Back

adabiyot_6-sinf_2-ch

PDF 45 pages 30.6 MB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 45
adabiyot toshkent – 2022 6 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8170-6-7 â© respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: uzoq joê»raqulov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau “jahon adabiyoti” ka- fedrasi mudiri, fi lologiya fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – sirdaryo viloyati boyovut tumanidagi 22-maktab ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. adabiyot [matn]: 6-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respublika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 3 kirish. badiiy matnni tahlil qilish bosqichlari biz adabiyot darslarida o‘zbek va jahon so‘z san’ati vakillarining turfa asarlaridan tarkib topgan badiiy …
2 / 45
ng muhim o‘rinlariga, yozuvchi nima demoqchi ekaniga e’tibor bering. bunda sizga matn ichida berilgan savollar yordam beradi. – asarda tasvirlangan voqealarni, qahramonlarni, manzarani xayolingizda xud- di “kino ko‘rayotgandek” tasavvur qiling – bu ham asarni yaxshiroq tu shunishga yordam beradi. mutolaadan so‘ng: – asar haqidagi oldingi va keyingi tasavvurlaringizni solishtiring. – asar haqidagi fi krlaringizni umumlashtiring. – asar qahramonlari va voqealariga baho bering. – asardan nimalarni o‘rganganingiz, qanday xulosaga kelganingizni o‘ylab ko‘ring. ushbu uch bosqichli tahlil usulini erkin malikning “nima qilib qo‘yding, sher- zod?” hikoyasi misolida ko‘rib chiqaylik. nima qilib qo‘yding, sherzod? erkin malik solijon aka ko‘z kasalliklari shifoxonasida ancha yotib, davolandi. nihoyat shi- fo topib, uyiga qaytadigan bo‘lib qoldi. ammo og‘ir, bosiq bu odam nimagadir uyi- ga ketishga oshiqmas edi. o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan bir narsa ipsiz bog‘lab turardi. 4 birinchi bosqich – mutolaadan oldin. – asar sarlavhasiga e’tibor beramiz. qaysi hollarda birovga: “nima qilib qo‘yding?” deymiz? – o‘ylab ko‘ramiz: sherzod …
3 / 45
ech kim kutmayotgan, yolg‘iz bo‘lgani uchun uyiga oshiqmayotgan bo‘lishi mumkin... ayrim holatlarda savolning javobi asarning keyingi o‘rinlarida bayon qilingan bo‘ladi. bunday vaziyatlarda biz oldinroq bergan javoblarimizni asardagi voqealar bilan qiyoslab, o‘zimiz yoki o‘qituvchimiz yordamida muayyan xulosalar chiqarishimiz mumkin. nima uchun solijon aka uyiga ketishga shoshilmayapti? uni “ipsiz bog‘lab turgan” narsa nima bo‘lishi mumkin? nima sababdan solijon akaning o‘y-fi kri jarrohlik xonasida? u nima uchun sherzodni “izlayotgan” bo‘lishi mumkin? nima qilib qo‘yding, sherzod? erkin malik solijon aka ko‘z kasalliklari shifoxonasida ancha yotib, davolandi. nihoyat shi- fo topib, uyiga qaytadigan bo‘lib qoldi. ammo og‘ir, bosiq bu odam nimagadir uyi- ga ketishga oshiqmas edi. o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan bir narsa ipsiz bog‘lab turardi. uning o‘y-fi kri jarrohlik xonasida. ka- salxona yo‘laklari bu kuni bir muncha tinchib qoladi. sababi oq xalat kiyganlarning ko‘pchiligi ichkarida bo‘lishadi. solijon aka- ning o‘y-xayollari jarrohlik xonasida ham deb bo‘lmas edi. u go‘yo shaharning ko‘p qavatli uylari orasidan sherzod degan bolani …
4 / 45
illaydi. demak, “sherzod yaxshi bola emas, u – ko‘cha bezorisi” degan xulosaga kelishi- miz mumkin, to‘g‘rimi? ammo badiiy asarni o‘qishda voqealarga faqat bir tomonlama qarash yaramaydi. tanganing ikki tomoni bo‘lganidek, asar voqealarining, voqealar- ni harakatga keltiruvchi obrazlar yoki qahramonlarning ham turli qirralari bo‘lishi mumkinligini unutmasligimiz lozim. quyidagi ma’lumotlar sherzod haqida matnda aytilmagan gaplar ustida ham o‘ylab ko‘rishga ehtiyoj tug‘diradi: – sherzod kamdan kam xursand bo‘lib yuradi. – u uyiga kirishga shoshilmaydi, ko‘chada yuraversam deydi. – dadasi ichadi, oyisi bilan urush-janjal qilaveradi. demak, balki, sherzodning dadasi ichib, urush-janjal qilavermaganida, u ham bunday bezorilik qilmasmidi? balki, kimdir sherzod bilan do‘stlashib, uni biron nar saga qiziqtirganida, u vaqtini bezorilik bilan emas, foydali ishlar bilan o‘tkaz- gan bo‘larmidi? badiiy asarni turlicha talqin qilish, tushunish mumkin. muallif odatda hamma fi krini ochiq-oydin aytmaydi. qahramonlar ismi, nutqi, harakatlari, narsa-buyumlar va sherzod sizda qanday taassurot qoldirdi? u chindan ham toshbag‘ir bo‘lib tug‘ilganmi? nima uchun u kamdan kam …
5 / 45
hiqdi-da, balkondan turib uni so‘kdi. shunda sherzod cho‘zmasini ishga soldi. tosh ulug‘bekning o‘ng ko‘zini jarohatladi. 6 tabiat manzaralari tasviri, matndagi kalit so‘z va so‘z birikmalari – bularning hammasi bizga yozuvchi aytmoqchi bo‘lgan fi krlarni tushunishga yordam beradi. aslida badiiy asar aynan mana shu – ochiq aytilmagan, yashirin fi krlarni kashf qilish, asarning turli xil talqinlarini topish bilan ham qiziqdir. ulug‘bekni solijon aka yotgan xonaga olib kirishdi. ular shu yerda tanishishdi. – isming ulug‘bek ekan, ulug‘bek kimligini bilasanmi? – deb so‘radi solijon aka. – bilaman, u kishi podsho bo‘lganlar, keyin yulduzlarni ko‘p o‘rganganlar. men ham yulduzlarni o‘rganishni yaxshi ko‘raman. – qiziq-ku, – dedi solijon aka, – yulduzlarni qandoq qilib o‘rganib bo‘ladi? – qutb yulduzini bilasizmi? – eshitganman, lekin u haqda hech narsa bilmayman. – kechasi adashib qolgan odamlar, kemalar, hatto qushlar ham qutb yul- duziga qarab yo‘llarini aniqlab oladilar, – dedi ulug‘bek. – mabodo sen cho‘lpon yulduzi haqida gapirmayapsanmi? – so‘radi …
6 / 45
akaning yuragi orqaga tortib ketardi. nahotki... bugun ulug‘bekni operatsiyaga olib kirib ketishdi. aksiga olib, solijon akaga ruxsat tegdi. solijon aka xonani bo‘shatdi-da, yosh do‘sti ulug‘bekni kuta bosh- ladi. ishqilib, yarimjon bo‘lib qolmasin-da! shu yoshda dunyoga bir ko‘z bilan qarab qolmasin-da... nima qilib qo‘yding, sherzod?! solijon aka va ulug‘bek o‘rtasidagi suhbatdan nimalarni angla- dingiz? nima uchun ular aynan cho‘lpon, qutb yulduzlari haqida suhbat qurishdi? mashhur bobokalonimiz mirzo ulug‘bek bilan asar- dagi oddiy bola – ulug‘bek o‘rtasida bog‘liqlik bor deb o‘ylaysizmi? 7 e’tibor qilsak, berilgan savollar matnda bor ma’lumot- larni topishga emas, balki bor ma’lumotlar asosida “yozil- magan” narsalarni – yozuvchi ochiq aytmagan fi krlarni kashf etishga qaratilgan. misol uchun, yozuvchi asardagi bolani ulug‘bek deb atashi tasodif emas. ulug‘bek kelajakda buyuk olim mirzo ulug‘bek kabi falakiyot ilmini o‘rganmoqchi edi. yozuv chi “ulug‘bek” ismi orqali bolaning aqlli, dono, zehnli ekaniga ishora qilyapti. “kechasi adashib qolgan odamlar, kemalar, hatto qushlar ham qutb yulduziga qarab …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyot_6-sinf_2-ch"

