tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi

PPTX 231.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1701632609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi mavzu: tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi tarbiyasi og’ir” bolalar xulq-atvorini to’g’irlashning psixologik masalalari. “tarbiyasi og’ir” bolalar… hammaga ma’lum bo’lgan va afsuski, allaqachon ko’nikib ketilga bu atama ortida nimalar turadi? militsiya xodimi uchun - u qo’lida rogatka ushlagan bezori, bola o’qituvchi uchun - sinfdoshlariga yomon ta’sir ko’rsatuvchi norasmiy, bolalar bog’chasi tarbiyachisi uchun esa – harxashali injiq, engiltak tinib – tinchimas bola. ota-onalar uchun-chi? har qaysisi uchun u o’zgacha ma’no kasb etadi. ota-onalar tushunishidagi “tarbiyasi og’ir” bolaning mumkin bo’lgan barcha variantlarini aytib o’tish foydasiz, chunki har qanday bola hamtabiatan “qiyin” bo’lishi mumkin.odatda hamma bolalar ham tug’ilgan vaqtlaridanoq ota-onalariga ma’lum bir qiyinchilik keltiradi. “tarbiyasi og’ir” bolalar ammo ba’zilar uchun muammo bo’lgan narsa, boshqalarga hech qanday qiyinchilik keltirmaydi va u ko’pgina sabablarga bog’liq. bolaga nisbatan ota-onalarining tutgan yo’li, oiladagi qadryatlar tizimi, oila a’zolari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning bor yoki yo’qligi, shuningdek boshqa ko’pgina narsalar bolani tarbiyalash jarayonida muqarrar ravishda paydo …

k mexanizmlar tarbiyali bo’lim – bu xulq – atvorini nazorat qilishdan iboratdir: bunday nazorat inson yomon xatti-harakatlarini bajarmaslik imkoniyatini beradi. agar shaxs xulq-atvorini axloqiyligi haqida qayg’ursa, u ijtimoiylashuvga erishgan bo’ladi. tarbiyalanganlik ijtimoiylashuvini o’rganish jarayoni sifatida qaraladigan yosh psixologiyasida olingan natijalarga asoslanadi: bola o’zini egosentrik emas, balki tarbiyali tutishi uchun tarbiyalanganlik qanday rag’batlantirilishi kerak? tarbiya o’z muhitiga ko’ra ijtimoiy jihatdan ijobiy ehtiyojlarni hosil qilishdir. agar ta’lim shaxsning ongini shakllantirish bo’lsa, tarbiya uning ongsizlik sferasiga ta’sir etishdir. bolalarga ularni tarbiyalaydiganlarga hissiy yaqinlik xos. odatda 6 oylik bolalar unga g’amxo’rlik qiladigan ota-onasiga bog’lanib qoladilar. ota-onaning oldida bo’lish, ular bilan muloqotda bo’lish bolalarga juda yoqadi, ulaning yo’qligi bolalarga yoqmaydi. ota-onaning g’amxorligini bildiradigan so’zlar xatti-harakatlar bola uchun juda kata ahamiyatga ega, uni erkalamaslik, suymaslik salbiy ahamiyatga ega bo’ladi. xulq-atvorning dastlabki ijtimoiylashuvi xuddi shu o’rganish jarayoni orqali sodir bo’lishi mumkin: xulq-atvorning istalgan shakllari g’amxo’rlik va e’tibor bilan taqdirlanadi, kutilmagan shakllari esa qo’llab-quvatlanmaydi. lekin, yaxshi xulq-atvorlarni rag’batlantirish …

xshamaydi. bu tabiiy xol. lekin ko’pincha kattalar buni unitib qo’yadilar, o’zlaricha qandaydir umumiy tavfsiyalardan yordam ko’rishga moyil bo’ladilar va bunda: “ bola… bajarishi kerak”, “bolaga mumkin emas” kabi so’zlarni ishlatadilar. “tarbiyasi og’ir” bolalar bu esa xato. bola avval boshidanoq hech narsani bajarishga majbur emas, unga hech narsa joiz ham emas. aksincha, kattalar bolaning meyorida rivojlanishi uchun sharoit yaratishlari, uni kishilar orasida yashashga o’rgatishlari, ularning his-tuyg’ularini, xohish-istaklarini va ishlarini tushunishlari lozim. vaqt o’tishi bilan, payti kelganda uning o’zi nimalar qilishi kerakligini, kimga nima qilishga majburligini, kimning oldida qarzdorligini va bu qarzlarni boshqa kishilarga o’z ota-onalariga, do’stlariga va nihoyat, o’z bolalariga nisbatan mexr-muhabbat, mexribonligi bilan uzishni tushunib oladi. buning uchun esa bolani qanday bo’lsa shundayligicha qabul qilish, uni tushunishga harakat qilish va uning o’ziga xos xususiyatlarini hisobga olib, u bilan bo’ladigan o’zaro munosabatlarning qo’shimcha qiyinchiliklar keltirib chiqarmaydigan, balki, aksincha oilada qadryatli hisoblangan o’zaro hurmat, iliqlik va himoyalanganlik xis etishga yordam beradigan usulini …

