9 - ona tili

PDF 20 стр. 158,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 20
1 abdumurod bobonorov ona tili 9 – sinf mavzulashtirilgan test 2020 @ona_tili_va_adabiyot_n1 2 tillar bir-biriga yaqin, umumiy jihatlari ko‘p bo‘lgan tillar qarindosh; bir-biridan uzoq, umumiy jihatlari bo‘lmagan tillar qarindosh bo‘lmagan tillar hisoblanadi. hozirgi kunda yer yuzida mavjud bo‘lgan 7000 ga yaqin til hind-yevropa, turkiy, xom-som, xitoy-tibet singari bir necha til oilalariga bo‘linadi. masalan, o‘zbek, turk, turkman, qirg‘iz, qozoq, tatar, uyg‘ur, boshqird, ozarbayjon, qaraim, qoraqalpoq, bolqor singari tillar bir oilaga mansub bo‘lib, ular turkiy tillar oilasi nomi bilan yuritiladi. qarindosh kishilar bir ajdoddan tarqalgani kabi qarindosh tillar ham bir ajdod tilidan kelib chiqqandir. tafakkur 1 obyektiv voqelikning tasavvur, tushuncha va muhokamadagi faol in’ikos jarayoni, insonning fikrlash qobiliyati; fikrlash. 2 o‘ylash, fikr yuritish, muhokama; o‘y. iftixor 1 shon-sharaf hissi, faxr. 2 shon-sharaf keltiruvchi, faxrlansa arziydigan ish. g‘urur 1 insonning o‘z qadr-qimmatini bilish, uni hurmat qilish hissi; izzat- nafs. 2 faxrlanish, mamnunlik tuyg‘usi; faxr, iftixor. 3 faxrlanishga asos bo‘ladigan kimsa, narsa va shu …
2 / 20
yidagi bog‘lovchi vositalar yordamida bog‘lanadi: 1. bog‘lovchilar: a) teng bog‘lovchilar (va, hamda, ammo, lekin, biroq, yo, yo..., yo, dam..., dam...); b) ergashtiruvchi bog‘lovchilar. 2. bog‘lovchi vazifasidagi vositalar: a) bo‘lsa, esa, deb; b) -u (-yu), -da, -ki yuklamalari; d) nisbiy so‘zlar; e) shuning uchun, shu tufayli, shu sababli singari ko‘makchili qurilmalar; f) shart mayli qo‘shimchasi (-sa). 3. ohang. qismlarining qanday bog‘lovchi vositalar yordamida bog‘lanishiga ko‘ra qo‘shma gaplar uch guruhga bo‘linadi: 1. bog‘langan qo‘shma gaplar. 2. ergashgan qo‘shma gaplar. 3. bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar. 3 bog‘langan qo‘shma gaplar qismlari teng bog‘lovchilar, bo‘lsa, esa so‘zlari, -u (-yu), -da yuklamalari yordamida bog‘langan gaplar bog‘langan qo‘shma gaplar hisoblanadi. ularning qolipi quyidagicha ifodalanadi: 1. biriktiruv bog‘lovchisi (va, hamda) qo‘shma gapning payt, sabab- natija munosabatlarida bo‘lgan qismlarini bog‘lab keladi. qismlari o‘rtasida sabab-natija munosabati ifodalangan qo‘shma gaplarda ikkinchi qism oldidan natijada so‘zini qo‘yish mumkin bo‘ladi: anor so‘zlar va zaynab qalbi tol bargiday dir-dir qaltirar. anor so‘zlar, (va) natijada zaynab …
3 / 20
i) bog‘lovchisi yolg‘iz holda ham, takror holda ham qo‘llanishi mumkin. yo (yoki) bog’lovchisi ishlatilganda voqea-hodisalarning faqat bittasini yuzaga chiqishi ta’kidlanadi. qolgan ayiruv bog‘lovchilari (goh…goh, dam…dam, ba’zan…ba’zan) takror holda qo‘llaniladi va yozuvda takror qo‘llanayotgan bog‘lovchidan oldin vergul qo‘yiladi va ularda ifodalangan voqea-hodisalar galma-gal ro‘y beradi. 4. inkor bog‘lovchisi (na…na) bog‘langan qo‘shma gap qismlarini bog‘lash bilan birga ularda ifodalangan harakat-holat yoki belgining inkorini ham bildiradi. shuning uchun bunday bog‘langan qo‘shma gaplarda kesimlar bo‘lishli shakldagi fe’llar yoki bor, mavjud kabi so‘zlar orqali ifodalansa-da, mazmun inkor tarzida anglashiladi. yozuvda takror qo‘llanayotgan bog‘lovchidan oldin vergul qo‘yiladi. 5. bo‘lsa, esa so‘zlari bog‘langan qo‘shma gap qismlarini bog‘lash bilan birga ular o‘rtasida qiyoslash va zidlash munosabati mavjudligini ifodalaydi. bo‘lsa, esa so‘zlari qiyoslanuvchi bo‘lakdan so‘ng keladi. men keldim, u esa kelmadi. men fizikaga, u bo’lsa matematikaga qiziqadi. mening kelishim oson bo’ldi, uning yetib kelishi esa ancha og’ir kechdi. 4 asqatmoq kerak bo‘lmoq, kuniga yaramoq, ish bermoq. ziyrak tez fahmlaydigan, …
