eksperimentda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilar tanlash

DOC 106.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708836092.doc eksperimentda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilar tanlash reja: 1. eksprementda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilarni tanlash. 2. tobe o’zgaruvchini tanlash: operatsional tushuncha, validlik, ishonchlilik. 3. bevosita kuzatsa bo’ladigan tobe o’zgaruvchilar, bilvosita ta’sir o’tkazadigan tobe o’zgaruvchilar hamda salbiy va ijobiy ko’rsatkichlari. eksprementda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilarni tanlash tadqiqotchi ichki hodisaning ava v sababli aloqasi to’g’risidagi gipotezani tekshiradi."sabablilik" tushunchasi fanda eng qiyin tushunchalardan biri hisoblanadi. ikki hodisa o’rtasidagi sababli aloqalarning bir qator empirik belgilari mavjud. 1-belgisi. boshlang’ich harakat sabablarini va harakat vaqtini ajralganligi. agar tadqiqotchi tajriba ta`siridan so’ng ob`ektda o’zgarishni kuzatsa, ta`sirga uchramagan analitik ob`ektga nisbatan o’zgarishni kuzatsa, unda eksperemental ta`sir ob`ekt ahvolini o’zgartirishga sabab bo’ldi, deyishi uchun asos bo’ladi. ob`ektlarning ta`siri va taqqoslanishi bunday xulosaning muhim sharoiti hisoblanadi.g’ozlarning janubga uchib ketishlari, bir oydan so’ng qor yog’ishiga sabab bo’la olmaydi. 2-belgisi. ikki o’zgaruvchilar o’rtasidagi statistik aloqalarning mavjudligi(sababli va harakatli). o’zgaruvchilarning biri o’zgarishi ikkinchisining o’zgarishi bilan kuzatiladi. boshqacha qilib aytganda,o’zgaruvchilar o’rtasida …

day qilib, tadqiqotchi ishtrokchiga turli baland pastlikdagi signallarni taqdim etadi-uning psixikasi o’zgara boshlaydi-ishtirokchi yoki eshitadi yoki signalni eshitmaydi va turli motor va verbal javoblarga sabab bo’ladi ("xa"-"yo’q", "eshitayapman", "eshitmayapman"). tashqi o’zgaruvchilarda tadqiqot vaziyatlarini tadqiqotchi nazorat qilishi kerak. tashqi o’zgaruvchilar orasidan ajralib turadiganlari: 1) salbiy o’zgaruvchilar, u sistematik aralashmani buzib, ishonchli bo’lmagan ma`lumotlar yuzaga kelishiga sabab bo’ladi.(vaqt faktori, ishtirokchining individual o’ziga xosliklari) 2) qo’shimcha o’zgarishli, sababli va tekshiruv o’rtasidagi aloqani o’rganish uchun mavjud. xususiy gipotezalarni tekshirishda qo’shimcha o’zgarishning darajasi haqiqatni o’rganishda uning darajasiga mos kelishi lozim. tadqiqotchilar mustaqil o’zgaruvchilarni turli xillarini ajratadilar: -sifatli ("o’rgatib turish"-"o’rgatmaslik") -miqdoriy (pul bilan qo’llash darajasi) tobe o’zgaruvchilar orasidan bazisini ajratadilar. bazisli o’zgaruvchi -yagona bog’liq bo’lgan o’zgarish bo’lib,unga bog’liq bo’lmagan o’zgaruvchilar ta`sir ko’rsatadi.tadqiqotchi tajribida faqatgina tobe o’zgaruvchini o’zgartirishi lozim. bu shart qo’llaniladigan tajriba, toza eksperiment hisoblanadi, lekin tajriba davomida tadqiqotchi bir o’zgaruvchini tanlay turib qolganlarini ham o’zgartirib yuboradi. bu o’zgarish tadqiqotchining harakati orqali yuz berishi va ikki …

shimizni ma`lum qiladi. yana bir karra tushunchalarning talqini keling, “zo’ravonlik tasvirlangan teleko’rsatuvlar bolalardagi agressivlikni oshiradimi?” degan savolga qaytaylik. tasavvur qilaylik, biz tajribada agressivlik darajasiga teleko’rsatuvlar ta`sirini tekshirishni rejalashtirganmiz. bunday holatda biz avvalo agressivlik tushunchasiga operatsional ta`rifni aniqlashtirib olishimiz kerak bo’ladi. chunki agressivlik deganda nimani tushunishmiz bolaning qaysi harakatlarini agressiya toifasiga kiritishimizni belgilab beradi. avvalo, shuni ta`kidlash kerakki, biz keltirayotgan misolga o’xshash vaziyatda tadqiqotchi birinchi navbatda tobe o’zgaruvchi sifatida gavdalanayotgan agressivlikning mezoni, agressiv xatti-harakatlarni ifodalovchi alomatlar deganda nimalarni qabul qilishini hal etishi kerak. bu masalani hal etishning usullaridan biri ekspertlar guruhiga har bir bolaning o’yin vaziyatidagi xatti-harakatlari tasvirlangan videolavhani ko’ rsatib, ularga 7 balli shkala asosida bola xulq-avtorida agressiyaning namoyon bo’lishi darajasini baholashdir. boshqacha usulni qo’llab, ya`ni bolalarga turli muammoli vaziyatlarga tushib qolgan bolalar haqida hikoya qilib berib, ularning o’rnida o’zlari bo’lganda qanday yo’l tutishlarini so’rash orqali ham ushbu masalani echish mumkin. shuningdek, bolalarning agressiv toifaga kiruvchi o’yinchoqlar (masalan, to’pponcha, pichoq …

