_o'zbek_xalq_shevalari_lug'ati_@kitob_pdf_yuklabot

PDF 410 pages 12.3 MB Free download

410 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.3 MB

File type PDF

Pages 410

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 410

$uzbekiston ssr fanlar akademiyasi a. s. pushkin nomidagi til va adabiyot instituti uzbek xalk shevalari lurati u z b e k i s t o n s s r « f a n » n a sh r i e t i t o sh k e n t-1971 u 16 uzbek xalts shevalari lugati uzbekistonda va kozogpston, r\irgiziston ssr ning janubiy rayonlari ^amda krra^alpo- fhctoh assr da yashovchi uzbeklarning korlu^, tsipchok;, ugu: la^jalariga oid shevalar buyicha tuplangan materiallar aso sida tuzildi. «lugat» turkologlarga ^amda ^ozirgi uzbek tili, til ta- rixi va dialektologiyasi bilan 1\gshshuvchi keng kitobxonlar ommasiga muljallangan. m a s'7)i j l muxarr i r uzssr fa muxbir azosp, filologiya failari doktori sh. sh. shoabdtsraxmonoa. uzbek xalk shevalari lugati. mas'ul mu^arrir uzssr fa muxbir a'zosn filolog, fan. d-ri. sh. iii. shoabdura.\monov. t., «fan», 1971. 409 b. (uzssr fa a. s. p>shkii iomidagi til va adabiyot i-ti). slovar uzbekskix …$

2 / 410

tori f. a. abdullaev, filologiya fanlari kandidatlari b. j. juraev, a. yu. aliev, x̂ . rulomov, yu. jumanaza- rov va bosh^a uzbek dialektologlarining e'lon x^ilin- gan asarl.aridan olindi (foydalanilgan adabiyotlar ruyxatiga tsarang). lugat oxiriga uzbek shevalaridagi tsarindoshlik terminlari (a. ishaev) ^amda uzbek shevalarining fo- netik-morfologik ocherki (sh. shoabdura^monov) ilova tsilindi. 3 jlyfaira acocan tsuyidagi suzlar kiritildi: 1. adabiy tilda uchramaydigan, fatsat shevaga xos suzlar: buvek buvak (f a r g o n a , a n d i j o i) chak;alok; «mladenets (do 6 mesyatsev)»; shuttik shuttik (u r g a n ch, x i v a, x o n ts a, kj u sh k u p i r) jinchiro^ (koptilka), chevre chavra ( a n d i j o n ) vdra «dvor, ovechiy zagon», chamalay ( s a y r a m ) taram «skirda (skirda sena)». 2. adabiy tilda shaklan mavjud bulsa ^am sheva- larda …

3 / 410

) zovur «drenajnaya kanava». lugatga ^ozirgi zamon uzbek tili shevalarida uch- raydigan suzlarning eng mu^imlarigina kiritildi. lu- gatdagi suzlarning ma'nolari utsuvchiga yaxshi tushunar- li bulishi uchun ular koptekstda, shevalardan olingan illyustrativ misollar ortsali berildi. lugat uchun aso- siy manba sheva materiallari bulgan bulsa ^am, urni bilan folklor materiallaridan ^am foydalanildi. lugatdan keig foydalanishni nazarda tutib lugat ma^olalarining ruscha tarjimasi ^am berildi. bunda kupincha shu suz ma'nosini tula ifodalaydigan ruscha tmu^obilini tanlashga ^arakat tsilindi. ayrim suzlar ma'nosidagi siljishlar, stilistik ottenkalar tarji- 4 masida ularning muk;obili topilmaganda, bu ma'no va ottenkalarning ruscha izo^lari berildi. luratning kengayib ketishini nazarga olib, kontekst bilan beril- gan illyustrativ misollar ruschaga tarjima ^ilinmadi. luratdan foydalanish tartibi 1. lugatga kirgan bosh suzlarning xammasi alifbo sirasida be- rildi. alifbo sirasi ^uyidagicha: a, e, o, b, v, g, r, d, e, e, e, j, 3, i, ', i, , y, k, ts,, l, m, n, ts, o, v, p, r, …

