adebiyat. 9-klass (2014)

PDF 172 стр. 7,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 172
t. ma�mbetniyazov, z. bekbergenovà, z. mà�mbetniyàzovà a�debiyat 9-klàslàr ushi�n sàbàqli�q qàràqàlpàqstàn respublikàsi� xàli�q bilimlendiriw ministrligi tàsti�yi�qlàg�àn qayta islengen ha�m toli�qti�ri�lg�an 3-basi�li�mi� no�kis «bilim» 2014 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : j. uspanova � romo metodisti. s. atàjànovà � no�kis qàlàsi�, 17-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. t. allaniyazova � no�kis qàlàsi�, 18-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. r. nietovà � no�kis qàlàsi�, 15-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. a�debiyàt. 9-klàss ushi�n sàbàqli�q. no�kis, «bilim», �2014, �304 bet. respublika màqsetli kitap qori� qarji�lari� yesabi�nan ijara ushi�n basi�p shi�g�ari�ldi�.      «bilim» bàspàsi�, 2010-j.      jshj «turon-iqbol», 2010-j.      «bilim» bàspàsi�, 2014-j. avtorlar: t. mà�mbetniyàzov, z. bekbergenova, z. ma�mbetniyazova isbn 978-9943-352-23-0 uok 372.882. 512, 121 (075) kbk 782.2 qàr d � 60 uok …
2 / 172
i bir jazi�wshi�lardi�n� lirikali�q, prozali�q yamasa dramali�q janr shi�g�armalari� kiredi. ko�rkem a�debiyat adamlarg�a wolardi� qorshap turg�an du�nya tuwrali� tu�sinik beredi, woni�n� a�himiyetli ta�replerin biliwge u�yretedi. biz sol tu�siniklerdi obraz arqali� qabi�l yetemiz ha�m ta�sirlenemiz. a�lbette, bul haqqi�nda basqa ko�rkem so�z wo�neri tu�rlerinen de tiyisli mag�- luwmat ali�wi�ni�z mu�mkin. degen menen, du�nya qubi�li�slari�, adamni�n� ja�miyettegi tutqan worni�, jasaw ta�rizi, ko�rkem obrazi� haqqi�ndag�i� tu�siniklerdi ha�r ta�repleme wo�zlestirip bari�wmi�zda ko�rkemlik mu�mkinshiligi wog�ada u�lken. ko�rkem a�debiyat shi�g�armalari� obrazli�g�i�, emociyanalli�g�i� estetikali�q ta�sirshen�ligi menen de woqi�wshi�ni�n� jan sezimine ta�sir jasaydi�, woni� ko�rkemlikke ta�rbiyalap baradi�. respublikami�zdi�n� prezidentinin� «ha�rqanday millet yaki xali�qti�n� ruwxi�yli�g�i� woni�n� bu�gingi turmi�si� ha�m ta�g�dirin, wo�sip kiyati�rg�an perzentlerinin� keleshegin belgilewde sheshiwshi a�hmiyetke iye. iygilikli maqsetlerge bolsa, tek joqari� ma�nawiyat, u�zliksiz ruwxi�y ta�rbiya arqali� g�ana yerisiw mu�mkin. jer ju�zin-de qansha insan, qansha ta�g�dir bolsa ha�rbirinin� wo�zinin� ruwxi�y du�nyasi� bar dep woylay- man. ma�nawiyatti� tu�siniw, an�law ushi�n yen� a�wele, insandi� tu�siniw, an�law kerek»1 � dep atap wo�tkendey …
3 / 172