operatsional ta`rifni aniqlashtirish qiyinchilik tug`dirishi mumkin. masalan, faraz qilaylik, ikki tadqiqotchi evolyutsion psixologiyada ilgari surilayotgan ayrim nazariyalar statistika ma`lumotlari bilan qanchalik tasdiqlanishini tekshirmoqchi. jumladan, shunday taxminlardan biriga ko’ra, odam o’zi bilan birga yashayotgan odamlar orasida o’ziga irsiy jihatdan qondosh-qarindosh bo’lganlarga nisbatan ularga genetik aloqasi yo’q odamlarni ko’proq o’ldiradilar. go’yoki bu erda har bir toifaga kiruvchi odamlar orasida kimlarga nisbatan ko’proq qotillik jinoyati sodir etilganini hisoblashning o’zi kifoyadek tuyuladi. ammo qotillik deganda nimani tushunish kerak? ba`zi mamkalatlarda qotillik jinoyati tofasiga qotillikka urinish va behosdan odam o’ldirish kiritiladi. bu holda o’tkazilayotgan tekshiruv qanday yakunlanganidan qat`iy nazar barcha suiqasdlar va ehtiyotsizlik sababli ro’y bergan qotilliklarni hisobga olish zarur bo’ladi. tasodifiy qotilliklarning ko’pchiligi, xuddi mashinada odamni urib yuborish holati kabi vaziyatlarda aslida qotillik niyati bo’lmaydi. niyatning bo’lishi qanchalik muhim? agar niyat muhim bo’lsa, unda qotillikka urinishni ham qotillik deb hisoblash kerak. yoki faqatgina sud hukmi bilan aybdor, deb topilganlarni qotillar toifasiga kiritish mumkinmi?bir qarashda …

arning ko’rsatishicha, ayblovlarning o’zini hisoblash jinoyatchilardan ko’ra ko’proq da`vogarlarning xulq-atvori haqida ma`lumot beradi. ushbu misoldan ham ma`lum bo’layaptiki, tobe o’zgaruvchilarni operatsional aniqlash mustaqil o’zgaruvchilarni aniqlashtirishdan oson emas. tobe o’zgaruvchilarni aniqlashtirishda biz nafaqat operatsional ta`riflar masalasini, balki amalga oshiriladigan tekshiruv valid va ishonchli bo’lishini ham nazorat qilib turishimiz kerak. ishonchlilik va validlik ilmiy tekshirish jarayonida qo’llanuvchi vosita o’xshash vaziyatlarda qaytadan o’tkazilgan sinovlarda har safar bir-biriga yaqin natijalarni bersa, uni ishonchli deb hisoblash mumkin. olinayotgan natijalar qanchalik xilma xil bo’lsa, o’lchov asbobi shunchalik ishonchsiz bo’ladi. bu holatga shunday qiyosni keltirish mumkin: faraz qiling uzunlikni o’lchashga xizmat qilishi ko’zda tutilgan chizg`ich rezinadan tayorlangan. bir marta uning yordamida o’lchangan narsa 7 santimetr, boshqa safar esa 8 santimetrni ko’rsatishi mumkin. chizg`ichimiz qanchalik ishonchli ekanini aniqlash uchun biz aynan bir narsani kamida ikki marta o’lchab, ularning uzunliklari o’rtasidagi korrelyatsion aloqadorlik darajasini tekshirimiz kerak (1-bobga qarang). agar birinchi teshiruv natijasi ikkinchi bor o’tkazilgan o’lchovning ko’rsatkichiga yaqin bo’lsa, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimentda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilar tanlash"

1708836092.doc eksperimentda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilar tanlash reja: 1. eksprementda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilarni tanlash. 2. tobe o’zgaruvchini tanlash: operatsional tushuncha, validlik, ishonchlilik. 3. bevosita kuzatsa bo’ladigan tobe o’zgaruvchilar, bilvosita ta’sir o’tkazadigan tobe o’zgaruvchilar hamda salbiy va ijobiy ko’rsatkichlari. eksprementda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilarni tanlash tadqiqotchi ichki hodisaning ava v sababli aloqasi to’g’risidagi gipotezani tekshiradi."sabablilik" tushunchasi fanda eng qiyin tushunchalardan biri hisoblanadi. ikki hodisa o’rtasidagi sababli aloqalarning bir qator empirik belgilari mavjud. 1-belgisi. boshlang’ich harakat sabablarini va harakat vaqtini ajralganligi. agar tadqiqotchi tajriba ...

DOC format, 106.0 KB. To download "eksperimentda o’tkaziladigan mustaqil va tobe o’zgaruvchilar tanlash", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimentda o’tkaziladigan mu… DOC Free download Telegram