nutq va muloqot

DOC 68,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403955219_49340.doc nutq va muloqot nutq va muloqot reja: 1. til va nutq faoliyati haqida tushuncha. 2. tilning funktsiyalari. 3. nutq faoliyati haqida tushuncha. 4. nutq faoliyatining turlari. 5. shaxs muomala jarayonida (tranzakt psixologiyasi) tayanch iboralar: til, nutq va muomala haqida tushuncha. muomalaning kommunikativ, interaktiv, pertseptiv jihatlari. pedagogik muomala. muomala va til. nutq. nutq mexanizmlari. verbal va noverbal kommunikatsiya vositalari. pedagogik muomalaning psixologik jihatlari. muomala jarayonida yuzaga keladigan nizolar. muomala jarayonida kishilarning bir-birini tushunishi va idrok qilishi mexanizmlari. til va nutq faoliyati haqida tushuncha ma`lumki hayvonlar olamidagi aks ettirish shakllari, ularning "tillari" ijtimoiy tajribani uzatish va bu tajribani keyingi avlod tomonidan o`zlashtirish imkonini bermaydi. shaxsning rivojlanishi, uning ongining shakllanishi, uning individual tajribasi umuminsoniy tajriba bilan uzviy bog`liq. kishilarda tilning mavjudligi tufayli ular ijtimoiy tajribani uzatadilar va o`zlashtiradilar. tilning o`zi nima? umumiy qilib ta`rif berganda, til belgilar tizimidan iboratdir. belgi - voqelikning istagan elementlarini qandaydir aks ettirish, uni shartli ravishda belgilashdir. masalan, …

ng hatti-harakati va faoliyati kishilikning ijtimoiy-tarixiy tajribasi bilan bog`liq holda rivojlanadi. kichkina bola dunyoni mustaqil suratda bilib olmaydi. u bilimlarning bir qismini ota-onalaridan surab, savollar berib o`zlashtiradi. boshqa bir qismini o`zaro munosabatlarda, asosan, til yordamida o`zlashtiradi. yana bir qism bilimlarni maktabda, pedagoglardan o`rganadi (til yordamida). bilimlarning anchagina qismini kitoblardan o`qib o`rganadi (yana til yordamida). bu tilning kommunikasiya funktsiyasidir. tilning ikkinchi vazifasi (funktsiyasi) - til interaksiya vositasidir. ma`lumki kishining hatti-harakatlari va faoliyati, ko`pincha, ijtimoiy qimmatga ega bo`lmangan o`zga kishilarning bevosita tajribalari bilan ham belgilanadi. agar biror kishi boshqasiga magazin yoki oshxonaning ishlamayotganligi haqida xabar bersa u o`z hatti-harakatini o`zgartiradi. boshqa magazin yoki oshxonaga borishi mumkin. bu erda til yordamida berilayotgan informatsiya kishining hatti-harakatini boshqarmoqda. bu tilning interaktsiya yoki kishining hatti-harakatini boshqarish vositasi sifatidagi funktsiyasidir. tilning uchinchi vazifasi (funktsiyasi) kishining o`z tajribasi, va ijtimoiy tajriba asosida o`z hatti-harakatlarini boshqarishi bilan bog`liq. odam biror muammoli vaziyatlarda o`z tajribasigagina asoslanib qolmay, boshqa kishilarning tajribalariga, …

azifasi bilan to`qnash keldik. nutq faoliyati haqida tushuncha nutq faoliyati - odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o`zlashtirish va avlodlarga uzatish yoki kommunikatsiya o`rnatish, o`z harakatlarini rejalashtirishda tildan foydalanish jarayonidir. nutq faoliyatining yo`nalishi har xil bo`lishi mumkin: - yangi informatsiyani berish, yangi bilimlarni berish; - aqliy masalani echish. til aloqa vositasi yoki quroli, nutq faoliyati esa aloqa jarayonining o`zidir. psixologiya nutqni o`rganar ekan, har turli sharoitlarda, har xil muammoli vaziyatlarda tildan foydalanish xususiyatlarini aniqlaydi, inson hatti-harakatini rejalashtirishda tilning rolini o`rganadi, bolalarda aloqa (kommunikatsiya) jaryonining tarkib topish yo`llarini va shu kabilarni tahlil qiladi. nutq faoliyatining turlari nutq faoliyatini turli belgilar asosida klassifikatsiya qilish mumkin. 1. nutqning psixofiziologik mexanizmi bilan bog`liq bo`lgan murakkablik darajasiga ko`ra: xoroviy nutq; exologik (oddiy takrorlash) nutqi; atash nutqi; kommunikativ nutq. nutq faoliyatida rejalashtirishning (programmalashtirishning) roli bo`yicha: faol nutq; reaktiv nutq. nutqning ixtiyoriyligi bo`yicha: ixtiyoriy; beixtiyor (impul’siv) nutq nutqning eksteriorizatsiyalashgan yoki interiorizatsiyalashganligiga ko`ra: tashqi nutq; ichki nutq yuqorida ko`rsatilganlardan bir …

