matеmatika va informatika o`qitishda bilish turlari - matеmatik tushuncha, hukm va xulosa

DOC 106,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1450012589_62619.doc ba ab = ab 1 1 b a 1 a 1 b û k p þ p k þ 1 a 1 a 1 b 1 b 1 c ( ) ( ) 1 1 1 1 , c a b a 1 a 1 a matеmatika va informatika o`kitishda bilish turlari: matеmatik tushuncha, hukm va xulosa reja: · matematik tushunchalarni ta'riflash metodikasi. · matematik tushunchalarni kiritish metodikasi · matematik hukm. · matematik xulosa · matematik hukmning turlari · postulat. · teorema va uning turlari. · teoremalarni isbotlash metodlari. · teoremalarni zaruriy va yetarli shartlari biz ta'lim deyilganda o'qituvchi bilan o'quvchiiar orasidagi ongli va maqsadga tomon yo'naltirilgan bilishga doir faoliyatni tushunamiz. har qanday ta'lim o'z oldiga ikkita maqsadni qo'yadi: 1)o'quvchilarga dastur asosida o'rganilishi lozim bo'lgan zarur bilimlar sistemasini berish. 2)matematik bilimlarni berish orqali o'quvchilarning mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish. ta'lim jarayonidagi ana shu ikki maqsad amalga oshishi uchun o'qituvchi har …

z qoldiradi. oradan ma'ium bir vaqt o'tgach, ana shu izlar jadallashishi va biror narsa yoki hodisaning sub'ektiv obrazi sifatida qayta tiklanishi mumkin. ana shu ob'ektiv olamning sezgi a'zolari vositasida real dunyo bilan o'zaro aloqada bo'ladi. sub'ektiv obrazining ma'lum vaqt o'tgandan keyin qayta tiklanish jarayoni tasavvur deb ataladi. 2) mantiqiy bilish (tushuncha, hukm va xulosa). har qanday mantiqiy bilish hissiy bilish orqali amalga oshadi, shuning uchun ham har bir o'rganilayotgan matematik ob'ektdagi narsalar seziladi, abstrakt nuqtai nazardan idrok va tasavvur qilinadi, so'ngra ana shu o'rganilayotgan ob'ektdagi narsa to'g'risida ma'lum bir matematik tushuncha hosil bo'ladi. t a ' r i f. matematik ob'ektdagi narsalarning asosiy xossalarini aks ettiruvchi tafakkur formasiga matematik tushuncha deyiladi. har bir matematik tushuncha o'zining ikki tomoni, ya'ni mazmuni va hajmi bilan xarakterlanadi.bu haqida oldingi mavzuda so`z yuritgandik. 1- m i s о 1. ko'pburchak tushunchasini olaylik. bu tushunchadan ikkita qavariq va botiq ko'pburchak tushunchalari kelib chiqadi. ko'pburchak tushunchasi …

anadi. ta'rif degan so'zning ma'nosi shundan iboratki, bunda qaralayotgan tushunchalarni boshqalaridan farqlashga, fanga kiritilgan yangi termin mazmunini oydinlashtirishga imkon beruvchi mantiqiy usul tushuniladi. tushunchaning ta'rifi ta'riflanuvchi tushuncha bilan ta'riflovchi tushunchalar orasidagi munosabatdan hosil bo'ladi. tushunchaning ta'rifi inglizcha defmitsiya (definito) so'zidan olingan bo'iib, «chegara» degan yoki «biror narsaning oxiri» degan ma'noni bildiradi. professor j.ikromov o'zining ”maktab matematika tili” nomli kitobida tushunchalaming ta'rifini quyidagi turlarga ajratadi: 1) real ta'rif. bunda qaralayotgan tushunchaning shu gruppadagi tushunchalardan farqi ko'rsatib beriladi. bunda ta'riflovchi va ta'riflanuvchi tushunchalar hajmlarining teng bo'lishi muhim rol o'ynaydi. masalan: «aylana deb tekislikning biror nuqtasidan berilgan masofada yotuvchi nuqtalar to'plamiga aytiladi». bu yerda ta'riflanuvchi tushuncha aylana tushunchasidir, ta'riflovchi tushunchalar esa tekislik, nuqta, masofa tushunchalaridir. 2) klassifikatsion ta'rif. bunda ta'riflanayotgan tushunchaning jins tushunchasi va uning tur jihatidan farqi ko'rsatilgan bo'ladi. masalan, “kvadrat - barcha tomonlari teng bo'lgan to'g'ri to'rtburchakdir”. bu ta'rifda “to'g'ri to'rtburchak” tushunchasi «kvadrat»-ning jins tushunchasi, «barcha tomonlari teng» esa tur jihatidan …

