idrok va uning turlari

PPT 1,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1481112828_65059.ppt фаолият фалсафаси (праксиология) * * reja: idrok haqida tushuncha idrokning predmetliligi va yaxlitligi idrokning konstantligi va anglanganligi appertseptsiya idrokning turlari * idrok haqida tushuncha. idrok - inson ongida sezgi organlarimizga bevosita ta’sir etayotgan narsa va hodisalarni tartibga solinib, yaxlit, bir butun holda aks ettirilishi. idrok narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettiruvchi sezgilardan farq qiladi. lekin idrok narsa ayrim sezgilarning oddiy yig‘indisidan iborat emas. idrok hissiy bilishning yangi, yuqori bosqichidir. idrok jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. bular: idrokning predmetligi, yaxlitligi, ma’lum tartibda tuzilishi, konstantligi, anglanganligi. * shaxs tevarak-atrofdagi narsa hodisalarning faqat ayrim xossalarini ongda aks ettirib qolmaydi balki ularning barcha xossalarini birgalikda bir butun holda ham aks ettiradi. sezgi organlariga bevosita ta'sir etib turgan narsa-hodisalarning obrazlarining kishi bir butun holda aks ettirishi idrok deyiladi. masalan: uyni idrok qilish, gulni idrok qilish, odamni idrok qilish va boshqalar. sezgi va idrok bir-biri bilan chambarchas bog'liq. kishi narsa-hodisalarning ayrim xossalarini sezadi. uni …

qaratilmagan bo‘lar edi. * idrokning murakkabligi sezgilar oddiy elementar psixik jarayondir. idrok esa sezgilarga qaraganda murakkab psixik jarayon hisoblanadi. * idrokning predmetliligi va yaxlitligi. predmetlilik idrokning sifati tarzida ish-harakatlarni boshqarishda alohida rol o‘ynaydi. bu xususiyat yordamida tashqi olamdan olingan ma’lumotlarni ana shu olamning o‘ziga solishtirib ko‘riladi va idrok obrazlarining real predmetlariga adekvat (mosligi) taminlanadi. tashqi olam bilan aks ettirilishi mos kelmay qolgan xollarda odam to‘g‘riroq aks ettirishni ta’sinlovchi idrokning yangi usullarini qidirishga majbur bo‘ladi. * idrokning yaxlitligi. yukorida ko‘rsatganimizdek, idrok sezgi a’zolariga ta’sir kiluvchi narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettiruvchi sezgilardan farqli ravishda, narsalarning yaxlit obrazidir. o‘z-o‘zidan ravshanki, bu yaxlit obraz turli modallikdagi sezgilar orkali olingan narsalarning ayrim xususiyat va sifatlari haqidagi bilimlarni umumlashtirish asosida vujudga keladi. * idrokning murakkabligi quyidagilarda ifodalanadi: har bir idrok tarkibiga ayni vaqtda bir necha sezgi kiradi. masalan, qovunni idrok qilish. bunda quyidagi sezgilar ishtirok etadi qovunning shakli va rangini aks etgiruvchi ko'rish sezgisi, …

ptiv (idrok qilish) tizimimiz bo‘layotgan o‘zgarishlarni to‘g‘rilash, tiklash qobiliyatiga ega. * har bir idrok tarkibiga kishining o'tmishda hosil qilingan bilim va tajribalari kiradi. biz bunday shakl buyumlarni ilgari juda ko'p marta ko'rganmiz. ular haqida muayyan bilimlarimiz bor. shuning uchun bu shakllardagi yetishmagan joylarni o'sha bo'limlardan olib qo'shamiz va bir butun aks ettiramiz. demak, idrok jarayoniga xotira faoliyati qo'shiladi. * idrok tarkibiga xayol tasavvurlari kiradi. masalan: derazadagi qirovni idrok qilib, tropik o'rmon yoki gullarga o'xshatish, kesib olingan daraxt to'nkasini idrok qilib biror yovvoyi hayvonga o'xshatish, osmondagi para-para suzib oq bulutlarni idrok qilib, to’plab kuyilgan paxtaga o'xshatish va boshqalar. * idrokning anglanganligi. ma’lumki idrok qo‘zg‘atuvchining retseptorlarga bevosita ta’siri natijasida yuzaga kelsa ham, biroq pertseptiv obrazlar hamma vaqt ma’lum ma’noga ega bo‘ladi. odamning idroki tafakkur bilan, narsaning mohiyatini tushunish bilan mustahkam bog‘liqdir. narsani ongli idrok qilish – uni fikran atash degan ma’noni anglatadi. biz idrok kilayotgan narsalarimiz haqidagi ma’lumotlarni o‘zimizga tanish bo‘lgan narsalarga …

