adebiyat. 5-klass (2015)

PDF 240 pages 11.7 MB Free download

240 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.7 MB

File type PDF

Pages 240

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 240

j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova a�debiyat 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya qaraqalpaqstan respublikasi� xali�q bilimlendiriw ministrligi tasti�yi�qlag�an yekinshi basi�li�mi� no�kis «bilim» 2015 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : m. ma�mbetova � filologiya ilimlerinin� kandidati�; j. uspanova � respublikali�q woqi�w-metodikali�q worayi�ni�n� jetekshi qa�nigesi; p. xalmuratova � no�kis qalasi�, 28-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi; s. qa�dirimbetova � no�kis rayoni�, 22-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi. respublika maqsetli kitap qori� yesabi�nan ijara ushi�n bàspàdàn shi�g�àri�ldi�. j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova. a�debiyat. 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya. no�kis. «bilim»� 2015. 240 bet. uok 83.3 (2-qar) p-67 kbk 630037(075) uok 83.3 (2-qar) p-67 kbk 630037(075) isbn 978-9943-327-11-5  «bilim» baspasi�, 2015. 3 qaraqalpaqstan respublikasi�ni�n� ma�mleketlik gimni so�zi: i. yusupov namasi�: n. muxammeddinov ja�yhun jag�asi�nda wo�sken bayterek�, tu�bi bir, shaqasi� …

2 / 240

humnos � saltanat yamasa maqtaw qo- si�g�i� degendi an�latadi�. a�yyemgi grek poeziyasi�nda payda bolg�an lirikali�q janr. grek gimnleri qudaylardi�, qaharman- lardi�, jen�impazlardi� maqtag�an. gimnler emocional ta�sirshen� boli�p, ko�terin�ki stilde jazi�ladi�. ha�zirgi da�wirde gimnler ma�mleketlik ni�shan si�pati�nda jarati�lmaqta. wolar ma�mleketti maqtani�sh yetetug�i�n qosi�qlar boli�p tabi�ladi�. bul taqi�lettegi gimnlerde watandi� su�yiw, woni� qa�dirlew, ma�mleketke sadi�q boli�w ideyalari� beriledi. g�a�rezsizlik joli� � aydi�n jol 1-sentyabr�o�zbekistan respublikasi�ni�n� g�a�rezsizlik alg�an ku�ni heshkimge bermeymiz o�zbekistandi� anadan tuwi�li�p, yerjetip wo�stik, appaq su�tin yemip, aq duzi�n ishtik. g�a�rezsizlik ali�p, mol boldi� nesip, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... qar jami�lg�an biyik tawlardi�n� basi�, ata-ma�kani�mi�z topi�rag�i� hasi�l, ken� dala, woypatli�q gilemdey jasi�l, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... bul u�lkenin� to�rt pasi�li� jaz bolg�an, ko�llerine u�yrek penen g�az qong�an, jer asti�na neft penen gaz tolg�an, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... 5 g�a�rezsizlik da�wir ma�n�gige turg�ay, tabi�lmas heshqashan ja�nnet jer bunday, saqlaymi�z wo�zin�di ko�z qarashi�g�i�nday, heshkimge bermeymiz o�zbekistandi�... ti�ni�sh wo�mir tilep ha�r atqan tan�nan, bekkem birlik penen i�g�bali� …

3 / 240

r degendi bildiredi. bul termin arqali� qaraqalpaq a�debiyati�nda terme, tolg�aw, xix a�sir qaraqalpaq klassik a�debiyati�nda qosi�qti�n� a�lwan tu�rleri, g�a�zzel, yekilik, to�rtlik, sonday- aq lirikali�q poema ha�m da�stanlar tu�sinilgen. al, folklorda bolsa a�debiyat «da�stanlar», «qi�ssalar», «yertekler», «naqi�l- maqallar», «jumbaqlar», «qosi�qlar», «ayti�slar», «an�i�z- a�n�gimeler» ha�m t.b. atamalar menen ju�rgizilgen. ko�rkem a�debiyat adamlarg�a wo�tmishimizdegi ha�m ha�zirgi zamandag�i� turmi�s shi�nli�g�i�n ko�rkem obrazlar arqali� su�wretlep beredi. ha�rbir insan a�debiy shi�g�arma- lardi� woqi�w arqali� wolardan ta�sirlenedi, jaqsi�li�q ha�m jamanli�qti�n� parqi�n tu�sinedi. ana � watang�a degen su�yis- penshilik sezimleri woyani�p, ruwxi�y du�nyasi�n bayi�tadi�. na�tiyjede, wo�sip kiyati�rg�an jas a�wladti� zaman talabi�na say ta�rbiyalawda duri�s jol-joba ko�rsetedi. ko�rkem a�debiyat awi�zeki ha�m jazba a�debiyat boli�p yeki tu�rge bo�linedi. awi�zeki a�debiyattag�i� «tumaris», «shi�raq» an�i�zlari�nda, «alpami�s», «qi�rq qi�z», «yedige» h. t. b da�stanlari�nda wo�z xalqi�n, wo�z yelin si�rtqi� ha�m ishki dushpanlardan qorg�awda u�lken ma�rtlik ko�rsetken xali�qti�n� ul-qi�zlari� maqtani�sh yetiledi. al, jazba a�debiyatta bolsa, qaraqalpaq xalqi�ni�n� ayani�shli� turmi�si�, xiywa xanli�g�i�ni�n� zuli�mli�qlari�, dushpanlarg�a qarsi� …

4 / 240

�p qarawg�a bolmaydi�. sebebi, tariyxta bolg�an yelewli waqi�yalar, ha�diyseler, ko�pshilikti izine yertip, haqi�yqatli�q ushi�n gu�resken tulg�alar, wo�z xalqi�ni�n� yerkinligi, basi�p ali�wshi�lardi�n� zuli�mli�g�i� menen jawi�z niyetlerine qarsi� gu�resiwshi insanlar haqqi�nda xali�qti�n� awi�zeki ha�m jazba a�debiy shi�g�armalari�nda so�z yetilgen. 8 qaraqalpaq xali�q awi�zeki do�retpesi � xali�q aynasi� xali�q awi�zeki do�retpesi haqqi�nda tu�sinik basqa xali�qlar si�yaqli� qaraqalpaq xalqi� da yele wo�zi- nin� xat jazi�wi�na, baspaso�zine iye bolmastan a�dewir buri�n-aq, wo�zinin� awi�zeki do�retpelerin «da�stanlar», «yertek- ler», «qosi�qlar», «jumbaqlar», «ayti�slar» ha�m t. b. da ata- malar menen ju�ritip kelgen. wolarda xali�qti�n� arzi�w-a�rmanlari�, tilekleri, qorshag�an wortali�qqa degen ko�zqaraslari� sa�wlelengen. keyin ala awi�zeki do�retpelerdi qoldan ko�shirip, jazba tu�rinde xali�q arasi�na taratqan. xali�q awi�zeki do�retpelerinin� wo�zine ta�n wo�zgesheligi sonnan ibarat, wolardi�n� wo�z atqari�wshi�lari� bolg�an. xali�q awi�zeki do�retpelerinin� bizge shekem jetip keliwinde atqa- ri�wshi�lardi�n� xi�zmeti wog�ada u�lken. ma�selen, da�stanlardi� baqsi�-ji�rawlar atqarg�an, qi�ssaxanlar woqi�g�an. bulardan basqa, xali�q awi�zeki do�retiwshiliginin� ha�rqi�yli� janrlari�ni�n� ken�nen tarali�wi�nda yertekshiler, qosi�qshi�lar, shayi�rlar, naqi�lshi�lar, qullasi� so�zge sheshen …

5 / 240

er, naqi�l-maqallar, jumbaqlar, da�stanlar do�retilgen. bul do�retpeler aradan birneshe ju�z ji�llar wo�ti- 9 wine qaramastan, atadan-balag�a, a�wladtan-a�wladqa wo�tip, bu�gingi ku�nge jetip kelgen. wonday do�retpeler bizin� zamani�mi�zg�a wo�zgerissiz kelip jetpesten, wolardi� aytqan ha�rbir adam woni�n� geypara jerlerine wo�z betinshe qosi�p, ayi�ri�m jerlerin qaldi�ri�p ketip aytqan. sonli�qtan, wonday shi�g�armalardi�n� uluwma mazmuni� saqlang�ani� menen, wolar ha�r tu�rli boli�p ayti�lg�an. demek, xali�q awi�zeki a�debiyati� a�yyemgi zamannan berli ha�rbir xali�qti�n� yen� ag�la ruwxi�y du�nyasi� boli�p tabi�ladi�. sonli�qtan, woni�n� wo�sip kiyati�rg�an jas a�wlad- ti�n� ha�r ta�repleme jetilisken, ka�mil insan boli�p jetilisi- windegi a�hmiyeti ju�da� u�lken. balalar qosi�qlari� xalqi�mi�z balani� wo�zinin� keleshegi, ibratli� islerinin� dawamshi�si�, u�lkeygende yeldin� ari�n arlawshi�, ji�ri�n ji�r- lawshi� a�wlad si�pati�nda wolardi�n� ta�lim-ta�rbiyasi�na ayri�q- sha kewil bo�lgen. usi� maqsette balalardi�n� woylaw qa�bi- letine, ruwxi�y du�nyasi�na sa�ykes keletug�i�n shi�g�armalar do�retilgen. usi�lardi�n� biri � balalar qosi�qlari�. qaraqalpaq folklori�n izertlewshiler balalar qosi�qlari�n to�mendegi u�sh tu�rge bo�lgen: 1. taqmaq qosi�qlar. 2. woyi�n-zawi�q qosi�qlari�. 3. wo�tirik wo�len�ler. balalar qosi�qlari�ni�n� …

Want to read more?

Download all 240 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adebiyat. 5-klass (2015)"

j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova a�debiyat 5-klass ushi�n sabaqli�q-xrestomatiya qaraqalpaqstan respublikasi� xali�q bilimlendiriw ministrligi tasti�yi�qlag�an yekinshi basi�li�mi� no�kis «bilim» 2015 2 p i k i r b i l d i r i w s h i l e r : m. ma�mbetova � filologiya ilimlerinin� kandidati�; j. uspanova � respublikali�q woqi�w-metodikali�q worayi�ni�n� jetekshi qa�nigesi; p. xalmuratova � no�kis qalasi�, 28-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi; s. qa�dirimbetova � no�kis rayoni�, 22-sanli� uluwma worta bilim beriw mektebinin� qaraqalpaq tili ha�m a�debiyati� pa�ni mug�allimi. respublika maqsetli kitap qori� yesabi�nan ijara ushi�n bàspàdàn shi�g�àri�ldi�. j. pirniyazov, p. nurjanov, j. umatova. a�debiyat. 5-klass ushi�n sabaq...

This file contains 240 pages in PDF format (11.7 MB). To download "adebiyat. 5-klass (2015)", click the Telegram button on the left.

Tags: adebiyat. 5-klass (2015) PDF 240 pages Free download Telegram