ida aylanishidan hosil bo'lgan jism shar deyiladi. yuqoridagilardan ko'rinadiki, tushunchalarni ta'riflashda har bir tushunchaning mazmuni beriladi, bu degan so'z tushunchaning asosiy alomatlari yoki muhim belgilarini sanab ko'rsatish demakdir. demak, ta'rifda faqat ta'riflanadigan tushunchani boshqa turdagi tushunchalardan ajratib turadigan muhim belgilarigina ifodalanadi. maktab matematika kursida tushunchalarning ta'rifi ikki usul bilan tuziladi: 1)berilgan tushunchaning hajmiga kiruvchi barcha ob'ektlar to'plamiga asoslaniladi. masalan, tekislikning (masofalarni o'zgartmagan holda) o'z-o'ziga akslanishi siljitish deyiladi. bu yerda o'q va markaziy simmetriya, parallel ko'chirish va nuqta atrofida burish tushunchalari siljitish tushunchasining ob'ektiga kiruvchi tushunchalardir. 2)berilgan tushunchalarning aniqlovchi alomatlar to'plamiga asoslaniladi. bunday ta'rifni tuzishda tushunchaning barcha muhum alomatlari sanab o'tilmaydi, ammo ular tushunchaning mazmunini ochib berish uchun etarli bo'lishi kerak. masalan, parallelogrammning muhim alomatlari quyidagilardan iborat: a) to'rtburchak; b)qarama-qarshi tomonlari o'zaro teng va parallel; v)diagonallari kesishish nuqtasida teng ikkiga bo'linadi; g)qarama-qarshi burchaklari teng; parallelogrammni ta'riflashda a) va b) alomatlar orqali quyidagi ta'rifni tuzish mumkin: «qarama-qarshi tomonlari o'zaro parallel va teng …

tushunchaning umumiy xossalarini aniqlaydilar. so'ngra o'qituvchi rahbarligida ta'rifni mustaqil holda tuzishga harakat qiladilar. yangi tushuncha kiritishning bu yo'li ayniqsa quyi sinflarda o'z samarasini beradi. bundan tashqari aniq -induktiv metod orqali tushuhchalarni kiritish jarayonida muammoli vaziyatlar hosil bo'ladi, buning natijasida o'quvchilarda mustaqil fikrlash qobiliyatlari shakllanadi. fikrimizning dalili sifatida 7-sinfda o'rgatiladigan «parallel to'g'ri chiziqlar» tushunchasini anik-induktiv metod orqali kiritish usulini ko'rish mumkin. 2) abstrakt-deduktiv metod.bunda o`rganiladigan matematik tushuncha uchun tayyor ko`rinishda oldindan aniq misol va masalalar yordamidatushuntirilmasdan kiritiladi.masalan,8-sinfda o`tiladigan to`la kvadrat tenglama tushunchasi abstrakt-deduktiv metodi orqali kiritish mumkin. matematik hukm. matematik hukm mantiqiy bilish formalaridan biri bo'lib, unga quyidagicha ta'rif berilgan: «tushunchalar asosida hosil qilingan matematik fikmi tasdiqlash yoki inkor qilishga matematik hukm deyiladi. bu ta'rifdan ko'rinadiki, hukmning xarakterli xossasi aytilgan matematik fikrning to'g'riligini tasdiqlash yoki noto'g'-riligini inkor qilishdan iborat ekan. matematik tushunchalarni tasdiqlash ma'nosidagi hukmga quyidagicha misollar keltirish mumkin: 1)paralellogrammning qarama-qarshi tomonlari o'zaro parallel va teng. 2)har qanday turdagi uchburchak uchta …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "matеmatika va informatika o`qitishda bilish turlari - matеmatik tushuncha, hukm va xulosa"

1450012589_62619.doc ba ab = ab 1 1 b a 1 a 1 b û k p þ p k þ 1 a 1 a 1 b 1 b 1 c ( ) ( ) 1 1 1 1 , c a b a 1 a 1 a matеmatika va informatika o`kitishda bilish turlari: matеmatik tushuncha, hukm va xulosa reja: · matematik tushunchalarni ta'riflash metodikasi. · matematik tushunchalarni kiritish metodikasi · matematik hukm. · matematik xulosa · matematik hukmning turlari · postulat. · teorema va uning turlari. · teoremalarni isbotlash metodlari. · teoremalarni zaruriy va yetarli shartlari biz ta'lim deyilganda o'qituvchi bilan o'quvchiiar orasidagi ongli va maqsadga tomon yo'naltirilgan bilishga doir faoliyatni tushunamiz. har qanday ta'lim o'z oldiga ikkita maqsadni qo'yadi: …

Формат DOC, 106,5 КБ. Чтобы скачать "matеmatika va informatika o`qitishda bilish turlari - matеmatik tushuncha, hukm va xulosa", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: matеmatika va informatika o`qit… DOC Бесплатная загрузка Telegram