brazi�, woni�n� ta�g�diri turadi�. demek, ko�rkem a�debiyat bizdi bilim menen g�ana qurallandi�ri�p qoymastan, wo�mir joli�mi�zda qanday qi�yi�n jag�daylar ushi�rassa da wolardi� jen�ip wo�tip, turmi�s keshiriw jollari�n u�yretip baradi�. ko�rkem a�debiyatti�n� woqi�wshi�g�a ta�sir yetiw ku�shi tildin� ko�rkemlew qurallari� menen ti�g�i�z baylani�sli�. soni�n� ushi�n da, wol � so�z wo�neri boli�p tabi�ladi�. a�debiyatti�n� barli�q jani�rlari� tildin� ja�rdemi menen ju�zege shi�g�i�p woti�radi�. jazi�wshi� kitap woqi�wshi�si�na aytpaqshi� bolg�an pikirlerin ko�rkem so�zdin� qu�direti arqali� jetkerip beredi. tili jaqsi� jazi�lg�an ko�rkem shi�g�armalar woqi�wshi�g�a ayri�qsha zawi�q bag�i�shlap, qaharmanlari� quwansa birge quwani�p, qaharmanlari� qi�ynalsa birge qi�ynaladi�. soni�n� ushi�nda ko�rkem shi�g�armani�n� tiykarg�i� elementi til yekenligin ko�pshilik ilimpazlar menen jazi�wshi�lar da moyi�nlag�an. ko�rkem shi�g�armalardi� biz qanshelli teren� qabi�l yetip wo�zlestirgen sayi�n wo�zimizdin� tu�sinigimiz ken�eyip, jeke wo�mirlik ta�jiriybemiz arti�p baradi�. bizge tani�s ha�m biytani�s adamlardi�n� ishki keshirmelerin shi�n kewlimiz benen sezip, ta�sirlenip woti�rami�z. ma�selenin� a�himiyetli ta�repi sonda: yegerde bizler woqi�g�an ko�rkem shi�g�armalar jaqsi� ha�m sheber jazi�lg�an bolsa qaharmanlardi�n� aldi�na qoyg�an arzi�w-a�rmani�, maqset …
4 / 172
zilgen ha�rbir avtordi�n� lirikali�q qosi�qlari� menen do�retiwshiligi a�debiyati�mi�z tariyxi�nda buri�nnan bar da�stu�riy formalar menen birge shi�g�i�s ha�m bati�s a�debiyati�ni�n� janrli�q u�lgileri tiykari�nda do�retilgen. 5 a�met shamuratov (1912�1953) wo�miri hà�m do�råtiwshiligi. shàyi�r, jàzi�wshi� hà�m jà�miyåtlik iskår a�måt shàmuràtîv 1912-ji�li� õîjåli ràyîni�ni�n� àymàg�i�ndà tuwi�làdi�. wol 1924 � 25-ji�llàri� õîjålidågi intårnàttà tà�rbiyàlànàdi�, sîn� shi�mbàydàg�i� «kîmmunà» måktåbindå wîqi�ydi�. a�. shàmuràtîv 1931-ji�li� mîskvàg�à wîqi�wg�à jibårilådi. wol wîqi�p ju�rip, mîskvà måtrîsi� quri�li�si�ndà jumi�s islåydi hà�m wîqi�wi�n 1938-ji�li� pitkårip shi�- g�i�p, råspublikàli�q õàli�q bilimlåndiriw ministrligindå inspåktîr, sîn�i�nàn bàspà so�z wîri�nlàri�ndà islåydi. 1947 � 50-ji�llàri� mîskvàdàg�i� pàrtiyà måktå- bindå wîqi�ydi� hà�m wîni� pitkårgånnån sîn� rås- publikàmi�zdi�n� ministrlår kån�åsi bàsli�g�i�ni�n� wîri�nbàsàri�, no�kis qàlàli�q pàrtiyà kîmitåtinin� birinshi õàtkåri, jàzi�wshi�làr àwqàmi�ni�n� bàsli�g�i� làwàzi�mlàri�ndà islåydi. a�måt shàmuràtîv 1941-ji�ldàn jàzi�wshi�làr àwqàmi�ni�n� àg�zàsi�. wol 1953-ji�li� tàlànti�ni�n� à�ynå gu�llångån shàg�i�ndà àwi�ri�p qàyti�s bîlàdi�. woni�n� «si�yli�q» (1940), «yeski måktåptå»(1940), «wàtàn hàqqi�ndà qîsi�qlàr» (1943), «bàõi�t» (1949) si�yàqli� pîeziyàli�q hà�m prîzàli�q tîplàmlàri� bàsi�ldi�. jàzi�wshi�ni�n� «tàn�làmàli� shi�g�àrmàlàri�» birnåshå mà�rtåbå …