uxlab olsa yetarli. shu narsa aniqlandiki uyda xotirjamlik hukm surib, janjal va nizolar bo’lmasa, bola uchun ham yaxshi, u qattiq uxlaydi, ishtaxasi ham bo’ladi. shunday qilib , onada ham, bolada ham, bo’ladigan qiyinchiliklar avval boshidanoq umumiydir. kattalar esa buni har doim ham anglab yetmaydilar. faqat ayrimlargina bolaning kechinmalarini obektiv baholashga bo’ladilar. agar ba’zilar bola biror narsadan iztirob chekganida yig’lashi xarxasha qilishini tushunsalar, boshqalar hech qachon bu haqida o’ylab ham ko’rmaydilar. ular bolaning injiqligiga yo e’tibor bermaydilar, yoki uni har qanday usul bilan chalg’itishga urinadilar. buning sababini o’ylab ko’rish, tushunish uchun ularning vaqti ham, tajribasi ham yetmaydi. natijada kutilmagan vaziyat vujudga keladi: bola doimo “onaning psixologik xolatiga moslashadi”, onasi esa har doim ham bolaning holatini tushunmaydi. u bolasi xis qilayotgan qiyinchiliklarni uqib tushunib ololmaydi. u faqat kichkintoyini o’ziga qo’shimcha qiyinchiliklar tug’dirayotganini tushunadi xolos. shundan keyin bola haqida qiyin, unga xalaqit beruvchi, tashvish uyg’otuvchi, majburiyat yuklovchi, xavotirliklar keltiruvchi dastlabki, barqaror tasavvur hosil …

shib ketadi, qabuldagi aniq bir tavfsiya, yo’l-yo’riqlar kutadilar. vaholanki bu maslaxatlar ko’p narsa bermaydi. faqat ota-onalarning o’zlari vujudga kelgan vaziyatni tahlil qilishlari va aynan shu oilada, aynan shu bolaga nisbatan qanday yo’l tutish zarurligini va mumkinligini belgilashlari mumkin. mumkin bo’lgan ko’pgina variantlar orasidan to’g’risini tanlashda ota-onalarga psixologning ham, tajribali pedagogning ham maslahatlari yordam berishi mumkin. “tarbiyasi og’ir” bolalar jamiyatning axloqiy normalari va talablariga mos kelmaydigan axloqni ilmiy pedagogik adabiyotda umuman tarbiya asotsial axloq atamasi bilan belgilash qabul qilingan. bolalarning normadan chetga chiqqan xatti-harakatlaridan farqli o’laroq asotsial axloq ijtimoiy jihatdan determinizmlashgan, salbiy mikromuhitning ta’siri, oiladagi nonarmal o’zaro munosabatlar, oila va maktab tarbiyasidagi kamchiliklar, xatolar natijasida yuzaga keladi. psixologiya fani shuni ko’rsatadiki, asotsial axloq faktlarning mazmun-mohiyati tarkibi ham tug’ma mexanizmlar bilan belgilanmaydi. “qiyin” yoyinki “tarbiyasi og’ir” bolalar esa pedagogik jihatdan qarovsiz qoldirilgan bolalardir. ular shaxsning axloqiy jihatdan o’zgarishini- pedagogik xatolar oqibatidir. shaxsni kuzatish talab etiladigan keng doiradagi bolalar “qiyin” bola atamasi bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi"

1701632609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi mavzu: tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi tarbiyasi og’ir” bolalar xulq-atvorini to’g’irlashning psixologik masalalari. “tarbiyasi og’ir” bolalar… hammaga ma’lum bo’lgan va afsuski, allaqachon ko’nikib ketilga bu atama ortida nimalar turadi? militsiya xodimi uchun - u qo’lida rogatka ushlagan bezori, bola o’qituvchi uchun - sinfdoshlariga yomon ta’sir ko’rsatuvchi norasmiy, bolalar bog’chasi tarbiyachisi uchun esa – harxashali injiq, engiltak tinib – tinchimas bola. ota-onalar uchun-chi? har qaysisi uchun u o’zgacha ma’no kasb etadi. ota-onalar tushunishidagi “tarbiyasi og’ir” bolaning mumkin bo’lgan barcha variantlarini aytib o’tish foydasiz, chunki har qanday bola hamtabiatan “qiyin” bo’lishi mumkin.oda...

PPTX format, 231.0 KB. To download "tarbiyasi “qiyin” bolalar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiyasi “qiyin” bolalar psixo… PPTX Free download Telegram