degan savol tug'iladi. shuningdek, har bir idrok hukm shaklida ifodalanadi. ya'ni narsa yoki hodisaga nom beriladi, uni so'z bilan aytiladi mavjud tushuncha doirasiga kiritadi. masalan: "bu gul", bu mashina, "bu kitob" va boshqalar, * idrokning turlari. idrok klassifikatsiyasining asosi, sezgilardagi kabi, idrok jarayonida ishtirok qiluvchi analizatorlaring har xilligidir. idrok jarayonida qancha analizatorning yetakchilik qilishiga ko‘ra ko‘rish, eshitish, tuyush, kinestizik, hid bilish va ta’m bilish idroklari farqlanadi. idrokning sof holatdagi turlari ham uchraydi. odatda ular birlashib ketgan. bundag tashqari materiyaning yashash shakllariga ko‘ra ham idrok turlari, fazoni, vaqtni, harakatni idrok qilish aniqlanadi. * idrokning quyidagi turlarga ajratiladi: 1. fazoni idrok qilish. 2. vaktni idrok qilish. 3. harakatni idrok qilish. fazoni idrok qilish undagi narsalarning shaklini hajmini va o'zaro munosabatlarini aks ettirishdir. demak, fazodagi narsalar uch o'lchovda idrok qilinadi, narsalarning shakli: uch burchakli, to'rt burchakli, kub kvadrat doira, konus va boshqalar. narsalarning hajmi katta kichik, o'rtacha, yirik mayda va boshqalar. narsalarning bir-biriga …

jarayonita xotira faoliyati qo'shiladi har bir idrok tarkibiga kishining o'tmishda hosil qilingan bilim va tajribalari kiradi. biz bunday shakl buyumlarni ilgari juda ko'p marta ko'rganmiz. ular haqida muayyan bilimlarimiz bor. shuning uchun bu shakllardagi yetishmagan joylarni o'sha bo'limlardan olib qo'shamiz va bir butun aks ettiramiz. * idrok tarkibiga xayol tasavvurlari kiradi masalan: derazadagi qirovni idrok qilib, tropik o'rmon yoki gullarga o'xshatish, kesib olingan daraxt to'nkasini idrok qilib biror yovvoyi hayvonga o'xshatish, osmondagi para-para suzib oq bulutlarni idrok qilib, to’plab kuyilgan paxtaga o'xshatish va boshqalar. * idrok tarkibiga tafakkur va nutq faoliyati kiradi. agar idrok-qilinayotgan narsa yoki hodisa biz uchun yangi notanish bo'lsa, darrov fikr yuritish faoliyati boshlanadi va "bu nima", "buning nomi nima " degan savol tug'iladi. shuningdek, har bir idrok hukm shaklida ifodalanadi. ya'ni narsa yoki hodisaga nom beriladi, uni so'z bilan aytiladi mavjud tushuncha doirasiga kiritadi. masalan: "bu gul", bu mashina, "bu kitob" va boshqalar, * . idrok …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "idrok va uning turlari"

1481112828_65059.ppt фаолият фалсафаси (праксиология) * * reja: idrok haqida tushuncha idrokning predmetliligi va yaxlitligi idrokning konstantligi va anglanganligi appertseptsiya idrokning turlari * idrok haqida tushuncha. idrok - inson ongida sezgi organlarimizga bevosita ta’sir etayotgan narsa va hodisalarni tartibga solinib, yaxlit, bir butun holda aks ettirilishi. idrok narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettiruvchi sezgilardan farq qiladi. lekin idrok narsa ayrim sezgilarning oddiy yig‘indisidan iborat emas. idrok hissiy bilishning yangi, yuqori bosqichidir. idrok jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. bular: idrokning predmetligi, yaxlitligi, ma’lum tartibda tuzilishi, konstantligi, anglanganligi. * shaxs tevarak-atrofdagi narsa hodisalarning faqat ayrim xossalar...

Формат PPT, 1,0 МБ. Чтобы скачать "idrok va uning turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: idrok va uning turlari PPT Бесплатная загрузка Telegram