5 / 172
su�rån, nà�siyàt hà�m õàt fîrmàsi�ndàg�i� qîsi�qlàri�n do�råtti. 1945-ji�li� jån�is tåmàsi�nà àrnàp shàyi�r wo�zinin� «sàwàshtàn kåldi», «shàd õàbàr», «umti�lmàs jàz» qîsi�qlàri�n do�råtti. a�.shàmuràtîv lirî-epikàli�q jànrdà «bàõi�tli� zàmàn» hà�m «àqshîlpàn- pàlmàn» pîemàlàri�n jàzdi�. shàyi�rdi�n� «bàõi�tli� zàmàn» pîemàsi�ni�n� syujåti pàõtàkåsh g�àrri� yerimbåttin� so�zinå quri�làdi�. wondà jåtpis bås jàsàr g�àrri�ni�n� u�lgi bîlàrli�q islåri jàslàrg�à wo�rnåk si�pàti�ndà bårilådi. «àqshîlpàn-pàlmàn» (1946) pîemàsi�ndà bîlsà yåkinshi jà�hà�n uri�si� ji�llàri�ndàg�i� àràl bàli�qshi�làri�ni�n� turmi�si� so�z yåtilådi. qi�rq qi�z (to�rt aktli�, alti� kartinali� muzi�kali� dramadan u�zindi) qatnasi�wshi�lar: gu�layi�m � qi�rq qi�z sa�rdari�. sa�rbinaz � woni�n� aqi�lli� dosti�, aqsuli�w � gu�layi�mni�n� anasi�. alliyar � gu�layi�mni�n� atasi�. i�nji�qbay � gu�layi�mni�n� ag�asi�. aysuli�w � qi�z jen�gesi. zinhar � sarkopli� jigit. uzaqbergen ga�rri� � gu�layi�m menen bolatug�i�n baqsi�. arslan � xorezm bati�ri�, gu�layi�mni�n� ashi�g�i�. surshaxan � qalmaq xani�. ma�stan � surshani�n� adami�. tanay � xan qi�zi�. juri�n � sarkopli� jigit, satqi�n. a�shir, amanqul, saeke � sarkopli� jigitler. qosbergen � sarkopli� adam. wotbasqan � sarkopli� bati�r, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 172 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adebiyat. 9-klass (2014)"

t. ma�mbetniyazov, z. bekbergenovà, z. mà�mbetniyàzovà a�debiyat 9-klàslàr ushi�n sàbàqli�q qàràqàlpàqstàn respublikàsi� xàli�q bilimlendiriw ministrligi tàsti�yi�qlàg�àn qayta islengen ha�m toli�qti�ri�lg�an 3-basi�li�mi� no�kis «bilim» 2014 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : j. uspanova � romo metodisti. s. atàjànovà � no�kis qàlàsi�, 17-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. t. allaniyazova � no�kis qàlàsi�, 18-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. r. nietovà � no�kis qàlàsi�, 15-sànli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� mug�àllimi. a�debiyàt. 9-klàss ushi�n sàbàqli�q. no�kis, «bilim», �2014, �304 bet. respublika màqsetli kitap qori� qarji�lari� yesabi�nan ijara ushi�n basi�p shi�g�ari�ldi�.      «bilim» bàspàsi�, 2010-j.      jshj «...

Этот файл содержит 172 стр. в формате PDF (7,8 МБ). Чтобы скачать "adebiyat. 9-klass (2014)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adebiyat. 9-klass (2014) PDF 172 стр. Бесплатная загрузка Telegram