@books_kitob geografiya 5-sinf

PDF 104 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

104 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,6 МБ

Тип файла PDF

Страницы 104

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 104

p. g‘ulomov, r. qurbonniyozov o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik sifatida tavsiya etgan qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri toshkent — «yangiyo‘l poligraf servis» — 2015 geografiya tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi darslik bilan qanday ishlash kerak? aziz o‘quvchilar! siz bu yildan boshlab yangi fan — «geografiya»ni o‘rganasiz. biz ning buyuk bobokalonlarimiz geografiyani yaxshi bilishgan, shuning uchun ham ushbu fan haqida qimmatli va qiziqarli ma’lumotlarni yozib qoldirganlar. geografiyani yaxshi o‘rganish uchun sizda qo‘lingizdagi darslikdan tashqari, «tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi» atlasi, yozuvsiz xarita hamda katak chiziqli daftar bo‘lishi zarur. shuningdek, rangli qalamlar, chizg‘ich, o‘chirg‘ich, sirkul va ba’zi topshiriqlarni bajarish uchun esa kompas va globus ham kerak bo‘ladi. paragraf oxirida berilgan topshiriqlarni bajarganingizda, savollarga javob berganingizda darslikdagi rasm va xaritalardan foydalanishni unutmang. matnning har bir qismini alohida o‘qib chiqib, mazmunini o‘z fikringiz bilan gapirib berishga harakat qiling. terminlar, geografik nomlarni daftaringizga albatta yozib qo‘ying. tayanch so‘z, tushuncha va …

2 / 104

ilimlar- ga ega bo‘lishni ista sangiz, mening savol- larimga javob bering. — men laylakman. d u n yo b o ‘ y l a b uchaman. sizlarga qiziqarli ma’lumot larim bilan ko‘mak lashaman. 4 1- §. geografiya nimani o‘rganadi? 1. geografiya va uning tarmoqlari haqida tushuncha. geografiya juda qadimgi fan. qadimgi yunon olimi eratosfen kitob yozib, uni «geografiya» deb atagan. yunoncha «ge» — yer, «grafo» — yoza- man degan ma’noni bildiradi. binobarin, «geografiya» so‘zi «yer ni tasvirlab yozaman», «yerning tasviri» degan ma’nolarni ang latadi. geografiya yer yuzining tabiati, aholisi va uning xo‘jaligini o‘rganadigan fandir. geografiya bilan shug‘ullanadigan kishilarni geograflar deb ataymiz. uzoq vaqtgacha geograflar yer yuzi tabiatini, aholisi va ayrim mamlakatlarning xo‘jaligini tasvirlab yozish bilan shug‘ullanib ke lishdi. geograf-sayyohlar yangi yerlarni, dengiz va okeanlarni kashf qilishdi. biroq yer yuzini tasvirlash, kattaligini aniqlash, xaritasini tuzish uchun bir necha ming yillar kerak bo‘ldi. geografiya fani rivojlanib borgan sari unda ikkita asosiy yo‘na …

3 / 104

biror joyi tabiatiga ta’rif berish bilan chegaralanmaydi. tabiiy geografiya joy tabiatining nima uchun xilma-xil ekanligi sabablarini tushuntiradi. masalan, cho‘l zonalarida yog‘ingarchilikning kam, tog‘lik hududlarda esa aksin- kirish k ir is h 5 cha ko‘p bo‘lishini; tog‘lar ustida jazirama yozda ham qor erimay yotishini; ekvatorda yil bo‘yi ob-havo bir xil — issiq bo‘lishini; mo‘tadil mintaqada esa to‘rtta fasl aniq almashinib turishini tushuntirib beradi. shuningdek, tabiat «kambag‘allashib» ketmasligi, if loslanmas ligi, yerlarni sho‘r bosib unumdorligi pasaymasligi, daryolar qurib qolmasligi uchun tabiatdan, uning boyliklaridan qanday foyda- lanish kerak, qanday ishlarni amalga oshirish zarur, degan savol- larga ham javob beradi. 3. «tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi»da nimalar o‘rganiladi? siz yer yuzi tabiatining asosiy umumiy qonuniyatlarini bilib olasiz, tabiatni, unda ro‘y beruvchi hodisalarni eng oddiy kuzatish usullarini o‘rganasiz. «tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi» sizni 6-sinfda o‘rgani ladigan materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasini qiynalmasdan o‘zlashtirishga tayyorlaydi. qo‘lingizdagi darslik bir qancha bo‘limlardan iborat. har bir bo‘limdan muayyan bilimlarni egallaysiz. …

4 / 104

ng birinchi betiga mazkur darslikning 6-betida be rilgan ob-havo hodisalarining shartli belgilarini chizib oling. k ir is h 6 ob-havo hodisalarining shartli belgilari daftarni ko‘ndalangiga qo‘yib, 2- va 3-betlariga quyidagi jadvalni chizing. shundan keyin har kuni ob-havoni ku- zatib, jadvalni to‘ldirib boring. ma’lumot bo‘lmasa, o‘sha ustun ochiq qoladi. 20.. -yil ...... oyi uchun ob-havo taqvimi. kun, sana soat havo harorati °c hisobida havo bosimi, simob ustuni mm his. shamol bu- lut- lilik bulut turi yog‘in turi tabiat- dagi boshqa hodisa- lar kuza- tilgani o‘rta- cha yo‘na- lishi tezligi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 05.09. 13.00 +28 — 718 sh — — — — , shabada o‘rtacha shamol qor jala qat-qat bulut patsimon bulut havo ochiq havo bulut havo yarim bulut havo ozgina bulut kuchli shamol quyun tuman yomg‘ir bulduruq do‘l momaqaldiroq to‘p-to‘p bulut k ir is h 7 qadim zamonda odamlar yerni qanday tasavvur …

5 / 104

avvalgi 3-asrda eratosfen tuzgan dunyo xaritasi. 2- §. yer qanday o‘rganilgan? y e r q a n d a y o ‘r g a n il g a n ? 8 2-rasm. milodiy 2-asrda ptolemey tuzgan dunyo xaritasi. fillar ko‘tarib yuradi deb, boshqalari esa katta ho‘kiz shoxida ko‘tarib turadi, deb fikr yuritishgan. yerni sharsimon, yumaloq bo‘lsa kerak, degan dastlabki tasav- vurning yuzaga kelganiga 2400 yildan ko‘proq vaqt bo‘ldi. bunga qadimgi kishilarning kuzatishlari asosiy dalolat edi. masalan, kema qirg‘oqdan uzoqlashib ketayotganida ufqdan pastga tushishi, kela yotganda esa ufq ortidan ko‘tarilib chiqishi, oy tutilganda yerning oyga tushgan soyasining doira shaklda ko‘rinishi yerning yumaloq, sharsimon ekanini anglatar edi. miloddan avvalgi 3-asrda qadimgi yunon olimi eratosfen yerning kattaligini ancha aniq hisoblagan. u dunyoning birinchi xaritasini tuzgan. uning xaritasida janubiy yevropa, shimoliy af- rika va osiyoning g‘arbiy qismlari tasvirlangan (7-betdagi 1-rasm). milodiy 2-asrda bu xaritaga nisbatan ancha mukammalroq xaritani ptolemey tuzgan (2-rasm). unda yevropa va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 104 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "@books_kitob geografiya 5-sinf"

p. g‘ulomov, r. qurbonniyozov o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik sifatida tavsiya etgan qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri toshkent — «yangiyo‘l poligraf servis» — 2015 geografiya tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi darslik bilan qanday ishlash kerak? aziz o‘quvchilar! siz bu yildan boshlab yangi fan — «geografiya»ni o‘rganasiz. biz ning buyuk bobokalonlarimiz geografiyani yaxshi bilishgan, shuning uchun ham ushbu fan haqida qimmatli va qiziqarli ma’lumotlarni yozib qoldirganlar. geografiyani yaxshi o‘rganish uchun sizda qo‘lingizdagi darslikdan tashqari, «tabiiy geografiya boshlang‘ich kursi» atlasi, yozuvsiz xarita hamda katak chiziqli daftar bo‘lishi zarur. shuningdek, rangli qalamlar, chizg‘ich, o‘chirg‘ich, s...

Этот файл содержит 104 стр. в формате PDF (3,6 МБ). Чтобы скачать "@books_kitob geografiya 5-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: @books_kitob geografiya 5-sinf PDF 104 стр. Бесплатная загрузка Telegram