keńislik hám waqít 7 klass

PPTX 10 pages 487.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 487.9 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

keńislik hám waqít keńisliktıń sheksizligi álemde bar barlıq zatlar keńislikte jaylasqan. keńislikti iyelemeytuǵın yamasa keńislikten sırtta bolǵan bir de obyekt joq hám bolıwı da múmkin emes. basqasha aytqanda, keńislik materiya menen tıǵız baylanısqan. keńislik sheksiz hám shegarası joq. keńislik haqqında túsiniklerimizdi tek matematikalıq kóriniste – sanlar menen ańlatıwımız múmkin. demek, aspan deneleriniń arǵı tárepinde uzaqta jaylasqan basqa deneler bar. biz aspandaǵı juldızlardan tek 3 mıńın kóre alamız. jaqtılıq nurı 1 sekundta 300 000 km aralıqtı basıp ótedi. usınday tez likte eń jaqın juldızdıń sentavr nurı bizge 4 jılda jetip keledi. bul aralıqtıń qansha dárejede úlkenligin tek esaplawlar kórsetedi. usı juldızǵa shekemgi aralıqtı esaplap kóreyik: kóz aldımızǵa elesletip kóreyik. saatına 1000 km tezlikte ushatuǵın samolyotta jerden sol juldızǵa baramız. esaplawlar 4300 jıldan kóbirek waqıt kúni – túni toqtamastan ushıwımız kerekligin kórsetedi. bizge kórinetuǵın juldızlardıń artında júdá kóp sanlı juldızlar bar. keńislikte bir – birine baylanıslı qozǵalatuǵın juldızlar sisteması galaktikanı payda etedi. …

2 / 10

setilgen bir tuwrı sızıq jetkilikli (5-súwret). temir joldıń tuwrı sızıqlı bólimindegi poyezddıń qozǵalısın súwretlewge de bir ólshemli koordinata kósheri kerek. bunda qozǵalıp baratırǵan dene ońǵa yamasa shepke, joqarı yamasa tómenge qozǵalmaytuǵınlıqtan qosımsha koordinata kósheri niń keregi joq, onıń qozǵalısın bir ólshemli koordinatalarda súwretlewdiń ózi jetkilikli. tuwrı jolda ketip baratırǵan avtomobil kesispege kelgende shepke yamasa ońǵa burılıwı yaǵnıy, tuwrı sızıqlı qozǵalıs bolmay qaladı. jerdiń betin úlken emes aralıqlarda tegislik dep esaplasaq, usı tegislikte adam, velosiped, avtomobillerdiń qozǵalısın súwretlew ushın eki ólshemli koordinatalar kerek boladı. demek, tegislikte ornın ózgertip atırǵan dene qozǵalısı, mısalı, avtomobildiń qozǵalısın koordinatalar tegisliginde súwretleymiz (6 – súwret). qustıń jerde yaǵnıy tegislikte júriwi yamasa aspanda yaǵnıy keńislikte ushıwı múmkin. onıń jerdegi qozǵalısın eki ólshemli, aspandaǵı ushıwın bolsa úsh ólshemli koordinatalarda súwretlew qolaylı. samolyottıń ushıwı qozǵalıstıń baǵıtına baylanıslı tańlap alınǵan úsh ólshemli koordinatalar sistemasında súwretlenedi (7 – súwret). hawa sharınıń aspandaǵı, teńiz haywanlarınıń bolsa suw astındaǵı qozǵalısın táriyiplew ushın da …

3 / 10

apında bir ret aylanıw waqıtın bir jıl dep alǵan. bir jıl 31 556 926 sekundqa teń. sonlıqtan, 1 s jerdiń quyash átirapında bir ret aylanıw dáwiriniń 31 556 926 dan bir bólimine teń. házirgi waqıttı úlken dállikte ólsheytuǵın kvarc hám molekulalıq saatlar paydalanıladı. olar waqıttı sekundtıń trillionnan bir bólimindegi dállikte ólsheydi. waqıt bir ólshemli koordinatalarda súwretlenip, ol ótmishten keleshekke qaray ósip barıwı shama sıpatında paydalanıladı (8-súwret). denelerdiń qozǵalısın keńislik hám waqıttan ajıratılǵan halda kóz aldımızǵa keltiriwge bolmaydı. sonlıqtan denelerdiń qozǵalıslari keńislikte hám waqıt dawamında júzege keledi, dep qaraladı. waqıt – bul qubılıslardıń izbe – iz ózgeriw tártibin hám proceslerdiń dáwirliligin sıpatlaytuǵın fizikalıq shama. waqıt xalıq aralıq birlikler sistemasında (xbs) sekundlarda ólshenedi. bizdi, tiykarınan, deneniń keńisliktegi ornınıń waqıtqa baylanıslılıǵı qızıqtıradı. telegram: @mektep_ushin image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image1.jpg

4 / 10

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "keńislik hám waqít 7 klass"

keńislik hám waqít keńisliktıń sheksizligi álemde bar barlıq zatlar keńislikte jaylasqan. keńislikti iyelemeytuǵın yamasa keńislikten sırtta bolǵan bir de obyekt joq hám bolıwı da múmkin emes. basqasha aytqanda, keńislik materiya menen tıǵız baylanısqan. keńislik sheksiz hám shegarası joq. keńislik haqqında túsiniklerimizdi tek matematikalıq kóriniste – sanlar menen ańlatıwımız múmkin. demek, aspan deneleriniń arǵı tárepinde uzaqta jaylasqan basqa deneler bar. biz aspandaǵı juldızlardan tek 3 mıńın kóre alamız. jaqtılıq nurı 1 sekundta 300 000 km aralıqtı basıp ótedi. usınday tez likte eń jaqın juldızdıń sentavr nurı bizge 4 jılda jetip keledi. bul aralıqtıń qansha dárejede úlkenligin tek esaplawlar kórsetedi. usı juldızǵa shekemgi aralıqtı esaplap kóreyik: kóz aldımızǵa elesletip kóreyik....

This file contains 10 pages in PPTX format (487.9 KB). To download "keńislik hám waqít 7 klass", click the Telegram button on the left.

Tags: keńislik hám waqít 7 klass PPTX 10 pages Free download Telegram