rossiyada tadbirkorlik fenomenining psixologik taraqqiyoti

DOC 55.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403964886_49777.doc rossiyada tadbirkorlik fenomenining www.arxiv.uz rossiyada tadbirkorlik fenomenining psixologik taraqqiyoti tadbirkorlik psixologiyasi borasida rus olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqot ishlari ham iqtisodiy psixologiya sohasini keng qamrovli yangiliklar bilan boyitgan. rus olimlaridan s.bulgakov (1871–1944) , p.struve (1870–1944) , p.saviskiy (1895–1965) lar o’z izlanishlarida xo’jalikda, ayniqsa, tadbirkorlik faoliyatida muhim o’rin tutadigan psixologik omillarga katta ahimiyat berishgan. rossiya olimlarini tadbirkorlik faoliyatini yoritishga bag’ishlangan ishlarining xarakterli tomoni – ushbu fenomenning ijtimoiy-psixologik qirralariga diqqatni yo’naltirilganligi bilan ajralib turadi. jumladan, bu muloqot muammolari, xo’jalik faoliyatiga kirishuvchi odamlar va guruhlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlar va xatti-harakatlar orqali izohlanadi. misol uchun p.saviskiy, tadbirkorlikni nafaqat xo’jalikni tashkil etuvchi iqtisodiy, balki alohida bir iqtisodiy-psixologik faoliyat, deb ta’kidlaydi. xo’jayin yoki boshliqqa xos munosabatlar, muallifning fikricha, nafaqat ko’p daromadga ega bo’lishlikni, balki xo’jalikda ishlovchi (faoliyat yurituvchi) shaxslarni ehtiyojlardan qoniqqanlik darajasini saqlash va kengaytirishga intilish kabi masalalarni ham o’z ichiga qamrab oladi. tarixdan ma’lumki “oktyabr inqilobi”gacha bo’lgan davrda rossiyada o’tkazilgan qator tadqiqotlar “tadbirkorlik jamoalari”ga …
2
yangicha tahlil qilishga v.avtonomov , v.aseyev va sosiologlar t.zaslavskaya , v.radayev va boshqalar harakat qilishgan. tadbirkorlik – bu inson faoliyatida turli ko’rinishlarda namoyon bo’ladigan xususiyatlardan biridir. v.dal fikricha, tadbirkor odam – bu biror ishni boshlamoqchi bo’lgan, ijodiyotga yangicha yondashishga qodir, odamlarni birgalikda faoliyatga chorlashda samarali aloqa tashkil etishni biladigan insondir. shunday qilib, tadbirkorlik – bu jamiyat hayotidagi xo’jalik, ijtimoiy va boshqa sohalarda o’zining tashabbuskorligi, topag’onligi, mustaqilligi, xozir javobligi, nostandart qarorga kelishi, tavakkal qilishga va natijalar uchun ma’suliyatni o’z bo’yniga olishga tayyorligi yordamida muayyan maqsadlarga erishishga qodir shaxsning xususiyatlaridan biridir. shuningdek, bu borada psixologiya institutida a.juravlyov , v.poznyakov boshchiligida qator ilmiy-tadqiqotlar o’tkazilgan bo’lib, natijada, ishbilarmonlik borasida rossiya tadbirkorlariga xos qator etnopsixologik xususiyatlar o’rganildi. tadqiqot natijalariga ko’rsatishicha, rossiyalik ishbilarmonlar tomonidan tadbirkorlik faoliyatini tanlanishining quyidagi muhim uch motivi mavjud: mustaqillikka erishish (ya’ni o’zining shaxsiy biznesiga ega bo’lish); o’z qobiliyatini ayirboshlash; [3] iqtisodiy ta’minlanganlik. tadbirkorlardagi qadriyatlar yo’nalganligini o’rganish natijasiga ko’ra, ham shaharda, ham oblastlarda …
3
ojlantirishning asosiy shartlari bo’lib, quyidagi omillar hisoblanar ekan: (a) davlat siyosatining xususiy biznesga bo’lgan munosabati; (b) ommaning madaniyati va uning davlatga bo’lgan munosabati; (c) biznesni tashkil etishda psixologik madad berishlik; (d) shaxsning tadbirkorlikka bo’lgan iqtidor va qobiliyatlari. bu omillar esa o’z navbatida tadbirkorlikning quyidagi uch psixologik muammosini tug’diradi: tadbirkorning davlat siyosati bilan o’zaro ijtimoiy-psixologik munosabatlari muammosi; tadbirkorning o’z faoliyati yuzasidan ma’lum bilimlarga ega yoki ega emasligi muammosi; tadbirkorning psixologik qiyofasini o’rganish muammosi. tadbirkor va joriy qonunchilik o’rtasidagi munosabatlarni yaxlit qurilma sifatida e’tirof etish mumkin. bunda tadbirkor bozorning talab va ehtiyojlarini qondirish maqsadida, iqtisodiy rivojlanishga qaratilgan, yangidan-yangi g’oyalar ishlab chiqadi hamda uni amaliyotga tatbiq etadi. bozor iqtisodining barqaror va ishonchliligini ta’minlash vazifasi esa davlat nazoratida bo’ladi. xo’jalik ishining aynan mana shu ikki ko’rinishi bir-birini to’ldirib turadi. yuqoridagi holatning buzilishi esa iqtisodiy inqirozni keltirib chiqaradi. muallif tadbirkorlik faoliyatida muvaffaqiyatga erishish uchun ikki xil tarzda yondashish borligini ko’rsatib o’tadi. uningcha, birinchidan, jamiyatda tadbirkorlarning …
