психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи

PPTX 79,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711479467.pptx /docprops/thumbnail.jpeg психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи режа психологияда ўлчов анъаналарининг тарихи. фалсафий, психологик ва педагогик фанларда миқдор ва сифат даражалари. педагогик ва психологик фанларда миқдордан сифатга ўзаро ўтиш. замонавий психологияда ва фанларда ўлчовлар. психологияда ўлчов анъаналарининг тарихи. кўп йиллар давомида математика фани кўпгина табиий фанлар учун зарур деб ҳисобланган, асосан физика фанининг. ижтимоий ва гуманитар кўрсаткичлар табиий фанлардан фарқланган. уларни қандай фарқланишини аниқлаш зарурдир. принципиал ва реал имкониятлар ва имконсизликларни методлар орқали таҳлил қилишни фаврқларини аниқлаш зарурати мавжуд. xix аср охири хх аср бошларида психологик фанлар фалсафий ва табиий фанлар йўналишлари ўртасида иккиланган. бу ҳолатларга маълум бир сабабалар бор эди. психологияда ўлчов анъаналарининг тарихи. биринчидан, файласуф олимлар ва табиий фанларнинг олимлари ўртасидаги ижтимоий фарқлар, илмий рақобатда бир соҳадан иккинчисига ўта оладиган олимлар ютуқли даражада ҳисобланишган (бен, коллинз, 2002). иккинчидан, математиклар учун психология тушунчаларни абстрактлаштирилгани учун одатий ҳисобланилган, физиологлар ва рефлексологларни психологиядаги умумий тадқиқотлар қизиқтирган …

флаб бера олмаганлар. бундай мунозаралар психологик фанлар учун ҳам қатнашчилар учун ҳам фойдали ҳисобланган. фалсафий, психологик ва педагогик фанларда миқдор ва сифат даражалари. психологларнинг математик методларга ёндошуви ва математикларнинг психологик билимларга бўлган қизиқишлари психологик муаммоларнинг ечимини математик йўллар билан топиш анча йиллар олдин ишлатилган. бир неча маротаба психологияни нормал экспериментал фан сифатида талқин қилиш ҳолати бўлган. психологияни ишлаб чиққан олимлар ўзларида физика ўхшаш ўлчовларни бўлиши хоҳлашган. 1882 йилда и.ф.гербарт лондондаги қироллик академиясида «психология фанида математик методларни қўллашнинг зарурати» мавзусида маъруза билан чиқди. бу маърузада умумий методологик ҳолатлардан ташқари, математик методларни психологиядаги зарурати ҳақида ҳам сўз юритилган, муаллиф томонидан мен концепциясининг математик моделлари тавсия қилинган. гербартнинг шогирди м.ф.дробиш 1850 йилда «математик психологиянинг ўрганиш асослари» номли китобини нашр қилдирди. фалсафий, психологик ва педагогик фанларда миқдор ва сифат даражалари. биринчи математик психологиялар психофизика соҳасида ишлатилган (г.фехнер, в.вундт, ф.гальтон) бу материалларда ўлчовлар орасидаги қўзғалувчилар ўртасидаги фарқлар (объектив стимуллар), ўзгарувчан реакцияларнинг фарқларини ўрганган (субъектив сезгилар), …

