adebiyat. 5-klass (2015)

PDF 240 sahifa 11,7 MB Bepul yuklash

240 sahifa adebiyat. 5-klass (2015) — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 11,7 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 240

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 240

j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova a�debiyat 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya qaraqalpaqstan respublikasi� xali�q bilimlendiriw ministrligi tasti�yi�qlag�an yekinshi basi�li�mi� no�kis «bilim» 2015 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : m. ma�mbetova � filologiya ilimlerinin� kandidati�; j. uspanova � respublikali�q woqi�w-metodikali�q worayi�ni�n� jetekshi qa�nigesi; p. xalmuratova � no�kis qalasi�, 28-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi; s. qa�dirimbetova � no�kis rayoni�, 22-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi. respublika maqsetli kitap qori� yesabi�nan ijara ushi�n bàspàdàn shi�g�àri�ldi�. j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova. a�debiyat. 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya. no�kis. «bilim»� 2015. 240 bet. uok 83.3 (2-qar) p-67 kbk 630037(075) uok 83.3 (2-qar) p-67 kbk 630037(075) isbn 978-9943-327-11-5  «bilim» baspasi�, 2015. 3 qaraqalpaqstan respublikasi�ni�n� ma�mleketlik gimni so�zi: i. yusupov namasi�: n. muxammeddinov ja�yhun jag�asi�nda wo�sken bayterek�, tu�bi bir, shaqasi� …

2 / 240

humnos � saltanat yamasa maqtaw qo- si�g�i� degendi an�latadi�. a�yyemgi grek poeziyasi�nda payda bolg�an lirikali�q janr. grek gimnleri qudaylardi�, qaharman- lardi�, jen�impazlardi� maqtag�an. gimnler emocional ta�sirshen� boli�p, ko�terin�ki stilde jazi�ladi�. ha�zirgi da�wirde gimnler ma�mleketlik ni�shan si�pati�nda jarati�lmaqta. wolar ma�mleketti maqtani�sh yetetug�i�n qosi�qlar boli�p tabi�ladi�. bul taqi�lettegi gimnlerde watandi� su�yiw, woni� qa�dirlew, ma�mleketke sadi�q boli�w ideyalari� beriledi. g�a�rezsizlik joli� � aydi�n jol 1-sentyabr�o�zbekistan respublikasi�ni�n� g�a�rezsizlik alg�an ku�ni heshkimge bermeymiz o�zbekistandi� anadan tuwi�li�p, yerjetip wo�stik, appaq su�tin yemip, aq duzi�n ishtik. g�a�rezsizlik ali�p, mol boldi� nesip, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... qar jami�lg�an biyik tawlardi�n� basi�, ata-ma�kani�mi�z topi�rag�i� hasi�l, ken� dala, woypatli�q gilemdey jasi�l, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... bul u�lkenin� to�rt pasi�li� jaz bolg�an, ko�llerine u�yrek penen g�az qong�an, jer asti�na neft penen gaz tolg�an, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... 5 g�a�rezsizlik da�wir ma�n�gige turg�ay, tabi�lmas heshqashan ja�nnet jer bunday, saqlaymi�z wo�zin�di ko�z qarashi�g�i�nday, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... ti�ni�sh wo�mir tilep ha�r atqan tan�nan, bekkem birlik penen i�g�bali� …

3 / 240

r degendi bildiredi. bul termin arqali� qaraqalpaq a�debiyati�nda terme, tolg�aw, xix a�sir qaraqalpaq klassik a�debiyati�nda qosi�qti�n� a�lwan tu�rleri, g�a�zzel, yekilik, to�rtlik, sonday- aq lirikali�q poema ha�m da�stanlar tu�sinilgen. al, folklorda bolsa a�debiyat «da�stanlar», «qi�ssalar», «yertekler», «naqi�l- maqallar», «jumbaqlar», «qosi�qlar», «ayti�slar», «an�i�z- a�n�gimeler» ha�m t.b. atamalar menen ju�rgizilgen. ko�rkem a�debiyat adamlarg�a wo�tmishimizdegi ha�m ha�zirgi zamandag�i� turmi�s shi�nli�g�i�n ko�rkem obrazlar arqali� su�wretlep beredi. ha�rbir insan a�debiy shi�g�arma- lardi� woqi�w arqali� wolardan ta�sirlenedi, jaqsi�li�q ha�m jamanli�qti�n� parqi�n tu�sinedi. ana � watang�a degen su�yis- penshilik sezimleri woyani�p, ruwxi�y du�nyasi�n bayi�tadi�. na�tiyjede, wo�sip kiyati�rg�an jas a�wladti� zaman talabi�na say ta�rbiyalawda duri�s jol-joba ko�rsetedi. ko�rkem a�debiyat awi�zeki ha�m jazba a�debiyat boli�p yeki tu�rge bo�linedi. awi�zeki a�debiyattag�i� «tumaris», «shi�raq» an�i�zlari�nda, «alpami�s», «qi�rq qi�z», «yedige» h. t. b da�stanlari�nda wo�z xalqi�n, wo�z yelin si�rtqi� ha�m ishki dushpanlardan qorg�awda u�lken ma�rtlik ko�rsetken xali�qti�n� ul-qi�zlari� maqtani�sh yetiledi. al, jazba a�debiyatta bolsa, qaraqalpaq xalqi�ni�n� ayani�shli� turmi�si�, xiywa xanli�g�i�ni�n� zuli�mli�qlari�, dushpanlarg�a qarsi� …