4
shqarish, tan olinishga intilish, mag’lubiyatga uchrash motividan ko’ra, muvaffaqiyatga erishish motivini yuqori qo’ya bilish” – deb yozadi. f.kuzinning e’tirof etishicha: “tadbirkor harakat qilar ekan hamisha tavakkal qiladi. tavakkalchilik (moliyaviy, ijtimoiy, siyosiy, psixologik sohalarda) – dunyo tadbirkorlarini birlashtiruvchi umumiylikdir. tadbirkorning siyosiy rahbardan farqi shundaki, u hamisha o’zi harakat qilib, mas’uliyatni his etgan holda, qarorlar qabul qiladi. tavakkalchilikka tayyorlik qobiliyati har qanday tadbirkor xarakterining asosi hisoblanadi”. shu o’rinda muallif rus millati tadbirkorlarida tavakkalchilik hamisha ham aniq hisob-kitob bilan amalga oshirilmasligini ko’rsatib beradi. uning fikricha, “g’arb tadbirkorlari oldin tahlil qilib keyin harakat qilsalar, rus tadbirkorlari esa ularga qarama-qarshi ravishda oldin harakat qilib so’ng tahlil etishadi”. uzoq vaqt mobaynida olib borilgan ilmiy izlanish va kuzatuvlar shuni ko’rsatdiki, rossiya tadbirkorlari kichik va o’rta biznesda xalq muhokamasi va ijtimoiy kelishmovchiliklardan ruhan xolidirlar. ya’ni tadbirkorlik faoliyatining rivojlanishi xo’jalik subyekti iqtisodiy uyg’onishini ta’minlaydi. xalq xo’jaligi sohasida tadbirkorlikni tushunish, baholash hamda umumsiyosiy mazmunda qarash – iqtisodiy psixologiyaning asosiy muammolaridan …
5
rdagi: (a) doimo imkoniyat qidirish va tashabbuskorlik; (b) qo’yilgan maqsadlarga erishishda sabr va matonat kabi sifatlarni o’z ichiga qamrab olgan. u esa muvaffaqiyatga erishayotganlarning shaxsiy tavsifini aniqlashga yordam beradi. ikkinchi model esa tadbirkordagi: (a) tinmasdan samaradorlik va sifat tomonga harakat qilish; (b) maqsadga qarab intilish, aynan, g’oyalarning doimiy rivojlanib borishi va qisqa muddatli masalalar yechimini oldindan ko’ra olish sifatlari majmuidir”. shuningdek, tadbirkorlik faoliyati motivasiyasi yosh nisbatiga qarab o’zgarib turadi, masalan, 36 yosh va undan yosh bo’lgan tadbirkorlar birinchi o’rinda moddiy ehtiyojlarni qo’yadilar. moddiy ahvolini yaxshilab olgan tadbirkorlar esa mustaqil bo’lish orqali o’z ehtiyojlarini qondirishga harakat qiladilar hamda jamiyatga shu tariqa foyda keltira boshlaydilar. foydalanilgan adabiyotlar 1. o’zbekiston respublikasi prezidenti i.a. karimovning “jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, o’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari” kitobidagi matreiallar, qoidalar va xulosalarni o’rganish yuzasidan chora-tadbirlar kompleksi to’g’risida: o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2009 yil 20 martdagi 125-f sonli farmoyishi. 2. karimov i.a. jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, o‘zbekiston …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rossiyada tadbirkorlik fenomenining psixologik taraqqiyoti"

1403964886_49777.doc rossiyada tadbirkorlik fenomenining www.arxiv.uz rossiyada tadbirkorlik fenomenining psixologik taraqqiyoti tadbirkorlik psixologiyasi borasida rus olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqot ishlari ham iqtisodiy psixologiya sohasini keng qamrovli yangiliklar bilan boyitgan. rus olimlaridan s.bulgakov (1871–1944) , p.struve (1870–1944) , p.saviskiy (1895–1965) lar o’z izlanishlarida xo’jalikda, ayniqsa, tadbirkorlik faoliyatida muhim o’rin tutadigan psixologik omillarga katta ahimiyat berishgan. rossiya olimlarini tadbirkorlik faoliyatini yoritishga bag’ishlangan ishlarining xarakterli tomoni – ushbu fenomenning ijtimoiy-psixologik qirralariga diqqatni yo’naltirilganligi bilan ajralib turadi. jumladan, bu muloqot muammolari, xo’jalik faoliyatiga kirishuvchi odamlar va g...

DOC format, 55.0 KB. To download "rossiyada tadbirkorlik fenomenining psixologik taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: rossiyada tadbirkorlik fenomeni… DOC Free download Telegram