0000150_semantika_va_leksikologiya

PPTX 16 pages 126.4 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
semantika va leksikologiya so'z ma'nosi va lug'at tarkibi fani tilshunoslik | lingvistika kursi reja • ta'rif va asosiy tushunchalar • leksikologiyaning asosiy bo'limlari • semantikaning yo'nalishlari • tarixiy rivojlanish • so'zlarning turlari • afzallik va qiyinchiliklari • statistika va raqamlar • qo'llanilishi va ahamiyati leksikologiya nima? leksikologiya leksikologiya — tilshunoslikning so'zlar va lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'limi. yunoncha â«lexikonâ» (so'z, lug'at) va â«logosâ» (ta'lim, fan) so'zlaridan olingan. u so'zlarni yakka holda emas, balki bir-biri bilan munosabatda o'rganadi. leksikologiya leksikografiya, frazeologiya, semantika, etimologiya va stilistika bilan bog'liq. umumiy leksikologiya (barcha tillarga xos qonuniyatlar) va xususiy leksikologiya (ma'lum bir tilni o'rganish) farqlanadi. semantika nima? semantika semantika — tilshunoslikning ma'no va mazmunni o'rganuvchi bo'limi. yunoncha â«semaâ» (belgi, ma'no) so'zidan kelib chiqqan. ferdinand de saussure (1857-1913) zamonaviy semantikaga asos solgan. uning 1916-yilda nashr etilgan kursi semiotik semantika asosi hisoblanadi. semasiologiya (so'zdan ma'noga) va onomasiologiya (ma'nodan so'zga) yo'nalishlari farqlanadi. leksik semantika, grammatik semantika, frazeologik semantika kabi …
2 / 16
s hind-yevropa tillar oilasini aniqlaydi 1835 k.k. reisig 'semasiologiya' istilohini kiritadi 1916 saussure 'umumiy tilshunoslik kursi' — semiotik asos 1963 katz va fodor komponent tahlil nazariyasi 2000s korpus tilshunosligi va kognitiv semantika so'zlarning leksik turlari faol leksika umumiste'moldagi so'zlar — har kuni qo'llaniladigan, hammaga tushunarli leksika. terminlar — ilmiy, texnik va kasb sohasidagi ixtisoslashgan so'zlar. neologizmlar — yangi paydo bo'lgan so'zlar (masalan: â«raqamlashtirishâ», â«selfieâ»). internatsionalizmlar — turli tillarda o'xshash shakl va ma'noga ega so'zlar. passiv va cheklangan leksika arxaizmlar — eskirgan, zamonaviy tilda kamdan-kam ishlatiladigan so'zlar. tarixiy so'zlar — yo'qolgan narsa yoki tushunchalarni bildiruvchi leksika. dialektizmlar — ma'lum hudud yoki shevaga xos so'zlar. jargonlar — ma'lum ijtimoiy guruhga xos maxsus leksika. semantik tahlilning afzallik va qiyinchiliklari ✓ afzalliklari + tilning ichki tuzilishini chuqur anglashga yordam beradi + tarjima va leksikografiya uchun asos bo'ladi + sun'iy intellekt va nlp uchun zarur + madaniy va tarixiy ma'nolarni saqlash imkonini beradi + so'zlarning …
3 / 16
'rtacha ko'rsatkich 1916 zamonaviy semantika asosi yili saussure kursi nashr etilgan semantik tahlil jarayoni 1 so'zni aniqlash tahlil uchun so'z yoki ibora tanlanadi 2 kontekst tahlili so'zning turli kontekstlardagi qo'llanilishini o'rganish 3 ma'no komponentlari semalar (minimal ma'no birliklar) ajratiladi 4 munosabatlar sinonim, antonim, giperonim munosabatlar aniqlanadi 5 xulosalash ma'no tuzilishi tavsiflanadi va lug'atga kiritiladi qo'llanilishi va ahamiyati • leksikografiya — lug'at va ensiklopediyalar tuzishda so'z ma'nolarini aniq ifodalash • sun'iy intellekt — mashinani tabiiy tilni tushunishga o'rgatish (chatgpt, tarjima dasturlari) • tarjimashunoslik — ikki til o'rtasidagi ma'no ekvivalentligini topish • pedagogika — chet tillarini o'qitishda leksik minimum va tematik guruhlash • adabiyotshunoslik — badiiy matnlardagi so'z qo'llanilishini tahlil qilish • huquqshunoslik — qonun matnlaridagi terminlarni aniq talqin qilish xulosa • semantika va leksikologiya tilshunoslikning tayanch bo'limlaridir • so'z faqat belgidan iborat emas — u madaniyat, tarix va ijtimoiy munosabatlarni aks ettiradi • zamonaviy dunyoda bu fanlar sun'iy intellekt va nlp …
4 / 16
0000150_semantika_va_leksikologiya - Page 4
5 / 16
0000150_semantika_va_leksikologiya - Page 5
6 / 16
0000150_semantika_va_leksikologiya - Page 6

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "0000150_semantika_va_leksikologiya"

semantika va leksikologiya so'z ma'nosi va lug'at tarkibi fani tilshunoslik | lingvistika kursi reja • ta'rif va asosiy tushunchalar • leksikologiyaning asosiy bo'limlari • semantikaning yo'nalishlari • tarixiy rivojlanish • so'zlarning turlari • afzallik va qiyinchiliklari • statistika va raqamlar • qo'llanilishi va ahamiyati leksikologiya nima? leksikologiya leksikologiya — tilshunoslikning so'zlar va lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'limi. yunoncha â«lexikonâ» (so'z, lug'at) va â«logosâ» (ta'lim, fan) so'zlaridan olingan. u so'zlarni yakka holda emas, balki bir-biri bilan munosabatda o'rganadi. leksikologiya leksikografiya, frazeologiya, semantika, etimologiya va stilistika bilan bog'liq. umumiy leksikologiya (barcha tillarga xos qonuniyatlar) va xususiy leksikologiya (m...

This file contains 16 pages in PPTX format (126.4 KB). To download "0000150_semantika_va_leksikologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: 0000150_semantika_va_leksikolog… PPTX 16 pages Free download Telegram