5-sinf texnologiya

PPTX 11 pages 11.5 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.5 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

5-sinf texnologiya tayyorladi: respublika ta’lim markazi amaliy fanlar bo‘lim boshlig‘i shamsiyeva zulfizarxon saidakbarovna xalq hunarmandchiligi texnologiyasi 1 xalq hunarmandchiligi nima? xalq hunarmandchilik turlarini toping hunarmandchilik, hunarmandlik — milliy-anʼanaviy mayda tovar ishlab chiqarish, oddiy mehnat qurollari yordamida yakka tartibda va qoʻl mehnatiga asoslangan sanoat turi; shunday mahsulotlar tayyorlanadigan kasblarning umumiy nomi. yirik sanoat ishlab chiqarishi vujudga kelishiga qadar keng tarqalgan, ayrim sohalari keyin ham saklangan. kam rivojlangan mamlakatlarning xalq xoʻjaligida hozir ham muhim oʻrin egallaydi. kashtachilik san'ati o'zbekiston amaliy-bezak san'ati turlari orasida eng qadimiysi hisoblanadi. o'zbek kashtalari noyobligi, go'zalligi, bezak-naqshlari va texnik usullarining ko'pligi bilan ajralib turadi. kashtachilik – o'zbekiston amaliy-bezak san'ati turlari orasida eng qadimiysi hisoblanadi. o'zbek kashtalari noyobligi, go'zalligi, bezak-naqshlari va texnik usullarining ko'pligi bilan ajralib turadi. kashtachilik asosan savdo-hunarmandchilik shaharlarida va yirik qishloqlarda hamda o'zbekistonning qadimiy dehqonchilik madaniyati markazlarida (xorazmdan tashqari) keng tarqalib kelgan. xix asrda buxoro, samarqand, toshkent, nurota, shahrisabz, farg'ona kabi katta-katta kashtachilik markazlari bo'lgan. mazkur …

2 / 11

o''jiza yaratmoqda. ha, xalqning hayoti va urf-odatlari bilan chambarchas bog'liq bo'lgan bu san'at turi qo'li gul chevarlar tomonidan asrlar osha yanada sayqallanib kelinmoqda. xalq kashtachiligini o'ziga xos san'at, hunar sifatida o'rganish esa hozirgi zamon talablaridan biridir. 2 kashtachilik tarixi kashtani kelib chiqish tarixi o‘zbek kashtasi dunyodaga mashhur o‘zbekistonda kashtachilik san’ati xxi, xii, xiv asrda kashtachilik san`ati xviii va xix asrda kashtachilik san`ati o‘zbekistonda kashtachilik san`ati bugun kashtachilik san’ati tarixi o`zbek milliy kashtado`zlik xalq hunarmandchilik san'atining eng qadimiy turlaridan bo`lib, u xalqning o`z turmushini go`zal qilish istagi natijasida yuzaga kelgan. kashta kiyimlar va buyumlarni bezashda hamda ro`zg`or bezak buyumlari tayyorlashda qadimdan qo`llaniladi. kashtachiligimiz san'ati nafaqat mamlakatimizda, balki chet ellarda ham shuhrat qozongan. o`zbek chevar ustalari qo`llari bilan tikilgan kirpich, so`zana, zardevor, gulko`rpa, choyshab kabilar fransiya, italiya, yaponiya, germaniya, belgiya, amerika, hindiston kabi xorijiy, shuningdek respublikamizning farg`ona vodiysida faqat xonadonlarda emas, balki amaliy san'at muzeylarida ko`p namunalari to`planib, doimiy ekspozitsiyaga aylanib qolgan. …

3 / 11

hni xalqlar kashtachiligi ta'sirida boyidi va rivojlandi. o`zbek kashtalariga e'tibor bersak, unda hind, xitoy, rus, qozoq, qirg`iz va tojik kashtachiliklarining usullarini uchratamiz. kashtachilik san'atida har bir millatning o`ziga xos eng ko`p qo`llaydigan naqshlari bo`ladi. o`zbek kashtalarida o`simliksimon, geometrik shakl hamda gul naqshlari ko`p qo`llaniladi. qadimiy an'analarga ko`ra, o`zbek qizlari-bo`lajak kelinchak seplari bo`lmish har xil kashtachilik buyumlarini ya'ni dastro`mol, choyxalta, parda, belbog`, sumka, nimcha, joynomoz, gulko’rpa, kirpich, zardevor, choyshab, so`zana, kiyim bezaklari va bosh kiyimlarini, sovg`alarni o`zlari tayyorlashgan. to`yda kuyovning qarindosh-urug`lariga kelin o`zi tikkan buyumlarini sovg`a qilgan. to`ydan oldin sep yoyib ko`rgazma qilinar, bu kelinning chevarligini, mehnatsevarligini namoyish etishi va kashta qanchalik nozik, chiroyli bo`lsa yuqori baholanar edi. qizlar juda yoshligidan boshlab kashta tikishga o`rgatilib, ular uch, to`rt yildan keyin mustaqil kashta tikishni boshlaganlar. o`rta osiyoda kashtachilik juda keng tarqalgan bo`lib, oilada kashta tikish bilan ayollar shug`ullanishgan. o`tmishda bu kashtalar oq va tabiiy malla shoyi, adras, hisoriga, baxmal matolarga tikilgan, keyinchalik …

4 / 11

ilgan usmoniy turklar ham ushbu san'atga o`zlarining munosib ulushlarini qo`shganlar. qrim va kavkazning qayeridaki vizantiya madaniyati uzoq vaqt kuchli ta'sir o`tkazgan bo`lsa, o`sha yerda kashtachilik rivojlanavergan. qadimgi rus ham vizantiyaga taqlid qilib kashtachilik san'atini o`rgangan. rus kashtasi gullarining xarakteriga va tikilish usullariga ko`ra juda turli-tumandir. popok (yo`rma) chokli kashta tikish olonets, vologda oblastlari va arxangelsk oblastining g`arbiy qismida keng tarqalgan. hozirgi vaqtda rossiyada ellikdan ortiq baxyasimon kashtado`zlik korxonalari bor. ivanovo, ryazan, kalinin, smolensk va boshqa oblastlarda kashtado`zlik markazlari bo`lib, u yerdagi korxonalarda turli kiyimlar va uy ro`zg`orni bezaydigan turli buyumlar ishlab chiqariladi. xix asrning ikkinchi yarmida kashta tikish mashinasining ixtiro etilishi kashtachilik korxonalarining vujudga kelishiga asos soldi. kashtado`zlikning yirik namoyandalaridan andijondagi "qizil bayroq" arteli rassom kashtado`zi x.nazarov, samarqanddagi "xotin-qizlar mehnati" arteli kashtado`zi usmon shokirov, toshkentlik kashtado`z va chizmakash xayri sobirovalar kashta buyumlariga yangi turli xil naqsh kompozitsiya va tikish usullarini yaratdilar. x.sobirova onasi zaxira mirxoliqovadan qo`lda, mashinada tikish sirlarini va …

5 / 11

orga osilgan holda sotiladi. biroq, ular texnik jihatdan to'qimachilik san'ati, chunki ularning barchasi matodan boshlanadi. to'qimachilik hunarmandchiligining boshqa namunalari orasida yapon san'ati mavjud boro, turli xil manbalardan to'qimalarni birlashtirishni o'z ichiga oladigan dekorativ ta'mirlash shakli. qog'oz qo'l san'atlari nomidan ko'rinib turibdiki, qog'oz qo'l san'atlari qog'oz bilan bog'liq. ko'plab bolalar maktab hunarmandchiligida qog'oz hunarmandchiligi bilan birinchi tanishuvlarini qurilish qog'oziga chop etish uchun naqshinkor kartoshkadan foydalanganlarida bilishadi. buning kattalashtirilgan versiyasi - bu yog'och va linolyum o'yma. boshqa qog'oz buyumlari papier-mache, xattotlik va qog'oz ishlab chiqarishni o'z ichiga oladi. dekorativ hunarmandchilik mebel tayyorlash, metallga ishlov berish, stencilatsiya, vitrajlar, yaltiroq buyumlar, kukun buyumlari va savat barchasi dekorativ hunarmandchilik toifasiga kiradi. ushbu toifaga shuningdek o'yinchoq yasash va boshqa san'at turlari kiradi - bu oxirgi mahsulot bezak buyumlari. tasviriy san'atdan farqli o'laroq, dekorativ san'at odatda unga foydali xususiyatlarga ega. masalan, mebel bo'lagi o'z-o'zidan chiroyli bo'lishi mumkin, ammo uning asosiy vazifasi o'tirish uchun joy berishdir. mebel ishlab …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-sinf texnologiya"

5-sinf texnologiya tayyorladi: respublika ta’lim markazi amaliy fanlar bo‘lim boshlig‘i shamsiyeva zulfizarxon saidakbarovna xalq hunarmandchiligi texnologiyasi 1 xalq hunarmandchiligi nima? xalq hunarmandchilik turlarini toping hunarmandchilik, hunarmandlik — milliy-anʼanaviy mayda tovar ishlab chiqarish, oddiy mehnat qurollari yordamida yakka tartibda va qoʻl mehnatiga asoslangan sanoat turi; shunday mahsulotlar tayyorlanadigan kasblarning umumiy nomi. yirik sanoat ishlab chiqarishi vujudga kelishiga qadar keng tarqalgan, ayrim sohalari keyin ham saklangan. kam rivojlangan mamlakatlarning xalq xoʻjaligida hozir ham muhim oʻrin egallaydi. kashtachilik san'ati o'zbekiston amaliy-bezak san'ati turlari orasida eng qadimiysi hisoblanadi. o'zbek kashtalari noyobligi, go'zalligi, bezak-naqshlar...

This file contains 11 pages in PPTX format (11.5 MB). To download "5-sinf texnologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-sinf texnologiya PPTX 11 pages Free download Telegram