farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati

PPTX 2,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1713854435.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati mavzu: farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati latipova nafosat farobiy (taxallusi; toʻliq nomi abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlugʻ tarxon forobiy) (873, farob shahri — 950, damashq) — oʻrta osiyoning mutafakkiri va qomusiy olimi. yunon falsafasini chuqur bilgani, unga sharhlar bitganligi va jahonga targʻib qilgani hamda zamonasining ilmlarini puxta oʻzlashtirib, fanlar rivojiga ulkan hissa qoʻshgani uchun ‘al muallim assoniy“ (‘ikkinchi muallim“, aristoteldan keyin), ‘sharq arastusi“ nomlariga sazovor boʻldi. farobiy sirdaryo sohilidagi farob (oʻtror) degan joyda turkiy qabilaga mansub harbiy xizmatchi oilasida tavallud topadi. oʻsha davrda movarounnahrda somoniylar sulolasi hukmronlik qilayotgan edi. boʻlajak faylasuf boshlangʻich bilimini oʻtrorda olgandan soʻng, oʻqishini toshkent, samarqand va buxoroda davom ettirdi. farobiy ilmini yanada chuqurlashtirish maqsadida bagʻdodga yoʻl oladi. olim yoʻl-yoʻlakay eronning yirik shaharlari ray, hamadon, isfahon va boshqa joylarda boʻladi. bagʻdodda yaqin va oʻrta sharq mamlakatlaridan kelgan talaba va olimlar toʻplangan …

ni bo`lib, xalqimiz boy madaniy merosga, yuksak qadriyatlarga ega xalqdir. buyuk bobomiz amir temur, jahonga mashhur mutafakkirlarimiz muhammad muso al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu nasr forobiy, abu abdulloh muhammad ibn ismoil al- buxoriy, аl-marg‘inoniy, ahmad yassaviy, najmiddin kubro, abduxoliq g‘ijduvoniy, bahovuddin naqshband, ahmad alfarg‘oniy, muhammad tarag‘ay ulug‘bek, zahiriddin muhammad bobur, pahlavon mahmud va yurtimizda yashab ijod etgan boshqa ko`plab siymolar jahon fani, madaniyati va sivilizatsiyasiga ulkan hissa qo`shganlar. shu sababli mamlakatimiz prezidenti sh.m.mirziyoyev o`z nutqlarida doimo xalqimiz boy madaniy merosini izchillik bilan o`rganishga, undan yoshlar ma‘naviyatini shakllantirish va rivojlantirishda foydalanishga da‘vat etib kelmoqdalar. ―yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma‘naviy salohiyatga ega bo`lib, dunyo miqyosida o`z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo`sh kelmaydigan insonlar bo`lib kamol topishi, baxtli bo`lishi uchun ajdodlarimizning madaniy-ma‘naviy boyligini chuqur va har tomonlama o`rganishimiz darkor[1]. forobiy asarlari sharq va g‘arb olimlarini haligacha bilim doirasining kengligi bilan hayratga solib kelmoqda. u fanning turli sohalari …

hamiyatga ega. unda jamiyatning (insonlar jamoasi) kelib chiqishi, adolatli jamiyatga erishish yo`llari, fozil shahar hokimi va aholisining fazilatlari, davlat hokimiyati va boshqaruvchi kadrlarni tanlash va joy-joyiga qo`yish kabi masalalar bayon etilgan. bundan ming yilcha muqaddam yaratilganiga qaramasdan, bugungi o`quvchi hozirgi hayotning ko`proq yomonlashadi va oxiri mayib-majruh bo`lib qoladi. shu tufayli ular o`zlariga yoqadigan yomon ishlardan huzur-halovat oladilar», - deydi forobiy[7]. mutaffakkirning ta‘kidlashicha, johillar nodon, ilmsiz, ma‘naviyatsiz, ma'rifatsiz kimsalar, shuning uchun ular baxt-saodat, yuksak kamolot nimaligini tushunmaydi, ular haqida hech qanday tasavvurga ega emaslar, shu sababdan ular bunga intilmaydilar ham. «ular, - deydi forobiy, - baxtu-davlat bo`lib ko`rinadigan o`tkinchi, yuzaki narsalarni, mol-dunyoni, jismoniy lazzatni, hirsu-havasni, obro`, amal, shon-shuhratni haqiqiy baxt, farovonlik deb o`ylaydilar. shu ne‘matlardan har biri jaholatdagi odamlar nazarida hayotdan maqsad, baxt-saodat bo`lib ko`rinadi». sharq mutafakkirlari butun hayotida davomida olib borgan ilmiy, ijodiy, amaliy faoliyati qaysi soha yoki yо‘nalishda bо‘lmasin, birlamchi maqsadi inson ruhiy-ma’naviy kamolotini yuksaltirish, shu orqali butun jamiyatni …

li hal etishda xalqimizning tarixiy an’analari, ma’naviy boyliklari, ajdodlarimizning bizga qoldirgan ilmiy me’roslari va tarixiy-tarbiyaviy tajribalarini о‘rganib chiqish, ularning yutuqlarini hayotga, ta’lim-tarbiya ishlariga tatbiq etishning ahamiyati kattadir. barkamol avlod tarbiyasi ijtimoiy hodisa bо‘lib, shaxsning shakllanishini ta’minlaydigan eng qadimiy va abadiy qadriyat, inson va jamiyatning mavjudligini belgilovchi asosiy mezon sifatida avloddan-avlodga о‘tib boraveradi. jumladan, butun jahonga aristoteldan keyin “ikkinchi muallim” nomi bilan shuhrat qozongan abu nasr forobiyning boy ilmiy-falsafiy, ma’naviy-tarbiyaviy merosi bu borada alohida qimmatga ega. allomaning ma’naviy-axloqiy tarbiyaga oid ta’limotidan bugungi kunda umumiy о‘rta va oliy ta’lim tizimidagi о‘qitish jarayonlarida foydalanish nihoyatda samarador ahamiyatga molik. abu nasr forobiy izlanishlarining asosiy yо‘nalishi insonning tuzilishini, ruhiyatini, moddiy va ma’naviy olamini о‘rganish qamrab oladi. forobiy yetuk faylasuf sifatida ruhiy jarayonlarni insonning aqliy, axloqiy, ma’naviy rivojiga bog‘liq xolda о‘rganishga va talqin etishga harakat qiladi. shuning uchun ham u о‘z asarlarida sezgilar va aqliy bilish fikrlash kabi jarayonlarga juda katta e’tibor beradi va ular haqida …

ti va buning uchun nimaga asoslanish lozimligi, ta’lim-tarbiya usullari, undan qutilgan maqsad masalalariga yechim kо‘rsatishga asosiy e’tibor qaratadi. xususan, uning “fozil odamlar shahri”, “baxt saodatga erishuv haqida”, “ixso al ulum”, “aql ma’nolari xaqida” nomli, shuningdek, yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlar keng tadqiqu-targ‘ib etilgan asarlarida bu kabi muammolar atroflicha tahlil qilinadi, muhim tavsiyalar ilgari suriladi u inson “aqlli mavjudot” deyilganda, uning aqlli bо‘lishiga layoqatliligi, lekin yomon xatti-harakatlarga ham qobilligi tushunilishini ham uqtirib о‘tadi. alloma ta’limotiga kо‘ra, ta’lim-tarbiya jarayonida nazariy bilim bilan amaliy harakat va odat-malaka, faoliyat birlashib boradi, yetuklik shu birlashuvning darajasiga qarab yuzaga keladi. forobiy ta’lim-tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchi yoki ta’lim oluvchi shaxsga yakka xolda yondashuvni, uning tabiiy, ruhiy va jismoniy xislatlarini nazarga olish zarurligini ta’kidlab shunday deydi: “bu barcha tabiiy xislatlarni oliy kamolot sari yoki kamolotga yaqin bо‘lgan darajaga kо‘tarishga xizmat qiluvchi vosita yordamida tarbiyalashga muhtojdir. insonlar turli ilm, hunar faoliyatga moyilligi va qobiliyatliligi bilan tabiatan farqlanadilar. teng tabiiy xislatlarga ega bо‘lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati"

1713854435.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati mavzu: farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati latipova nafosat farobiy (taxallusi; toʻliq nomi abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlugʻ tarxon forobiy) (873, farob shahri — 950, damashq) — oʻrta osiyoning mutafakkiri va qomusiy olimi. yunon falsafasini chuqur bilgani, unga sharhlar bitganligi va jahonga targʻib qilgani hamda zamonasining ilmlarini puxta oʻzlashtirib, fanlar rivojiga ulkan hissa qoʻshgani uchun ‘al muallim assoniy“ (‘ikkinchi muallim“, aristoteldan keyin), ‘sharq arastusi“ nomlariga sazovor boʻldi. farobiy sirdaryo sohilidagi farob (oʻtror) degan joyda turkiy qabilaga mansub harbiy xizmatchi oilasida tavallud topadi. oʻsha dav...

Формат PPTX, 2,2 МБ. Чтобы скачать "farobiyning fozil odamlar shahri asarining ta'limiy axloqiy ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: farobiyning fozil odamlar shahr… PPTX Бесплатная загрузка Telegram