shaxs rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi

DOCX 31.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1739163057.docx shaxs rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi reja: 1.shaxs, inson, individ tushunchalariga izox bering. 2.shaxs tarbiyasiga ta‘sir etuvchi omillar. 3.shaxs rivojlanishining biologik va ijtimoiy asoslari xamda jixatlari. 4.shaxs rivojlanishida muxitning roli. 5.rivojlanishning yoshi va o’ziga xos xususiyatlari. 6.shaxsning ijtimoyilashuvi. 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. individ, shaxs, individuallik. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a`zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog`i kerak. ―individ‖ nima? bola ma`lum yoshga qadar ―individ‖ sanaladi. individ (lotincha ―individium‖ so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma`nolarini anglatadi) xatti-harakatlarini shartli refleks yordamidagina tashkil eta oluvchi biologik mavjudotdir. individuallik esa shaxsning o’ziga xos xususiyatlari bo’lib, uning namoyon bo’lishi tarbiya jarayonini amalga oshirishda bola shaxsini puxta o’rganish, uning yashash sharoitlaridan yetarli darajada xabardor bo’lish …
2
shni nazarda tutadi. mazkur ijtimoiy talabning amalga oshirilishi har bir fukaroning bilim olish, ijodiy qobiliyatini namoyon etish, intellektual jihatdan rivojlanishi hamda muayyan kasb yo’nalishi bo’yicha mehnat qilish huquqni kafolatlaydi. odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy muhit sharoitlari va tarbiya kerak bo’ladi. ana shular ta`sirida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi. rivojlanishning o’zi nima? rivojlanish shaxsning fiziologik va intellektual o’sishida namoyon bo’ladigan miqdor va sifat o’zgarishlar mohiyatini ifoda etuvchi murakkab jarayondir. rivojlanish mohiyatan oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o’tish, yangilanish, yangining paydo bo’lishi, eskining yo’qolib borishi, miqdor o’zgarishining sifat o’zgarishiga o’tishini ifodalaydi. rivojlanishining manbai qarama qarshiliklarni o’rtasidagi kurashdan iboratdir. bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir degan falsafiy ta‘limotga asoslanadi. ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir. demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologik va ijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta‘sir etadi, ularni …
3
r etuvchi omillar hamda shaxs xususiyatlarini yaxshi bilish zarur. tarbiya bolaga samarali ta‘sir etishi uchun o’sish va rivojlanish qonuniyatlarini bilish va hisobga olish maqsadga muvofiq. shunday qilib, rivojlanish va tarbiya o’rtasida ikki tomonlama aloqa mavjud. shaxs tarbiyasiga ta‘sir etuvchi omillar. fanda, odamning shaxs sifatida rivojlanishiga biologik va ijtimoiy omillarning ta‘siri o’rtasidagi munosabatni belgilashga oid munozara ko’pdan buyon davom etmoqda. insonning shaxs sifatida, rivojlanishida ijtimoiy hodisalarning ta‘siri kuchli bo’ladimi? yokitabiiy omillaretakchi o’rin tutadimi? balki tarbiyaning ta‘siri yuqoridir? ular o’rtasidagi o’zaro munosabat qanday? fanda biologik yo’nalish deb nomlangan nuqtai nazar yetakchi o’rinlardan birini egallab, uning vakillari aristotel, platonlar tabiiy-biologik omillarni yuqori qo’yadi. ular tug’ma imkoniyatlar, taqdir, tole har kimning hayotdagi o’rnini belgilab bergan, deydilar. xvi asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, ijtimoiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir ohim – bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo’lib, uning namoyandalari, …
4
agi barcha tashqi ta‘sir tushuniladi. shu nuqtai nazardan tarbiya tufayli bolani o’zi yashaydigan ijtimoiy sharoitga moslashtirish mumkin, degan xulosa kelib chiqadi. ular ijtiomiy muhitning rolini hal qiluvchi omil deb hisoblaydilar. demak, odam bolasining shaxs sifatida rivojlanib, taraqqiy etib borishi, uning shaxs bo’lib kamolga yetishida nasl (biologik omil), ijtimoiy muhit (bola yashaydigan sharoit), shuningdek, maqsadga muvofiq amalga oshadigan tarbiya ham birdek ahamiyatga ega. bu omillarning ta‘sirini aniqlashda ilg’or pedagogik olimlar, psixolog va faylasuflar ta‘limotiga suyaniladi. falsafada shaxsni jamiyat bilan bog’liq bo’lgan ijtimoiy hayotdagi murakkab voqelik deb qaraladi. ular individning ma‘naviy boyligi uning munosabatlariga bog’liq, deb hisoblaydilar. haqiqatdan ham, shaxs mehnat faoliyati zaminida rivojlanadi, kamolga yetadi. inson sharoitni, sharoit esa odamni yaratadi. bu esa o’z navbatida inson faolligini namoyon etadi. zero, shaxs ma‘lum ijtimoiy tuzum mahsulidir. jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro’yobga chiqarishi yoki yo’q qilishi mumkin. faylasuflar shaxsni tabiatning bir bo’lagi deb baholaydilar. bu insondagi layoqat kurtaklari bo’lib, uning rivojlanishi uchun …
5
itning salbiy ta‘sirini ham yo’qotish mumkin. to’rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish bir-biriga ta‘sir etadi, bu tarbiya doimiy va uzluksizdir. shunday qilib, bola shaxsining rivojlanishida tarbiya ham yetakchi o’ringa ega bo’lib, tarbiya tufayli nasl-nasabi, oila muhiti, ijtimoiy muhit ta‘sirida har tomonlama rivojlanishga qodir, degan xulosani chiqarish mumkin. shaxs rivojlanishida faoliyatnig o’rni. shaxs rivojlanishida irsiyat, muhit, tarbiya bilan bir qatorda inson faoliyati ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu degani inson qanchalik mehnat qilsa, uning rivojlanishi shunchalik yuqori bo’ladi. faoliyat o’zi nima? faoliyat shaxs tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq tashkil etiluvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko’rinishi. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko’ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun uni to’g’ri tashkil etish lozim. lekin ko’p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi"

1739163057.docx shaxs rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi reja: 1.shaxs, inson, individ tushunchalariga izox bering. 2.shaxs tarbiyasiga ta‘sir etuvchi omillar. 3.shaxs rivojlanishining biologik va ijtimoiy asoslari xamda jixatlari. 4.shaxs rivojlanishida muxitning roli. 5.rivojlanishning yoshi va o’ziga xos xususiyatlari. 6.shaxsning ijtimoyilashuvi. 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. individ, shaxs, individuallik. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a`zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatla...

DOCX format, 31.8 KB. To download "shaxs rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs rivojlanishi, tarbiyasi v… DOCX Free download Telegram