adabiyot toshkent – 2022 6 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8170-6-7 â© respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: uzoq joê»raqulov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau “jahon adabiyoti” ka- fedrasi mudiri, fi lologiya fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – si...

This file contains 45 pages in PDF format (30.6 MB). To download "adabiyot_6-sinf_2-ch", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyot_6-sinf_2-ch PDF 45 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
literatura_6-sinf_2-ch — PDF PDF
literatura_6-sinf_2-ch
42 pages 4.9 MB
rus_tili_6-sinf_2-ch — PDF PDF
rus_tili_6-sinf_2-ch
56 pages 35.6 MB
kimyo 7-sinf_2-ch — PDF PDF
kimyo 7-sinf_2-ch
44 pages 38.4 MB
fizika 7-sinf_2-ch — PDF PDF
fizika 7-sinf_2-ch
43 pages 34.5 MB
adabiyot_6-7-10 taqvim reja — PDF PDF
adabiyot_6-7-10 taqvim reja
8 pages 209.9 KB
algebra_7-sinf_2-ch_qardosh — ZIP ZIP
algebra_7-sinf_2-ch_qardosh
34 pages 27.2 MB
matematika_6-sinf_2-ch_uzb — PDF PDF
matematika_6-sinf_2-ch_uzb
92 pages 18.1 MB
algebra_7-sinf_2-ch_uzb — PDF PDF
algebra_7-sinf_2-ch_uzb
34 pages 4.6 MB