atamuratova gozzal

PPTX 20 pages 1.8 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministrligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika matematika fakulteti fizika oqítíw metodikasí kafedrasí fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası qanigeliginiń 3g-kurs talabası atamuratova gozzaldiń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı reje: kirisiw i-bap. jaqtılıq difrakciyası haqqında túsinik 1.1. jaqtılıq difrakciyası 1.2. interferenciya hám interferometr haqqında ulıwma túsinikler ii-bap. “jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası” temasın oqıtıw processinde hár qıylı metodlardan paydalanıp oqıtıw 2.1. jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası oqıtıwda qollanatuǵın ulıwma pedagogikalıq metodlar 2.2. “jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası” temasın oqıtıw islengen sabaq islenbe juwmaqlaw paydalanılǵan ádebiyatlar kirisiw báhár waqtında jawınnan keyin aspanda payda bolatuǵın kempir qosaq, sabın góbigi yamasa jolǵa tógilgen mayda kórinetuǵın reńli súwretleniwin kórip quwanamız. biraq onıń payda bolıw sebepleri haqqında oylap kórmeymiz. óytkeni jaqtılıq interferenciyası bolıp tabıladı. interferenciya hádiysesi qálegen tábiyaatqa iye bolǵan tolqınlarǵa tán qásiyet boladı. bul hádiyseniń mánisin túsinip alıw ushın úyreniwdi mexanik tolqınlar interferenciyasınan baslaymız. qandayda bir ortalıqta tolqınlar tarqalǵanda …

2 / 20

$hám fazalar ayırmashılıǵı ózgermeytuǵın bolǵan tolqınlar kogerent tolqınlar dep ataladıyu i-bap.jaqtılıq difrakciyası haqqında túsinik1. jaqtılıq difrakciyası. fraungofer difrakciyası haqqında túsinik jaqtılıq difrakciyası-tar mániste-jaqtılıqtıń tınıq deneler (ekranlar) shegaraların aylanıp ótiw hádiysesine aytıladı. keń mániste-tolqın optikasınan geometriyalıq optikaǵa ótiw shegaralıq sharayatlarında jaqtılıq tolqın ózgeshelikleriniń kórinetuǵın bolıwı múmkin. duman tamshılarında jaqtılıqtıń shashılıwı, optikalıq sistemalar (mikroskop) da suwrettiń qáliplesiwi hám basqalar buǵan mısal bola aladı. qızıl nur sıya reń gúlli nurǵa salıstırǵanda kúshlilew difrakciyalanadi. bul hádiyseden paydalanıp, aq jaqtılıqtı difrakciya spektrine ajıratıw múmkin. jaqtılıq difrakciyasıniń ámeliy teoriyasın 1816 -jılda o. frenel jaratqan. bul teoriyaǵa kóre, jaqtılıq difrakciyası ekilemshi tolqınlar interferenciyasinıń nátiyjesi bolıp tabıladı. bul teoriyadan ásbaplar optikasında difrakcion effektlerdi esaplawda keń paydalanıladı. ekranlar sisteması arqasındaǵı jaqtılandırılǵanda frenel zonaları járdeminde esaplaw múmkin. bul usıldı zonalıq plastinka domalaq ekran átirapında jaqtılıq nurlarınan payda bolǵan difrakcion aylana járdeminde biliwge boladı. frenel zonaları usılı difraciya tábiyat kórinisin tek bir neshe zona shólkemlestirgen halda nátiyjeli bolıp tabıladı. bul hallar …$

3 / 20

difrakciya emes. sayanıń ornında jaqtı jol payda boladı, jaqtılıq geometriyalıq optika nızamlarınan awısadı (shetlesedi). 2. mısalı : b ekranda d tesik úlken bolsa a ekranda anıq saya, sheńber payda boladı. 1 a-su'wret. eger d<<l shárt atqarılsa a ekranda gezeklesip keliwshi jarıq hám qaranǵı sheńberlerdiń sayaları payda boladı. 1b-su'wret. yaǵnıy s derekten jaqtılıq tuwrı sızıqlı emes. hátte dońgelek tosıq arasında orayda aq sheńber payda boladı 1 v-su'wret. keńislikdegi torda difraksiya tek eki ólshewlı difraksion tor emes bálki úsh ulchamli keńislikdegi tor da bar. bul jerde kristall tor (yaǵnıy úsh ólshem boyinsha anıq tákirarlanıwshı atom, molekulalar ) kristall torda da difraksiya júzege keledi. misali : kristall ushin d = m. atom, molekulalar arasindag’i araliq d-λ bolip, rentgen nurlari ushin tolqin uzinliq λ = / m g’a ten’. bul difrakciya teoriyasin vulf ha’m breglar aniqlag’an. interferenciya haqqında túsinik jaqtılıq interferensiyasi-eki yamasa bir neshe jaqtılıq tolqınlarınıń qosılıwı nátiyjesinde jaqtılıq nurlanıwı energiyasınıń keńislik qayta bólistiriliwi; …

4 / 20

dástelerin payda etiwdiń eki usılı : tolqın frontin bolıw usılı hám amplitudani bolıw usılınan keń paydalanıladı. tolqın frontin amplitudaliq bolıw strukturalarında baslanǵısh derektiń nurlanıwı optikalıq ortalıqlardıń yarım ashıq bóliniw shegaraları menen bólinedi. interferometr haqqında ulıwma túsinik maykelson interferometri jaqtılıq interferenciyasına tiykarlanıp isleytuǵın ásbap. onıń dúzilisi hám islewi tómendegishe. s-derekten jaqtılıq keledi. p1-ashıq shiyshe plastinka nurın 1, 2 ge ajıratadı. m1 hám m2 aynalar tolıq qaytaradı. nátiyje o noqatda 1', 2' nur dus kelip interferenciya kórinisi payda boladı. m2 - ayna ornında sirt alınadı, mısalı qandayda bir uzaqlıqta. ásirese jaqtılıq tezligin, “efir” samalın tezligin o'lshegende, salıstırmalılıq teoriyasın jaratılıwında bul interferometrdi áhmiyeti úlken. jaqtılıq tezligin hámme baǵıtta birdey ekenligi sol interferometr menen ólshengen. “efir” ortalıǵı joq ekenligi tastıyıq qılındı. biz joqarıda interferenciyanı tábiyatda, texnika, turmısta dus keliwine mısallar keltirdik. “jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası” temasın oqıtıw processinde hár qıylı metodlardan paydalanıp oqıtıw jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası túsindiriwde, dáslep mısallar keltiriledi. mısalı interferenciya hár …

5 / 20

difrakciyasi haqqinda tu’sinik 2. interferenciya ha’m interferometr haqqinda tu’sinik a) bilim beriwshi maqseti: b) ta’rbiyaliq maqseti: 1. oqiwshilarda pikirlew qa’biletlerin rawajlandiriw. 2. ulli fiziklerdin’ ilimiy miynetlerinen u’lgiler keltirip watandi su’yiwdi ta’rbiyalaw. c) rawajlandiriwshi maqseti: 1. sabaqliq penen o’z betinshe islew qa’nigeligin arttiriw. 2. fizikag’a qizig’iwshilig’in arttiriw 3. so’ylew ma’deniyatin rawajlandiriwdi d) juwmaqlawshi maqseti aktivlilik. qizig’iwshiliq. jan’aliq. iii. sabaq tu’ri: da’stu’riy emes iv. sabaqta qollanilatug’in metodlar: venn diagrammasi, bbb metodi, psmu metodi. v. sabaqtin’ urani: “tu’sinip aliw yadlap alg’annan abzalraq!” vi. sabaq waqtindag’i qag’iydalar: 1. toliq tu’sinip, son’inan jumisqa o’tiw. 2. qol ko’terp juwap beriw 3. aktiv qatinasiw 4. ta’rtipti saqlaw 5. bahaladi a’dil alip bariw 6. ha’r bir qag’iyda ha’m aniqlamag’a o’z qiyalinda taliqlaw alip bariw vii. sabaqta oqiwshilar o’zlestiriwi kerek bolg’an minimal bilimler: 1. jaqtiliq difrakciyasi haqqinda uliwma tu’sinik 2. interferenciya ha’m interferometr haqqinda uliwma tu’sinik viii. sabaqtin’ ta’miyinleniwi: sabaqliq, ren’li porlar, tarqatpa materiallar, temag’a baylanisli plakatlar sabaqtin’ barisi: …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atamuratova gozzal"

ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministrligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika matematika fakulteti fizika oqítíw metodikasí kafedrasí fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası qanigeliginiń 3g-kurs talabası atamuratova gozzaldiń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı reje: kirisiw i-bap. jaqtılıq difrakciyası haqqında túsinik 1.1. jaqtılıq difrakciyası 1.2. interferenciya hám interferometr haqqında ulıwma túsinikler ii-bap. “jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası” temasın oqıtıw processinde hár qıylı metodlardan paydalanıp oqıtıw 2.1. jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası oqıtıwda qollanatuǵın ulıwma pedagogikalıq metodlar 2.2. “jaqtılıq difrakciyası hám interferenciyası” temasın oqıtıw islengen sabaq islenbe juwma...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "atamuratova gozzal", click the Telegram button on the left.

Tags: atamuratova gozzal PPTX 20 pages Free download Telegram