4 / 240

�p qarawg�a bolmaydi�. sebebi, tariyxta bolg�an yelewli waqi�yalar, ha�diyseler, ko�pshilikti izine yertip, haqi�yqatli�q ushi�n gu�resken tulg�alar, wo�z xalqi�ni�n� yerkinligi, basi�p ali�wshi�lardi�n� zuli�mli�g�i� menen jawi�z niyetlerine qarsi� gu�resiwshi insanlar haqqi�nda xali�qti�n� awi�zeki ha�m jazba a�debiy shi�g�armalari�nda so�z yetilgen. 8 qaraqalpaq xali�q awi�zeki do�retpesi � xali�q aynasi� xali�q awi�zeki do�retpesi haqqi�nda tu�sinik basqa xali�qlar si�yaqli� qaraqalpaq xalqi� da yele wo�zi- nin� xat jazi�wi�na, baspaso�zine iye bolmastan a�dewir buri�n-aq, wo�zinin� awi�zeki do�retpelerin «da�stanlar», «yertek- ler», «qosi�qlar», «jumbaqlar», «ayti�slar» ha�m t. b. da ata- malar menen ju�ritip kelgen. wolarda xali�qti�n� arzi�w-a�rmanlari�, tilekleri, qorshag�an wortali�qqa degen ko�zqaraslari� sa�wlelengen. keyin ala awi�zeki do�retpelerdi qoldan ko�shirip, jazba tu�rinde xali�q arasi�na taratqan. xali�q awi�zeki do�retpelerinin� wo�zine ta�n wo�zgesheligi sonnan ibarat, wolardi�n� wo�z atqari�wshi�lari� bolg�an. xali�q awi�zeki do�retpelerinin� bizge shekem jetip keliwinde atqa- ri�wshi�lardi�n� xi�zmeti wog�ada u�lken. ma�selen, da�stanlardi� baqsi�-ji�rawlar atqarg�an, qi�ssaxanlar woqi�g�an. bulardan basqa, xali�q awi�zeki do�retiwshiliginin� ha�rqi�yli� janrlari�ni�n� ken�nen tarali�wi�nda yertekshiler, qosi�qshi�lar, shayi�rlar, naqi�lshi�lar, qullasi� so�zge sheshen …

5 / 240

er, naqi�l-maqallar, jumbaqlar, da�stanlar do�retilgen. bul do�retpeler aradan birneshe ju�z ji�llar wo�ti- 9 wine qaramastan, atadan-balag�a, a�wladtan-a�wladqa wo�tip, bu�gingi ku�nge jetip kelgen. wonday do�retpeler bizin� zamani�mi�zg�a wo�zgerissiz kelip jetpesten, wolardi� aytqan ha�rbir adam woni�n� geypara jerlerine wo�z betinshe qosi�p, ayi�ri�m jerlerin qaldi�ri�p ketip aytqan. sonli�qtan, wonday shi�g�armalardi�n� uluwma mazmuni� saqlang�ani� menen, wolar ha�r tu�rli boli�p ayti�lg�an. demek, xali�q awi�zeki a�debiyati� a�yyemgi zamannan berli ha�rbir xali�qti�n� yen� ag�la ruwxi�y du�nyasi� boli�p tabi�ladi�. sonli�qtan, woni�n� wo�sip kiyati�rg�an jas a�wlad- ti�n� ha�r ta�repleme jetilisken, ka�mil insan boli�p jetilisi- windegi a�hmiyeti ju�da� u�lken. balalar qosi�qlari� xalqi�mi�z balani� wo�zinin� keleshegi, ibratli� islerinin� dawamshi�si�, u�lkeygende yeldin� ari�n arlawshi�, ji�ri�n ji�r- lawshi� a�wlad si�pati�nda wolardi�n� ta�lim-ta�rbiyasi�na ayri�q- sha kewil bo�lgen. usi� maqsette balalardi�n� woylaw qa�bi- letine, ruwxi�y du�nyasi�na sa�ykes keletug�i�n shi�g�armalar do�retilgen. usi�lardi�n� biri � balalar qosi�qlari�. qaraqalpaq folklori�n izertlewshiler balalar qosi�qlari�n to�mendegi u�sh tu�rge bo�lgen: 1. taqmaq qosi�qlar. 2. woyi�n-zawi�q qosi�qlari�. 3. wo�tirik wo�len�ler. balalar qosi�qlari�ni�n� …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 240 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"adebiyat. 5-klass (2015)" haqida

j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova a�debiyat 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya qaraqalpaqstan respublikasi� xali�q bilimlendiriw ministrligi tasti�yi�qlag�an yekinshi basi�li�mi� no�kis «bilim» 2015 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : m. ma�mbetova � filologiya ilimlerinin� kandidati�; j. uspanova � respublikali�q woqi�w-metodikali�q worayi�ni�n� jetekshi qa�nigesi; p. xalmuratova � no�kis qalasi�, 28-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi; s. qa�dirimbetova � no�kis rayoni�, 22-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi. respublika maqsetli kitap qori� yesabi�nan ijara ushi�n bàspàdàn shi�g�àri�ldi�. j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova. a�debiyat. 5-klass ushi�n sabaq...

Bu fayl PDF formatida 240 sahifadan iborat (11,7 MB). "adebiyat. 5-klass (2015)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: adebiyat. 5-klass (2015) PDF 240 sahifa Bepul yuklash Telegram