4 / 20
di). 5) bo’lsa, esa bog’lovchlari bilan bog’langan qo’shma gap: bo’lsa, esa (o’rni ikkinchi gapda, qiyoslanuvchi so’zdan keyin) munosabati: qiyoslash, zidlash. test 1. o’zbek tili til oilalarining qaysi turiga mansub? a. xom-som c. xitoy-tibet b. turkiy d. hind-yevropa 2.qismlari qanday bog'lovchi vositalar yordamida bog'lanishiga ko'ra qo'shma gap nechaga bo'linadi? a. 4 b. 3 c. 2 d. 5 3. bog'langan qo' shma gap qismlari qaysi vositalar orqali bog 'lanadi? a. bo'lsa, esa, va c.-sa,-ki,-u b.-u,-yu.-da d. a,b 4.biriktiruv bog'lovchisi qo 'shma gapning qanday munosabatlarda bo'lgan qismlarini bog'lab keladi? a. payt, sabab-natija b. payt, sabab-maqsad c. shart, holat, natija d. o'rin,payt,natija 5. zidlov munosabatli bog'langan qo'shma gap berilgan qatorni toping. a.termometr hamshiraning qo'lidan tushib ketdi-yu, bir tomchi simob yaltirab polga dumaladi. b.inobat qizishib ketib, pisandaga o'tganini endi payqadi-yu, uyalib yerga qaradi. c.oradagi masofa yirog' -u, mehr bizni bog' lab turardi. d.gulchehra "piq" etib kuldi-da, tugunni oldi. 6. zidlov bog'lovchilari qo'shma gaplarning qaysi qismida …
5 / 20
chi bo’g’lovchilar yordamida bo’g’langan qo’shma qanday qo’shma gap hisoblanadi? a. bog'langan qo'shma gap b. bog'lovchisiz qo'shma gap c. ergashgan qo'shma gap d. murakkab qo'shma gaplar.. 11.bog 'lovchi vazifasidagi vositalarni toping. a. bo'lsa, esa, deb, -sa c. -u,-yu,-da,-ki b. nisbiy so'zlar, shuning uchun d. a,b,c 5 12. qaysi bog‘lovchilar bilan bog‘langan qo‘shma gap qismlarida ifodalangan voqea-hodisalarning faqat bittasi yuzaga chiqishi ta’kidlanishi mumkin? a) zidlov bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gaplarda b) ayiruv bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gaplarda c) bo‘lsa, esa so‘zlari yordamida bog‘langan qo‘shma gaplarda d) ergashtiruvchi bog‘lovchilar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplarda 13. do‘stlikdan o‘tadigan hech narsa yo‘q, shuning uchun do‘st orttirish imkoniyatlarini sira qo‘ldan boy berma. ushbu qo‘shma gap qismlari o‘zaro qaysi bog‘lovchi vositasida bog‘langan? a) ergashtiruvchi bog‘lovchi b) nisbiy so‘zlar c) ko‘makchili qurilma d) ohang 14. bog‘langan qo‘shma gap berilgan qatorni toping. a) yaxshilik qilmoqlik ulug‘ fazilatdir, uning qadriga yetmaslik esa illatdir. b) shamol qay tarafga essa, maysa ham o‘sha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "9 - ona tili"

1 abdumurod bobonorov ona tili 9 – sinf mavzulashtirilgan test 2020 @ona_tili_va_adabiyot_n1 2 tillar bir-biriga yaqin, umumiy jihatlari ko‘p bo‘lgan tillar qarindosh; bir-biridan uzoq, umumiy jihatlari bo‘lmagan tillar qarindosh bo‘lmagan tillar hisoblanadi. hozirgi kunda yer yuzida mavjud bo‘lgan 7000 ga yaqin til hind-yevropa, turkiy, xom-som, xitoy-tibet singari bir necha til oilalariga bo‘linadi. masalan, o‘zbek, turk, turkman, qirg‘iz, qozoq, tatar, uyg‘ur, boshqird, ozarbayjon, qaraim, qoraqalpoq, bolqor singari tillar bir oilaga mansub bo‘lib, ular turkiy tillar oilasi nomi bilan yuritiladi. qarindosh kishilar bir ajdoddan tarqalgani kabi qarindosh tillar ham bir ajdod tilidan kelib chiqqandir. tafakkur 1 obyektiv voqelikning tasavvur, tushuncha va muhokamadagi faol in’ikos jarayon...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PDF (158,6 КБ). Чтобы скачать "9 - ona tili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 9 - ona tili PDF 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram