abay

PPT 30 стр. 3,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 30
mavzu: abay reja: 1. abay hayoti 2. abay ijodi 3. uning asarlari haqida 4. «naqliya so‘zlar» hikoyasidan parchalar foydalanilgan adabiyotlar abay qo’nanboyev (1845 - 1904) qozoq adibi, yirik so‘z san’atkori abay 1845 yilda qozog‘istonning semey viloyatiga qarashli ayako‘z tumanining chingaztog‘ yonbag‘rida joylashgan qorauy ovulida boy xonadonda tug‘ilgan. otasi qo‘nonboy semeyning e’tiborli boylaridan bo‘lgan. shoirning asl ismi ibrohim bo‘lib, onasi uljon va otasining onasi ziyrak momo tomonidan erkalanib, abay deb chaqirilar edi. keyinchalik bu nom shoirning taxallusiga aylanib ketdi. abay dastlabki ma’lumotni ovulidagi mulla qo‘lida oldi, 12 yoshida orenburgdagi madrasada o‘qidi. shu davrdan boshlab u she’rlar yoza boshlagan, lekin otasidan cho‘chib, she’rlarini hech kimga ko‘rsatmaydi. abay 35 yoshlarida adabiyotga qaytadan kiradi, lekin bu davrda ham she’rlarini do‘stlarining nomidan chop ettirib yurdi. 1886 yilda «yoz» she’rini birinchi marta o‘z imzosi bilan e’lon qilgan. buyuk shoir o‘z ijodida yassaviy, navoiy, fuzuliy an’analarini davom ettirgan, pushkin, lermontov asarlarini qozoq tiliga tarjima qilgan. u 1904 …
2 / 30
dagi molda emas, tushunchangda bo’lishi kerak. mol bersang otasi boshqa, onasi boshqa, dini boshqa, tirikchiligi boshqalar ham sen bilan tinch-totuv bo’laveradi. agar birlik mana shunday hisob bilan o’lchansa, ya'ni molga sotib olinsa, bu birlik - birlik emas, ablahlikdir! do’st bo’laman degan kishi ber demasdan do’st do’st bo’lsa, tinch-totuv yashasa, tuz-nasibasini xudodan tilasa yaxshi bo’ladi. aks holda, tuz-nasibasini xudodan she’rlari «qish» «burgutchi» «kuz» tilamaydi, mehnat qilmaydi va bir-biriga balo izlaydi, bir-birini aldashning payiga tushadi. xo’sh, shu ham birlik bo’ldimi endi? «rizq - tiriklikda» deyishadi. bu nima degani? demak, tanangda joning bo’lsa, tiriklik shumi? yo’q, bundaqa tiriklik itda ham bor. tiriklikni shunday deb tushunib, shu tushuncha bilan yashagan odam o’limni yot ko’rib, oxiratga dushman bo’ladi. o’z joninigina himoya qilib, yov tegsa qochib, qo’rqoq atalib, mehnat qilishdan bosh tortib, erinchoqlik qilib, maxsimcha bo’lib yurish-bu ham yuqorida aytilgan rizqqa nisbatan nonko’rlik qilishdir. tiriklikni bunday tushunish yaramaydi; o’zing tirik bo’lganing bilan ko’ngling, ko’kraging o’lik bo’lsa, …
3 / 30
kning aytganiga kirmay, nafsning buyurganini qilsang - so’zsiz adashasan. qozoqlarning «yurakli» degan kishisi - maqtashga uncha arzimaydi. ular: birovning aytgan gapiga kiradigan, va'daga vafo qiladigan, yomondan tez yuz o’giradigan, itga o’xshab ko’ch ketidan ergashavermaydigan, balki aksincha, adashgan ko’pning jilovidan ushlab to’g’ri yo’lga solib yubora oladigan, garchand mushkul bo’lsa-da, adolatli aql e'tirof etgan narsaga, garchi oson bo’lmasa-da, bo’ysunmaydigan kishilarni botir deb hisoblamaydilar. balki aksincha, ular