7-sinf fizika fanidan konspekt

DOCX 89 pages 21.8 MB Free download

89 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.8 MB

File type DOCX

Pages 89

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 89

aim.uz [bookmark: _goback]7-sinf fizika sana: âaââ«___â» _________ 201__ y. âbââ«___â» _________ 201__ y. âvââ«___â» _________ 201__ y. darsning mavzusi: kirish. jismlarning harakati. fazo va vaqt. darsning maqsadi : â· talimiy maqsad: oâquvchilarga kirish. jismlarning harakati. fazo va vaqt xaqita tushuncha berish. â· tarbiyaviy maqsad: oâquvchilarni tabiatga boâlgan muhabbatini oâygâotish, tabiatni asrab avaylashga oârgatish. â· rivojlantiruvchi maqsad: oâquvchilarni mustaqil fikrlashga oârgatish,nutq madaniyatini oâstirish. ii.dars turi: maruza iii.dars jixozi: rasmli plakatlar iv. darsning xronologik tuzilishi: â dars bosqichlari vaqt 1 tashkiliy qism 3 2 oâtilgan mavzuni soârash 10 3 yangi mavzuni tushuntirish 15 4 darsni mustaxkamlash 10 5 oâquvchilarni baxolash 5 6 uyga vazifa. 2 darsning borishi 1.tashkiliy qism: oâquvchilarni darsga jalb qilish. salomlashish. yuqlama qilish. dunyo yangiliklaridan xabardor qilish. 2. oâtilgan mavzu bayoni: takrorlash 3.yangi mavzuning bayoni: [bookmark: bookmark20] mexanik harakat siz tevarak-atrofdagi jismlarning harakatini kuzatgansiz. to p, poyezd, mototsiklning harakati, turna, samolyot, raketaning uchishi, delfinning suzishi, oynmg yer atrofida, yerning …

2 / 89

$. stol ust'dagi kitob, xonadagi stol-tullar, uylar, yo'l chetida turgan mashina go'yoki bir joyda tinch turibdi. aslida ular yer bilan birgalikda quyosh atrofida aylanadi. ya'ni harakatda bo'ladi. 10 m/s tezlik bilan ketayotgan platforma ustidagi odam platforma yo'nalishida 1 m/s tezlik bilan yurayotgan bo'lsin (5-rasm). bunda odam platformaga nisbatan 1 m/s tezlik bilan, yerga nisbatan esa 11 m/s tezlik bilan harakatlanadi. demak, jism harakatini o'rganganda uning harakati nimaga nisbatan qaralayotgani mu- himdir. barcha jismlarning harakati nisbiydir, ularning tinch turishi ham nisbivdir.odatda tevarak-atrofimizdagi jismlarning harakati yoki t nchligi yerga n\->batan olinadi. bun- day hollarda yer â sanoq jism. yerning quyosh atrofidagi harakati haqida gapirilsa, quyosh sanoq jism bo'ladi. jismlarning harakatini o'rganishda koordinatalar siste- masi va vaqtdan foydalaniladi. kuzatilayotgan jismning harakati yoki tinchligi qaysi jismga nisbatan o'rganila- yotgan bo'lsa, o'sha jism sanoq jism deb ataladi. yuqorida keltirilgan platforma bilan bog'liq misolda agar sanoq jism sifatida platforma olinsa, odamring tezligi 1 m/s, sanoq jism …$

3 / 89

ekanligi haqida yozgan. keyinroq italiyalik olim jordano bruno (1518â 1600) olamning chegarasi yo'q. yer shai idan boshqa juda ko'p shunday olamlar bor, deb aytgan. bun- day fikrlari uchun bruno cherkov buyrug'iga binoan gulxanda yoqilgan. galiley va nyuton fazoni quyidagicha tasawur et- ganlar: fazo â cheksiz, uning barcha yo'nalishlari teng kuchli. barcha nuqtalari bir xil, qisman ma- teriya bilan to'lgan, qisman bo'sh. olamning qanchalik kengligini tasawur qilib ko'ring. yorug'lik nuri 1 sekundda 300000 km ma- sofani bosib o'tadi. shunday tezlikda yorug'lik yerga oydan 1,3 sekundda, quyoshdan 8,3 minutda, eng yaqin yulduzdan 4 yilda, olisdagi yulduzlardan minglab yillarda yetib keladi. harakatlanayotgan jism o'z vaziyatini fazoda vaqt ortishi bilan o'zgartirib boradi. vaqt bir o'lchamli bo'lib, u bir tekis faqat o'tmishdan kelajakka o'tadi (8-rasm). uni orqaga qaytarish mumkin emas. masalan, siz 13 yil oldin tug'ilgansiz. shu davrdagi hayotingizda ko'pdan ko'p hodisalarni ko'rgansiz. yillarni orqaga qaytarib, o'sha payt- dagi hodisalarni o'zgartira olmaysiz. shu singari, o'tgan …

4 / 89

batini oâygâotish, tabiatni asrab avaylashga oârgatish. â· rivojlantiruvchi maqsad: oâquvchilarni mustaqil fikrlashga oârgatish,nutq madaniyatini oâstirish. ii.dars turi: maruza iii.dars jixozi: rasmli plakatlar iv. darsning xronologik tuzilishi: â dars bosqichlari vaqt 1 tashkiliy qism 3 2 oâtilgan mavzuni soârash 10 3 yangi mavzuni tushuntirish 15 4 darsni mustaxkamlash 10 5 oâquvchilarni baxolash 5 6 uyga vazifa. 2 darsning borishi 1.tashkiliy qism: oâquvchilarni darsga jalb qilish. salomlashish. yuqlama qilish. dunyo yangiliklaridan xabardor qilish. 2. oâtilgan mavzu bayoni: takrorlash 3.yangi mavzuning bayoni: jismlarning harakatini o'rganishda bir qator sod- dalashtirishlardan foydalaniladi. ulardan biri harakatlanayotgan jismning o'lchamlarini hisobga olmasdan, uni moddiy nuqta deb olishdan iborat. kuzatilayotgan harakatda o'lchami va shaklini hisobga olmasa ham bo'ladigan jism moddiy nuqta deb ataladi. moddiy nuqta deb qaralayotgan jismlar harakati va trayektoriyasi. uzunligi 4 m bo'lgan avtomobilning 10 km masofani bosib o'tishdagi harakatini o'rganishda uni moddiy nuqta deb qarash mumkin. chunki avtomobil bosib o'tadigan masofa uning uzunligidan 2500 marta katta. …

5 / 89

ya: doskaga bo'r bilan chizganda, qorli yo'l ustida avtomobil yurganda, tunda osrion- da meteor uchganda ular iz qoldiradi. bo'r, avtomobil va meteorning qoldirgan izi ularning harakat trayektoriyasidir. jismlai o'z harakatida har doim ham iz qoldiravermaydi. masalan, osmonda ucha- yotgan meteor iz qoldirsa, tramphndan sakrayotgan sportchi iz qoldirmaydi. sport chi, to'p, odam, mashina, qush va samolyotlarning o'z harakati davomida izi ko'rinmasada, ularning izini uzluk- siz chiziq deb tasawur qilish mumkin. moddiy nuqtaning o'z harakati davomida fazoda chizgan uzluksiz chizig'i 'qoldirgan izi) trayektoriya deb ataladi. [bookmark: bookmark26]yo'l va ko'chish trayektoriya â bu fizik tushuncha. jism trayektoriya- sini kattalik jihatdan baholash uchun fizik kattalik â yo'l qabul qilingan. jismning harakat trayektoriyasi bo'ylab bosib o'tgan masofasi yo'l deb ataladi va s harfi bilan belgilanadi. jism harakatidagi boshlang'ich va oxirgi vaziyatini tutashtiruvchi yo'nalishli kesma ko'chish deb ataladi. jism a nuqtadan ð nuqtaga harakatida egri chiziqli trayektoriya bo'ylab 100 m yo'lni bosib o'tishi mumkin. lekin a …

6 / 89

qa ixriyoriy ikki nuqtasi ham bir xil harakat qiladi. [bookmark: bookmark28]skalyar kattaliklar fizik kattaliklarni ikki guruhga â skalyar kattaliklar va vektor kattaliklarga bo'lish mumkin.faqat son qiymati bilan aniqlanadigan kattaliklar skaiyar kattaiiklar deb ataladi. hajrn, vaqt, yo'l, massa, energiya kabi fizik kattaliklar skalyar kattaliklardir. ular ustida amallar oddiy sonlar kabi bajariladi. bundan tashqari, jism massasini biror songa ko'paytirish yoki bo'lish mumkin. masalan, m = 12 kg bo'lsa, 3 m = 3 â¢ 12 kg = 36 kg; m : 4 = 12 kg : 4 = 3 kg. [bookmark: bookmark29]vektor kattaliklar ba'zi fizik kattalikla.ni aniqlashda ulaining son qiymatini bilish kifoya qilmaydi. ularni to'liq aniqlash uchun yo'nahshi ham muhim ahamiyatga ega. masalan, jism s = 5m masofaga ko'chdi, deyish yeiarli ðµñð°ñ. bunda ko'chishning yo'nahshi ham ma'lum bo'lishi kerak. shui ida nsmning qayerdan qayeiga ko chganligi haqida to'liq tasawur qilish mumkin. 4.darsni mustaxkamlash uchun savollar: â· trayektoriya deganda nimani tushunasiz? â· yo'l nima? …

Want to read more?

Download all 89 pages for free via Telegram.

Download full file

About "7-sinf fizika fanidan konspekt"

aim.uz [bookmark: _goback]7-sinf fizika sana: âaââ«___â» _________ 201__ y. âbââ«___â» _________ 201__ y. âvââ«___â» _________ 201__ y. darsning mavzusi: kirish. jismlarning harakati. fazo va vaqt. darsning maqsadi : â· talimiy maqsad: oâquvchilarga kirish. jismlarning harakati. fazo va vaqt xaqita tushuncha berish. â· tarbiyaviy maqsad: oâquvchilarni tabiatga boâlgan muhabbatini oâygâotish, tabiatni asrab avaylashga oârgatish. â· rivojlantiruvchi maqsad: oâquvchilarni mustaqil fikrlashga oârgatish,nutq madaniyatini oâstirish. ii.dars turi: maruza iii.dars jixozi: rasmli plakatlar iv. darsning xronologik tuzilishi: â dars bosqichlari vaqt 1 tashkiliy qism 3 2 oâtilgan mavzuni soârash 10 3 yangi mavzuni tushuntirish 15 4 darsni mustaxkamlash 10 5 oâquvc...

This file contains 89 pages in DOCX format (21.8 MB). To download "7-sinf fizika fanidan konspekt", click the Telegram button on the left.

Tags: 7-sinf fizika fanidan konspekt DOCX 89 pages Free download Telegram