4 / 410

gushanga; goshenge (t o sh k e n t) gushanga, chimildi^ e t n . «zanaves, polog». agar bunday suzlar bir shevagagina xos bulsa, ulardan biri lugaviy ma^ola sifatida izo^lanib, ikkinchisi unga k. ishorasi bilan berildi: ch'mchalats chimchalo^ ( a n d i j o n ) î - ch'necha^ «mizinets». 5. bosh suzning fonetik variantlari tsaysi shevalarda uchrashi- dan kat'iy nazar parallel//ishorasi bilan berildi: barak (b u x o r o)//berek barak ( j a n u b i y x o r a z m)//borek burak (sh i m o l i y x o r a z m ) chuchvara «pelmeni». 6. transkriptsiya bilan berilgan bosh suzning utsilishini oson- lashtirish matseadida uning mavjud alifbodagi yozilish shakli ^am berildi: er'zlor orizlor (yu ts o r i k a sh ts a d a r yo ) ogiz sut «molozivo»: b'r keseyne of'zler seriv oll'm; eluk aluk (kj a …

5 / 410

$(derevo i plod)». t r a n s k r i p ts i ya unlilar: -a—or^a r^ator, lablanmagan unli. •e—oldingi tsator, lablanmagan unli. o—or^a tsator, ochi^ unli. z—oldingi tsator, lablanmagan tor unli. e—oldingi ^ator, lablanmagan ochi^ e unlisi. e—oldingi ^ator, lablanmagan, uguz la^jasida uchraydigan e unli- sining ochik; varianti. i—oldingi g^ator, lablanmagan unli. i—or^a tsator, lablanmagan unli. 5—oldingirok^ *;ator, i va i unlilari orasidagi unli. —or^aro^ tsator, i va i unlilari orasidagi unli. u—or^a ^ator, lablangan unli. u—oldingi ^ator, lablangan unli. o—or^a k;ator, lablangan unli. e—oldingi ^ator, lablangan unli. u—o va o unlilari urtasidagi lablangan unli. undoshlar j — affrikat (tsorishits) undosh (dj). ts—til or^a burun undoshi (ng). yu^oridagilardan bosh^a barcha undoshlarning ad. orf. shakli sa^landi. shartli belgilar; //—ikki faktning parallel ^ullanishini kursatadi. :—unlining chuzi^ligini ifodalaydi. { )—talaffuzda tushishga moyil bulgan tovush kichik ^avega olin- gan. sh a r t l i k i s ; a r t …$

Want to read more?

Download all 410 pages for free via Telegram.

Download full file

About "_o'zbek_xalq_shevalari_lug'ati_@kitob_pdf_yuklabot"

uzbekiston ssr fanlar akademiyasi a. s. pushkin nomidagi til va adabiyot instituti uzbek xalk shevalari lurati u z b e k i s t o n s s r « f a n » n a sh r i e t i t o sh k e n t-1971 u 16 uzbek xalts shevalari lugati uzbekistonda va kozogpston, r\irgiziston ssr ning janubiy rayonlari ^amda krra^alpo- fhctoh assr da yashovchi uzbeklarning korlu^, tsipchok;, ugu: la^jalariga oid shevalar buyicha tuplangan materiallar aso sida tuzildi. «lugat» turkologlarga ^amda ^ozirgi uzbek tili, til ta- rixi va dialektologiyasi bilan 1\gshshuvchi keng kitobxonlar ommasiga muljallangan. m a s'7)i j l muxarr i r uzssr fa muxbir azosp, filologiya failari doktori sh. sh. shoabdtsraxmonoa. uzbek xalk shevalari …

This file contains 410 pages in PDF format (12.3 MB). To download "_o'zbek_xalq_shevalari_lug'ati_@kitob_pdf_yuklabot", click the Telegram button on the left.

Tags: _o'zbek_xalq_shevalari_lug'ati_… PDF 410 pages Free download Telegram