faqat qashqir yurakli kishilarnigina botir deb tushunadilar. qozoqlarimizda odam bolasi aqlsizligidan yo’ldan ozmaydi, balki aqlli gaplarni uqib olishga zehni o’tmaganligidan g’ayratsizligi va qarorsizligidan yo’ldan ozadi. men ularning ko’pchiligining biror ishni «bilmasdan qilib qo’ydim» deganlariga mutlaqo ishonmayman. ular garchand bilib tursalar ham, nojo’ya ishlarga orsizligi, vijdonsizligidan yo’l qo’yishadi. yomonlikka bir berilib ketdimi, bas, undan o’zini tortib oladigan jur'at qozoqlarda kamdan-kam bo’ladi. ularning el orasida: er yigit, botir yigit, pishiq yigit, degan gaplariga ishonmaslik kerak. ular bu so’zlar bilan yigitlarni bo’lar-bo’lmasga maqtab, hovliqtirib, yo’ldan ozdirishadi-yu, oxiri nima bilan …
4 / 30
un uning ana shu qiziqqan narsasi o’zining sevgan kasbiga aylanib, kuniga yarab, ko’z ko’radigan, quloq eshitadigan, ko’ngil sezadigan bo’larkan. nihoyat, shunday o’tgan umrning o’kinchi ham bo’lmas ekan. aqlsiz kishi nimaiki ko’rsa - shunga havas qilib va ularning birontasini ham boshini tutolmay, ne-ne tillaga topilmaydigan umrini it azobiga xor-zorlik bilan o’tkazib yuborar ekan-u, keyingi o’kinchidan foyda chiqmas ekan. u odam o’zini yoshligida, bu hunar bo’lmasa, u hunar, deb o’zini har ishga qodir sezib, u shohdan bu shohga uchib qo’nib, go’yo yoshligi abadiy turaveradiganday, belining quvvati, ko’zining nuri ketib, qarimaydiganday ko’rinarkan-u, vaqti kelib, tushunib, biror ishning boshini ushlayman, deganda, yoshi o’tib, kuchi ketib, qo’lidan hech narsa kelmay qolar ekan. keyin har narsaga bir qiziqish masalasi. agar biror narsaga qiziqsang - bora-bora uni sevib qolarkansan, kishi. bir narsani sevishning o’zi ham bir dard bo’larkan. ana shu sevgan ishingga, kasbingga yetay-etay deb turganda, odamda qandaydir bir mastlik, mag’rurlik paydo bo’larkan. ma'lumki, mastlik har qanday …
5 / 30
abay - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abay"

mavzu: abay reja: 1. abay hayoti 2. abay ijodi 3. uning asarlari haqida 4. «naqliya so‘zlar» hikoyasidan parchalar foydalanilgan adabiyotlar abay qo’nanboyev (1845 - 1904) qozoq adibi, yirik so‘z san’atkori abay 1845 yilda qozog‘istonning semey viloyatiga qarashli ayako‘z tumanining chingaztog‘ yonbag‘rida joylashgan qorauy ovulida boy xonadonda tug‘ilgan. otasi qo‘nonboy semeyning e’tiborli boylaridan bo‘lgan. shoirning asl ismi ibrohim bo‘lib, onasi uljon va otasining onasi ziyrak momo tomonidan erkalanib, abay deb chaqirilar edi. keyinchalik bu nom shoirning taxallusiga aylanib ketdi. abay dastlabki ma’lumotni ovulidagi mulla qo‘lida oldi, 12 yoshida orenburgdagi madrasada o‘qidi. shu davrdan boshlab u she’rlar yoza boshlagan, lekin otasidan cho‘chib, she’rlarini hech kimga ko‘rsatmaydi...

Этот файл содержит 30 стр. в формате PPT (3,2 МБ). Чтобы скачать "abay", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abay PPT 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram