xayolning bolalarda rivojlanishi

DOC 12 pages 75.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.0 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

xayolning bolalarda rivojlanishi reja: l. bolalar xayolining xususiyatlari. 2. aktiv xayolning bolalarda rivojlanishi. 3. muloqot shaxs rivojlanishining muhum omili sifatida 4. bog’cha yoshidagi bola shaxsining rivojlanishida oilaviy muhitning roli. bolalar xayolining xususiyatlari. yangi tug’ilgan chaqaloq bolalarda hali ham bulmaydi. xayolning rivolanishi uchun bolaga turmush tajribasi, tasavvurlar zaxirasi hamda juda kyp bilimlar kerak bo’ladi. tajriba esa bolaning tashki olamdagi narsa va hodisalarni o’zi kursatishi, voqelik hamda turli sohalarga doir tasavvur xosil kilishi, katta odamlar bilan keng munosabatda bo’lishi natijasida ortib boradi. xayol jarayonining dastlabki kurinishlari bolada ikki yoshga tulib, uch yoshga kadam kuyganida kurina boshlaydi. ikki yoshli bolalarda kyrinadigan dastlabki ham ma'lum bir maqsadni kuzlamay digan ixtiyorsiz xayoldir. til chikishi bolalarda ham jarayonining usishiga ta'sir kursatadi. ana shu davrdan boshlab, bola tevarak-atrofdagi kishilarning so’zini yaxshi tushunadigan bo’lib, o’zidagi tasavvurlar zaxirasini bevosita idrok qilingan narsalar orhaligina emas, balki katta yoshli odamlar nutki ham tuldirib boradi. bola o’ziga tushunarli mavzulardagi hikoya va ertaklarni …

2 / 12

ar bilan ifodalashga yordam beradi. masalan, ikki yarim yoshlardagi qizcha derazalardagi pardalar xilpirab va quyosh nurlarining shu'lalaridan tovlanib turganini ko’rib, o’zini polga tashlaydi va " ... karang, oyi, guyo dengizga uxshaydi. men chumilayapman ..." deydi. bola nutqida guyo so’zining paydo bo’lishi juda ham harakterlidir. bola xayolidagi vaziyatni shu so’z bilan ifodalaydi, real narsalar bilan xayolidagi narsalarni bir-biridan ajratadigan bo’ladi. bolalar xayolining dastlabki rivojlanishida ular o’yinining roli juda kattadir. ularning yoshi ulgaygan sari ular o’yinining mazmuni ham uzgarib boradi. ikki yoshga tulish oldidan bolalar o’yinida muhum o’zgarishlar ro’y beradi. manipulyatsiya o’yinlari bilan bir katorda tasviriy o’yin elementlari ham paydo bo’ladi. bola turmushda kurgan ish harakatlarini uz o’yinida aks ettiradi. masalan, bola kugirchogini ovkatlantiradi", yotkizib "uxlatadi". uni "erkalaydi", "argimchoqda" uchiradi. bola katta bo’lgan sayin o’yinda katta yoshli kishilarning harakatlariga taklid kilish tobora ko’p urin egallay boshlaydi. ayni vaqtda o’yinlar murakkablashib mazmuni ham turli-tuman bula boradi. masalan, bola o’ziga gamxurlik qilayotgan onasining harakatlariga, …

3 / 12

t-e'tibor bilan doimo parvarish qilib turish tarbiyachi va ota-onalarning vazifasidir. bog’cha yoshidagi bolalarda ham bir xilda rivojlanmaydi. agar kichik yoshdagi bog’cha bolalarida asosan tiklovchi xayol usgan bo’lsa, urta va katta yoshdagi bog’cha bolalarida xayolning ijodiy turi ham usa boshlagan bo’ladi. bolaning bog’cha yoshida harakat doirasining kengayishi, bilimlarining ortishi, turli xil yangi extiyoj, qiziqishlarning paydo bo’lishi unda xayol jarayonini birmuncha tez sur'at bilan rivojlanishiga olib keladi. shuning uchun bog’cha yoshidagi bolalarning xayol qilish qobiliyatlari bog’chagacha tarbiya yoshidagi bolalar xayolidan har tomonlama ustun turadi. aktiv xayolning bolalarda rivojlanishi. bog’cha yoshidagi bolalarning xayoli asosan ixtiyorsiz va tiklovchi xayol bo’lib, ularning turli-tuman faoliyatlarida usib boradi. biroq shu narsa diqqatga sazovorki, agar bog’cha yoshidagi bolalarda xayol qilish qobiliyati bulmaganda edi, ularning o’yinlari ham xilma-xil bulmas edi. demak, bolalarning xayol qilish qobiliyatlari ularni turli xil o’yinlar uynashga undasa, o’yin uz navbatida ularning xayolini ustiradi. bog’cha yoshidagi bolalarning xayoli mashg’ulotlarda ham usib boradi. masalan, bolalar loy uynashi, …

