала экинларининг потенциал ҳосилдорлигини шаклланиши учун ўсимлик ўсув даврида тупроқнинг оптимал миқдордаги чекланган дала нам сиғимининг (чднс) 60-100 % оралигида бўлиши талаб қилинади. чекланган дала нам сиғими (чднс) - бу тупроқдаги гравитацион сув оқиб кетгандан кейин, тупроққа боғланиб, тупроқ ғовакларида қолган сув бўлиб - тупроқнинг максимал даражада сувни ушлаб туриш кобилиятидир. шундай ҳолдаги тупроқ қуритилиб мутлоқ қуруқ тупроққа нисбатан унинг намлиги аниқланади. аниқланган намлик чднснинг 100 % тенг бўлади. бу кўрсаткич тупроқнинг механик таркиби ва гумус миқдорига боғлиқ бўлади. ўртача қумоқ тупроқларда гумус миқдори 2 % бўлганда 100 % чднс абсалют қуруқ тупроқ намлигининг 25-26 % тўғри келади. қумлоқ, гумус миқдори кам тупроқларда бу кўрсаткич 22-24 %, оғир лой тупроқларда бу кўрсаткич 27 …

ислигини сезмайди. илдиз капилярларни топиб улардан бутун ҳаёти давомида турнинг ва навнинг генотипига боғлиқ ҳолда 5-20 кун давомида улардан сувни ютади. тупроқ намлиги чднс 100 % юқори бўлса илдизлар кислороднинг етишмаслигини сезади ва бундай намлик керагидан ортиқча ҳисобланади. шунинг учун чднс 100 % оптимал намликнинг юқори чегараси деб аташ мумкин. тупроқ юзасидан ўсаётган ўсимлик юзасидан сувнинг буғланиши туфайли, тупроқнинг ҳайдалма қатламида намлик доимий равишда камайиб боради ва маълум босқичга келиб ягона сув капиляр тизими бузилади, тупроқ капилярлари узилади. тупроқнинг намлик бўйича бу ҳолати тупроқ капиляр намлигининг узилиши (кну) дейилади. кўпгина тупроқларда у чднс 60 % бошланса, енгил, гумус миқдори кам тупроқларда бу ҳолат 63...65, оғир, гумус миқдори кўп тупроқларда 55-58 % бошланади. тупроқдаги намлик капилляр намликнинг узилишидан пасайганда, каппиллярни топган илдиз тукчаси ундаги сувни тез ўзлаштириб тугатади ва нобуд бўлади. илдиз тукчасининг фаолият кўрсатиши 10...20 кундан 3....4 кунгача хатто бир неча соатга камаяди. бундай ҳолатда ўсимлик капиляр сувни топиш учун …

. тупроқ намлиги чднс 50...45 % ўсимлик тургор ҳолатини сақлаб қолади ва ташқи кўринишидан сув тақчиллиги белгилари кўринмайди, аммо фотоассимилятларнинг катта қисми майда илдизчалар ва илдиз тукчаларини ҳосил бўлиши учун сарфланади, ер усти вегетатив ва генератив органларининг массасининг ортиши секинлашади. тупроқдаги чднс 35...25 % камайганда ер усти қуруқ массасининг тўпланиши тўхтайди ва ҳамма ассимилятлар сув излайдиган майда илдизчалар, илдиз тукчаларининг ҳосил бўлиши ва ўсиши учун сарфланади. айниқса, тупроқ капиляр намлигининг узилиши (кну) азотли ўғитлар солинмайдиган дуккакли экинларги катта зарар етказади. ҳаво азотини симбиотик фиксация қилиш учун ўсимлик жуда кўп углеводларни сарфлайди. тупроқ намлиги кам бўлганда майда илдизларни ҳосил бўлиши учун туганаклардаги углеводлар сарфланади ва энергиянинг етишмаслиги натижасида ҳаво азотининг фиксацияланиши дастлаб камаяди, кейинчалик тўхтай бошлайди. туганаклар нобуд бўлиб бошлайди. ўзбекистон шароитида суғориш режимининг бузилиши соя илдизларида туганакларнинг ҳосил бўлмаслигига олиб келади. шундай ҳолат бошқа дуккакли ўсимликлар – беда, кўк нухат сингари ўсимликларда ҳам кузатилган. туганакларнинг ҳосил бўлмаслиги натижасида ўсимликлар фақат …