ytganda notiq o`z nutqini (gaplarnigina emas) avvaldan bir butun holda oldindan rejalashtiradi (programmalashtiradi). monologik nutq qiyin, murakkab bo`lganligi sababli uni maxsus ravishda tarbiyalash, shakllantirish talab qilinadi. masalan kichik bola yoki o`rganmagan kishiga o`z fikrini batafsil, monolog sifatida bayon qilish qanchalik qiyinligini barchamiz bilamiz. shu sababli maktablarda, boshqa tipdagi o`quv yurtlarida monologik nutqni o`stirishga alohida e`tibor berish lozim. ayniqsa o`qituvchi uchun "tili to`mtoq" bo`lishdan yomonroq, pedagogikaga zidroq narsa yo`q. nutqning bu turini rivojlantirish uchun turli bahslar, ma`ruzalar bilan chiqishlar, treninglar o`tkazish lozim. dialogik nutq nutqning bu turi vaziyatga qarab yuzaga chiqadi va kontekstual (shu vaziyatdan, oldingi aytilgan fikrning mazmuni va shakllaridan kelib chiqiladi) xarakterga egadir. dialogik nutqning xarateristikasi monologik nutqning xarakteristikasiga qarama-qarshidir. birinchidan, dialogik nutqda suhbatdoshlarga ma`lum bo`lgan ayrim suzlar tushirib qoldiriladi. shu sababli yozib olingan dialogik nutq o`zgalar uchun ko`pincha tushunarsiz bo`ladi. ikkinchidan, dialogik nutq ixtiyorsiz, reaktiv nutqdir. dialogik nutq ko`pincha biror fikrga, lukmaga, hatto nutq bilan bog`liq bo`lmagan stimullarga …

liy va nazariy faoliyatni rejalashtirish fazasida vosita sifatida nomoyon bo`ladi. agar biz biron-bir qiyin masalani echayotgan bo`lsak uni o`z-o`zimiz bilan maslahat (muhokama) qilib olamiz. tabiyki ichki nutq chala-yarim, uzuq-yuluq - ya`ni fragmentar xarakterga ega bo`ladi. sababi biz o`z fikrimizni, nima haqida o`ylab nima haqida "gapirayotganimizni" o`zimiz juda yaxshi tushunamiz. ikkinchi tomondan, ichki nutqda biron vaziyatni idrok qilish paytida anglashilmovchilik bo`lmaydi. ichki nutq xaddan tashqari sharoitga bog`liqdir. ichki nutqni artikulyatsiya a`zolarining harakatlarini (lablar, tilning harakatlari) qayd qilish yo`li bilan tekshirish mumkin. ammo bu holda ichki nutqning mantikiy jihatdan oxirigacha olib boilmaydigan, real ovoz chiqarishgacha etkazilmaydigan talaffuz qilish harakatlarigina o`rganiladi. yozma nutq yozma nutq monologik nutqka juda yaqin turadi. shu sababli ba`zi qo`llanmalarda uni monologik nutqning turi ham deb ko`rsatishadi. monologik nutqning barcha xususiyatlari yozma nutqqa ham xosdir. yozma nutq ogzaki monologik nutqka nisbatan birmuncha batafsilrokdir. chunki yozma nutq jarayonida suhbatdoshdan keluvchi teskari aloqaning bo`lmasligi. bizdan suhbatdoshimiz biror narsani so`ray olmaydi, tushungan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq va muloqot"

1403955219_49340.doc nutq va muloqot nutq va muloqot reja: 1. til va nutq faoliyati haqida tushuncha. 2. tilning funktsiyalari. 3. nutq faoliyati haqida tushuncha. 4. nutq faoliyatining turlari. 5. shaxs muomala jarayonida (tranzakt psixologiyasi) tayanch iboralar: til, nutq va muomala haqida tushuncha. muomalaning kommunikativ, interaktiv, pertseptiv jihatlari. pedagogik muomala. muomala va til. nutq. nutq mexanizmlari. verbal va noverbal kommunikatsiya vositalari. pedagogik muomalaning psixologik jihatlari. muomala jarayonida yuzaga keladigan nizolar. muomala jarayonida kishilarning bir-birini tushunishi va idrok qilishi mexanizmlari. til va nutq faoliyati haqida tushuncha ma`lumki hayvonlar olamidagi aks ettirish shakllari, ularning "tillari" ijtimoiy tajribani uzatish va bu tajribani k...

Формат DOC, 68,0 КБ. Чтобы скачать "nutq va muloqot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq va muloqot DOC Бесплатная загрузка Telegram