4 / 12

kdagi narsalarga oid rasmlar ham chizadilar. bu yoshdagi bolalar uz o’yinlarida va solgan chizmalarida katta odamlarning turli tuman faoliyatlarini mustakil tasvirlashga intiladilar. bunday paytda ular faqat xayoliy tasavvur etish yoki taqlid kilish bilan cheklanib qolmay, balki uzlari ijodiy ravishda yangiliklar ham qushib boradilar. masalan, ular syujetli o’yin uynaganlarida yangi-yangi rollarni uylab chiqaradilar "poezd" yoki "vokzal" o’yinida poezdda yoki vokzalda xizmat kiluvchi kishilardan tashkari passajirlarni vokzalra olib keluvchi transport, ya'ni taksi shofyor rollarini kushadilar. katta yoshdagi bog’cha bolalari uzlarining rasmlarida xayoliy obrazlarni (xatto orzularni) aks ettiradilar. shuning uchun ular ko’rincha erkin temada uzlarini kiziqtirgan va ayni chogdagi extiyojlari bilan boglik bo’lgan narsalar haqida rasm chizadilar. ana shunday erkin temada rasm chizish jarayonida bolalarning ijodiy xayol kilish qobiliyatlari usib boradi. bog’cha yoshidagi bolalar xayolining rivojlanishiga turli xil hikoya va ertaklar ham ta'sir kursatadi.halk turli kizikarli, ibratli va ta'limiy ertaklar ijod etishda bog’cha yoshidagi bolalarni ham unutmagan. uzbek halkining ogzaki adabiyotida yosh bolalarga …

5 / 12

kadi. turli ertaklar bolalarning xayollariga to’g’ridan-to’g’ri ta'sir etadi. ular uz ham kuchlarini ishga solib, eshitayotgan yoki eshitgan ertaklaridagi turli obrazlarning kiyofasiga kiradilar. boshqacha qilib aytganda, eshitgan ertaklari ular o’yinining mazmuniga ham ta'sir etadi. bolalar uchun chiqarilgan turli ertaklarning tarbiyaviy ahamiyatini nazarda tutib, pedagog-tarbiyachilar bolalarga ertak aytib berish va uqib berishga alohida e'tibor bilan qarashlari lozim. shunday qilib xayol bog’cha yoshdagi bolalarning taraqqiy etishlarida katta urinni egallaydi. shuning uchun ham bog’cha yoshdagi davrda bolaning xayoli etarli usgan bo’lishi kerak, chunki maktabdagi ukish birinchi kundan boshlab bolalardan xayol kilish qobiliyatining xususan tiklovchi xayol yaxshi usgan bo’lishini talab qiladi. muloqot shaxs rivojlanishining muhum omili sifatida mulokot deganda o’zaro munosabatlarning shakllanishi, ro’yobga chiqarilishi va namoyon bo’lishini ta'minlovchi informatsion emotsional va iiredmetli o’zaro ta'sir jarayoni tushuniladi. bola shaxsining shakllanishida muloqotning roli benixoya kattadir. muloqot jarayonida muayyan shaxsiy munosabatlar shakllanadi. bolada qaiday shaxsiy sifatlarning tarkib tapishi kun jixatdan uning atrofdagilar bilan bo’lgan o’zaro munosabati harakteriga bogliqdir. …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayolning bolalarda rivojlanishi"

xayolning bolalarda rivojlanishi reja: l. bolalar xayolining xususiyatlari. 2. aktiv xayolning bolalarda rivojlanishi. 3. muloqot shaxs rivojlanishining muhum omili sifatida 4. bog’cha yoshidagi bola shaxsining rivojlanishida oilaviy muhitning roli. bolalar xayolining xususiyatlari. yangi tug’ilgan chaqaloq bolalarda hali ham bulmaydi. xayolning rivolanishi uchun bolaga turmush tajribasi, tasavvurlar zaxirasi hamda juda kyp bilimlar kerak bo’ladi. tajriba esa bolaning tashki olamdagi narsa va hodisalarni o’zi kursatishi, voqelik hamda turli sohalarga doir tasavvur xosil kilishi, katta odamlar bilan keng munosabatda bo’lishi natijasida ortib boradi. xayol jarayonining dastlabki kurinishlari bolada ikki yoshga tulib, uch yoshga kadam kuyganida kurina boshlaydi. ikki yoshli bolalarda kyrinadi...

This file contains 12 pages in DOC format (75.0 KB). To download "xayolning bolalarda rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xayolning bolalarda rivojlanishi DOC 12 pages Free download Telegram