пиляр намликнинг узилиши тупроқни суғоришдан олдинги чегараси бўлиб ҳисобланади. турли турдаги ўсимликлар вақтинчалик намлик етишмаслигини турлича ўтказишади. бу ҳусусият уларнинг илдиз тизимларининг ривожланиш даражасига боғлиқ. мисол учун, иссиқхонада ўстирилган жавдарнинг илдизларининг умумий узунлиги 623 км, уларнинг умумий юзаси 639 м2 ёки ер устки органларининг юзасидан 130 баробар кўп бўлган. илдизларнинг бир суткада умумий ўсиши 5 км, битта илдизчанинг ўсиши 2-6,5 см бўлган. бу илдизлар ҳажми 6 л тупроқда ўсган. сув ва ботқоқ ўсимликларда илдиз тукчалари бўлмайди. дуккакли экинларининг, намликнинг етишмаслигига муносабати турлича. тупроқ намлиги чднс нинг 50 % доимий камайганда фаол симбиотик потенциалнинг 15 % гача кўк нўхатда, 60 % сариқ люпинда, 75 % бурчоқда камайиши кузатилган. бу бурчоқ ва сариқ люпин илдизларининг чуқурга кириб бориши билан таърифланади. намликнинг меъёрдан ортиқ бўлиши (100 % чднс) дуругай себарга симбиозига кам таъсир килса, эспарцетга кучли салбий таъсир кўрсатади. бедада сизот сувларнинг 1 м ва ундан юза бўлиши симбиотик аппаратнинг фаоллигига ва катталигига …

уёш нурларининг энергияси ўсимлик биомассаси энергиясига, яъни қуёш кинетик энергияси потенциал энергияга айланади. бу жараённинг самарадорлиги ҳосил, экинзорнинг фотосинтезлайдиган тизим сифатидаги фаолиятига боғлиқ. фитоценоз ёки агроценоз маълум майдондаги ўсимликларнинг мажмуаси бўлиб, ўзгариб турадиган, ўз-ўзини бошқарадиган мураккаб фотосинтетик тизимдир. бу система доимо ўзгариб туради, турли омилларни таъсир қилишига қарамасдан ўз-ўзини бошқариб туради, айрим кўрсаткичлари ўзгарсада гемостаз ҳолатини сақлаб туради. фотосинтез тизимининг ҳусусиятлари битта алоҳида олинган ўсимлик ҳусусиятларидан фарқ қилади. мисол учун, битта ўсимликнинг озиқланиш майдони оширилса, у билан боғлик ҳолда ёритилганлик ҳам оширилса ўсимликнинг уруғ махсулдорлиги ошади. аммо ценоз учун ҳосилдорликни ошириш ўсимликлар қалинлигини маълум даражада ошириш билан боғлик. бунинг учун ценоз ва алоҳида бир ўсимликнинг маҳсулдорлигини максимал ошириш шароитлари бир-бирига тўғри келмайли. ҳозирда ценозлар фотосинтезини тадқиқ қилиш учун халкаро биологик дастур яратилгал. ўсимликларда фотосинтез жараёнини бошқариш юқори ҳосил олиш ва ҳосил шаклланишининг бошқариш имкониятларини назарияси билан чамбарчас боғлик. фотоситез маҳсулдорлигини ўрганишга а. н. ничипорович, и. с. шатилов ва бошқа олимлар …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти" haqida

1413736497_59739.doc дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти режа: 1. тупроқнинг экин учун оптимал намлиги ва илдиз тизими. 2. экинзордаги фотосинтетик тизим. фотосинтетик фаол радиация. 3. экинзор фотосинтетик фаолиятининг кўрсаткичлари. 4. фотосинтезни чекловчи омиллар. дала экинларининг потенциал ҳосилдорлигини шаклланиши учун ўсимлик ўсув даврида тупроқнинг оптимал миқдордаги чекланган дала нам сиғимининг (чднс) 60-100 % оралигида бўлиши талаб қилинади. чекланган дала нам сиғими (чднс) - бу тупроқдаги гравитацион сув оқиб кетгандан кейин, тупроққа боғланиб, тупроқ ғовакларида қолган сув бўлиб - тупроқнинг максимал даражада сувни ушлаб туриш кобилиятидир. шундай ҳолдаги тупроқ қуритилиб мутлоқ қуруқ тупроққа нисбатан унинг намлиги ан...

DOC format, 89,5 KB. "дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: дала экинларининг оптимал намли… DOC Bepul yuklash Telegram

дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"дала экинларининг оптимал намлик билан таъминланиши экинзорда ўсимликнинг фотосинтез фаолияти" haqida

O'xshash fayllar