maktab ona tili darsliklari uchun “matnlar to‘plami”ni tuzish tamoyillari

PPT 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1455034003_61915.ppt слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi shomurodova nazokatning 5120100 - filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun maktab ona tili darsliklari uchun “matnlar to‘plami”ni tuzish tamoyillari mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi taqdimoti qarshi – 2015 www.arxiv.uz www.arxiv.uz milliy qadriyatlarimizning asosiy ustunlaridan biri bo‘lgan ona tilimizga ana shunday yuksak e’tibor tufayli 1989-yilning 21-oktabr kuni qizg‘in bahs va tortishuvlardan so‘ng siyosiy-ma’naviy hayotimizdagi unu tilmas hodisa amalga oshirilgani - o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgani istiqlol tarixining yana bir yorqin sahifasini tashkil etadi” (karimov i.a. o‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. t.: o‘zbekiston, 2011) www.arxiv.uz www.arxiv.uz mundarija kirish i-bob. ona tili ta’limida matnning o‘rni 1-§. ona tili ta’limi mazmunining yangilanishi va unda matnning o‘rni 2-§. ona tili ta’limimning zaruriy vositalari va ular orasida matnlar to‘plamining o‘rni 3-§. matn turlari 4-§. matn yaratishda tilning leksik boyliklaridan …

muna matnlar banklarini yaratish talabini qo‘ymoqda. bmi mavzusining maktab ona tili darsliklari uchun yordamchi vosita “matnlar to‘plami”ni yaratish tamoyillariga bag‘ishlanganligi mavzuning dolzarbligini belgilaydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz muammoning o‘rganilganlik darajasi. matn mavzusi keng tushuncha bo‘lib uning bir necha turlari ajratiladi. tilshunosligimizda matn lingvistikasi deb nomlangan alohida soha mavjud bo‘lib, matnning til xususiyatlarini o‘rganadi. bu borada a.g’ulomov, n.mahmudov, h.ne’matov, e.begmatov, e.qilichev, xususan, m.yo‘ldoshevlarning izlanishlari diqqatga sazovor. malakaviy ishda matnning lingvistik xususiyatlari emas, asosan, uning ona tili ta’limida tutgan o‘rni haqida so‘z yuritiladi. bu sohada dotsent e.jabborovning matn lingvistikasi, ta’limda matnning o’rniga bag’ishlangan ishlari diqqatga sazovordir. olim o’z ishlarida matnning tasviriy, rivoyaviy, muhokama, badiiy, publitsistik, ilmiy, ramziy kabi turlarini ajratadi www.arxiv.uz www.arxiv.uz bmining maqsad va vazifalari malakaviy ishda maktab ona tili darsliklari uchun yordamchi vosita “matnlar to‘plami”ni yaratish tamoyillarini ishlab chiqish maqsad qilib olingan. ushbu maqsadga erishish quyidagi vazifalarni bajarishni talab qiladi: ona tili ta’limi mazmunining yangilanishi va unda matnning o‘rnini oydinlishtirish; ona tili …

miy yangiligi shundaki, unda ilk marotaba maktab ona tili darsliklariga yordamchi vosita “matnlar to‘plami”ni yaratish tamoyillari ishlab chiqiladi va har bir sinfdagi muayyan mavzular so‘ngida mavzuni xulosalash, yakunlash uchun berilgan matn tuzish topshiriqlariga mos namuna matnlar yaratib ilova qilinadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz tadqiqotning ilmiy va amaliy ahamiyati. bmidagi materiallari o‘rta maktab “ona tili”, akademik litseylarning “hozirgi o‘zbek adabiy tili” darsliklari bilan ishlashda o‘quvchilarning ijodiy matn yaratish bilan bog‘liq topshiriqlarni bajarishida ham nazariy jihatdan, ham amaliy jihatdan zaruriy manba vazifasini o‘tay oladi. shuningdek, undagi nazariy fikrlar va yaratilgan namunaviy matnlardan kelajakda ona tili darsliklariga yordamchi vosita 5-9-sinflar uchun “matnlar to‘plami”ni yaratishda unumli foydalanishlari mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz matnlar bankini yaratish mezonlari darslikka moslashtirilishi, ya’ni darslikdagi mavzular, berilgan topshiriqlarni qamrab olishi; tayyor matnni tanlash yoki ijodiy matn yaratishda o’quvchi yashab turgan joy iqlimi, etnik xususiyatlari, milliy urf-odatlari, turmush tarzi, iqtisodiy sharoiti hisobga olinishi; matn mavzusi va ko‘lami o‘quvchilarning yoshi, psixo-fiziologik xususiyatlari, shuningdek, dunyoqarashiga mos …

ining tavsiya etilishi, muammoli savollar, topshiriqlar, mashqlar bilan boyitilishi; tavsiya etilgan mavzularda atrof-muhit, uning ifloslanishi va jamiyat salomatligi muammolari hamda ularni hal qilish yo‘llari aks ettirilishi; www.arxiv.uz www.arxiv.uz ijodiy matnga qo’yilagigan talablar mavzu mohiyatini to‘la aks ettirishi; qurilish jihatidan maqsadga mos bo‘lishi – boshlanma (kirish), asosiy qism, tugallanma (xulosa) kabi qismlardan tashkil topishi; matn bayonida izchillik, ketma-ketlikka amal qilinishi; funksional jihatdan tugallangan bo‘lishi; tilning badiiy tasvir imkoniyatlaridan o‘rinli foydalanilishi; o’zida turli uslub ko’rinishlarini aks ettirishi; o‘qigan kishiga estetik zavq berish xususiyatiga ega bo’lishi; mantiqlilik, soddalik, tushunarlilik, me’yoriylik kabi qonuniyatlarga amal qilinishi va h.k. www.arxiv.uz www.arxiv.uz hajm belgisiga ko‘ra matn tiplari minimal matn (mikromatn) мaksimal matn (makromatn) www.arxiv.uz www.arxiv.uz makromatnning tashkillanishi www.arxiv.uz makromatn qism yoki fasllar mikromatn bo‘limlar abzatslar www.arxiv.uz matn qismlarini bog‘lovchi vositalar kesimlik shakllari olmoshlar takrorlar murojaat birliklari www.arxiv.uz www.arxiv.uz xulosa va takliflar malakaviy ishdan quyidagi umumiy xulosalarga kelindi: matn yaratish – ijodiy-amaliy ishlarning oliy shakli. chunki matnda o’quvchilarning …

atda mustaqil matn yaratish ko‘zda tutiladi. matnning o‘quvchilarni mustaqil ta’lim olishga qiziqtirish va ijodkorlikka undash vazifasini bajarish imkoniyati faqat bugungi kunda oydinlashdi deb ayta olmaymiz. ijodkor o‘qituvchilar o‘z pedagogik faoliyati jarayonida darslik va uslubiy qo’llanmalarda berilgan mashq va topshiriqlardan ustalik bilan o‘quvchini tashqariga olib chiqib, mustaqil fikrlashiga imkon yaratish maqsadida tabiatni asrash, uning betakrorligini his etish, vatan, ona tilini sevish, atrofdagilarni hurmat qilish, insonni e’zozlash kabi mavzularda mustaqil matn yaratish topshiriqlarini berish usulidan mustaqil holda allaqachonlar foydalanib kelishganligi tajribalardan ma’lum. matn yaratish asosida shaxsning davlat va xalqiga e’tiqodi, ma’naviy-insoniy hislatlari, vatanparvarlik, mehnatsevarlik kabi boshqa ijobiy hislatlarning faol shakllanishiga ko‘mak berish maqsadi yotadi. darslik har yili yangilanmaydi. shu sababli undagi ayrim matnlar bir-ikki yilda ijtimoiy, siyosiy, ma’naviy jihatdan eskirishi, dolzarblik darajasi kuchsizlanishi mumkin. zamonaviy ona tili darsliklarida kuzatishdan boshlangan amaliy ishlar bajarilishining bosqichli ketma-ketligining eng muhim qismi – oxirgi bandi tatbiq bo‘lib, bunda o‘quvchining hodisalarni mustaqil ravishda yozma va og’zaki shakllarda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "maktab ona tili darsliklari uchun “matnlar to‘plami”ni tuzish tamoyillari"

1455034003_61915.ppt слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi shomurodova nazokatning 5120100 - filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun maktab ona tili darsliklari uchun “matnlar to‘plami”ni tuzish tamoyillari mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi taqdimoti qarshi – 2015 www.arxiv.uz www.arxiv.uz milliy qadriyatlarimizning asosiy ustunlaridan biri bo‘lgan ona tilimizga ana shunday yuksak e’tibor tufayli 1989-yilning 21-oktabr kuni qizg‘in bahs va tortishuvlardan so‘ng siyosiy-ma’naviy hayotimizdagi unu tilmas hodisa amalga oshirilgani - o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgani istiqlol tarixining yana bir ...

PPT format, 1.3 MB. To download "maktab ona tili darsliklari uchun “matnlar to‘plami”ni tuzish tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: maktab ona tili darsliklari uch… PPT Free download Telegram