мавзусида маъруза қилди. фалсафий, психологик ва педагогик фанларда миқдор ва сифат даражалари. гальтоннинг ғоясини унинг шогирди к.пирсон давом эттирди у ўзгарувчанлик ўртасидаги ўзаро алоқаларни формула ёрдамида кўрсатиб берди (корреляция коэффициенти). пирсоннинг диққат эътибори дискрет ва тўхтамайдиган муаммолар таҳлилига қаратилди, булар психологлар учун долзарб муаммолардан бири ҳисобланилган. пирсон ўзининг ғоялари ва ютуқларини «эволюция назариясига математик таъсир» номли китобида келтириб ўтган. г. фехнер томонидан психофизика қонуни психологиянинг ҳамма соҳаларида қўлланила бошланди. xix асрнинг охирида в.вундт сезгиларнинг уч ўлчамли модели устида иш олиб борди. педагогик ва психологик фанларда миқдордан сифатга ўзаро ўтиш хх аср ўрталарида психологияга математик ғояларнинг кириб келиши кўпайди, бунга фан техника тараққаиётининг равнақи сабаб бўлди. бу даврга келиб математик психология фан сифатида ўрганила бошланди. у психологик фанларнинг бир қисми сифатида тан олинди, бунинг тасдиғи сифатида америкада психологларнинг ассосациясида психометрик ассосацияни тузилишини кўрсатишимиз мумкин, улар психологик тадқиқотларда математик ўлчамларни ҳисоблар эдилар. уларнинг тадқиқотларида нейрон тўрлари, ўзгаришлар назарияси, ўйинлар назарияси киритилган эди. …

ш совет иттифоқитда ҳам математик статистика қўллана бошланди. буни б.ф.ломов, б.г.ананьев, а.н.леонтьевларнинг ишларида ҳам кузатишимиз мумкин. кўп ўлчамли статистик методни тарқалишида б.м.теплов ва в.д.небилицинларнинг ҳиссаси катта. собиқ сссрнинг ҳар йилги конференцияларида математик психологияга бағишланган махсус секциялар ташкил қилинган. россия фанлар академиясининг психологик институтида в.ю.крилов бошчилигида математик психология лабороторияси тузилган. замонавий психологияда ва фанларда ўлчовлар шуни таъкидлаш керакки, математик психологиянинг ривожланиши бўйича совет психологияси орқада қолаётган эди. бунга иккита сабабни кўрсатиш мумкин. биринчидан, математика фанининг амалий аҳамиятини етарлича англанмаганлиги, илмий математика ривожланган, ҳар бир соҳа вакиллари математикани ўзларининг эҳтиёжларига кўра ўзлаштиришганидир. 1933 йилда а.н.колмогровани эҳтимоллар назарияси бўйича илмий иши чоп қилинди. бу асар биринчи бўлиб рус тилида 1936 йилда нашр қилинган. замонавий психологияда ва фанларда ўлчовлар иккинчидан, 40 йилларнинг охири 50 йилларнинг бошларида фандаги формализм натижасида таҳлил қилинмаган ва ҳар қандай ҳолатларга шубҳа билан қаралган. ғарбда ишлатилган статистик усуллар совет психологиясига қийинчилик билан кириб келган, бунда рус олими б.м.тепловнинг, в.д.небилицин, б.г. …

ҳолда бир савол пайдо бўлади психология математиканинг олдига янги вазифаларни қўя оладими, мавжуд бўлган методларни ўзгартириш мумкинми? шуни таъкидлаш лозимки, психологияда математик усулларни қўллай билиш ва ундан самарали фойдаланишнинг ўзи ҳам психолог мутахассислар учун алоҳида қимматга эгадир.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи"

1711479467.pptx /docprops/thumbnail.jpeg психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи режа психологияда ўлчов анъаналарининг тарихи. фалсафий, психологик ва педагогик фанларда миқдор ва сифат даражалари. педагогик ва психологик фанларда миқдордан сифатга ўзаро ўтиш. замонавий психологияда ва фанларда ўлчовлар. психологияда ўлчов анъаналарининг тарихи. кўп йиллар давомида математика фани кўпгина табиий фанлар учун зарур деб ҳисобланган, асосан физика фанининг. ижтимоий ва гуманитар кўрсаткичлар табиий фанлардан фарқланган. уларни қандай фарқланишини аниқлаш зарурдир. принципиал ва реал имкониятлар ва имконсизликларни методлар орқали таҳлил қилишни фаврқларини аниқлаш зарурати мавжуд. xix аср охири хх аср бошларида психологик ф...

Формат PPTX, 79,9 КБ. Чтобы скачать "психологияда математик методларнинг қўлланилиши тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психологияда математик методлар… PPTX Бесплатная загрузка Telegram