ansambl

DOCX 21,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1667939874.docx ansambl “ansambl” ( fransuzcha “ensemble” – birlik, uyg’unlik, ohangdoshlik) – 2) musiqada – a) ma’lum musiqa asarlarining bir necha ijrochilar tomonidan birgalikda ijro etilishi... ijrochilar soniga qarab ansambllar duet (2 kishi), trio yoki terset (3 kishi), kvartet (4 kishi), kvintet (5 kishi), sektet (6 kishi), septet (7 kishi), oktet (8 kishi), nonet (9 kishi) va h.k.larga bo’linadi”[footnoteref:1]. oddiy qilib aytganda, jamoa bo’lib faoliyat olib borishga aytiladi. amaliyotda juda ko’p sohalarda, hattoki, yirik inshootlarga nisbatan ham ishlatiladi. [1: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.-t., “o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi”, davlat ilmiy nashri. 538-bet. ] ansamblga berilgan bu ta’rifda musiqa ijrochiligida mavjud barcha jamoaviy ijrolarning shakli va tarkibi ifodasini topgan. darhaqiqat, ansambl ijrosi musiqa ijrochiligining barcha turlarida mavjud va ularning tarkibiy jihatlari bir-biriga mutanosib. faqat ularning ijroviy jarayonidagi yo’nalishlar bir-biridan farqlab turadi. an’anaviy xonandalik ijrochiligida mavjud bo’lgan ansambl turlari ham bunga to’la asoslanganligi amaliyotda o’z ijobatini topgan. demak, xonandalik amaliyotida “ansambl” deb jamoa bo’lib xonish qilishga …
2
ng birinchi yarmidayoq keng ommalashgan va amaliyotga keng joriy etilgan. 1957-yili yunus o’zbekiston teleradiosi qoshida rajabiy rahbarligida maqomchilar ansambli tashkil etilishi ulkan voqeaga aylandi. ansambl o’z faoliyatini o’zbek mumtoz musiqa merosini qayta tiklash va ijro amaliyotini mustahkamlash bilan boshlagan. natijada shashmaqom tarkibidagi aksariyat namunalar ijro etilib, plastinkalarga, magnit tasmalariga yozib olingan. avvalo, ushbu ansamblning tarkibi eng ko’zga ko’ringan, mashhur va ustoz san’atkorlardan tuzilgan. ular sozandalik va xonandalikda benazir ustozlar bo’lgan. qolaversa, shashmaqom va maqom yo’llarining bilimdonlari bo’lganliklari, ansambl rahbarlarining benazir maqomdonligi sabab musiqiy merosning to’liq hamda mukammal ijrosiga erishganlar. buning barchasi bugungi kungacha ijrochilar uchun dasturulamal sifatida xizmat qilib kelmoqda. ushbu ansambldan keyingi avlod uchun ustoz yunus rajabiyning ijro uslubi, qoldirgan ulkan merosi namunadir. shu bois bo’lsa kerak, har bir tashkil etilgan, ya’ni san’atkorlar jamlangan ansambl, avvalo, mavjud merosni o’zlashtirishga, agar bilimi, ilmi va imkoniyati bo’lsa, uning yangi talqinini topishga harakat qiladi. eng muhimi, o’tgan asrning 70-yillaridan boshlab turli viloyatlarda, …
3
rosni mukammal holda talqin etish xonanda va sozandalardan saboq, bilim, malaka va mahorat talab etadi. aynan ana shu jihatlarni oliy ta’lim tizimida yoshlarga ulashib kelayotgan dargohda an’anaga munosib kelajak avlod tarbiyalanmoqda desak adashmagan bo’lamiz. chunonchi, an’anaviy xonandalikni egallashga kelgan yoshlar, albatta, jo’rovozlik, birgalikda ansambl bo’lib ijro etish malakalari bo’yicha ham saboq oladilar. an’anaviy ijrochilikning o’ziga xos xususiyatlaridan biri jo’rovoz bo’lib ijro etishdir. jo’rovozlik o’zbek musiqa ijrochiligining sehrga boy jarayonlaridan biri sifatida amaliyotda qo’llanib kelingan. odatda, ikki yoki undan ortiq ovozlarning birgalikda, bir vaqtda ijro etishi juda murakkab jarayon hisoblanadi. xonandalarni bir-biriga mos holda tarkiblash va asarni chiroyli talqin etishga erishish uchun xonandalar bir qator tabiiy va amaliy jihatlarga ega bo’lishlari kerak. shu bois jo’rovozlikning o’ziga xos xarakterli xususiyatlari mavjud ekanligi qayd etiladi. har bir xonanda ijro etadigan asar nafas bilan bog’liq bo’lganligi bu jihatni ko’rsatib beradi. ikki va undan ortiq xonandalarning nafas olishlari va talqinda nafasni bir-biriga mos holda qo’llashlari …
4
xonandalar uchun quyidagi xususiyatlar muhimligi ham nazariy va amaliy ijobatini topgan. ya’ni: 1) tabiiy jihatlar – iste’dod, ovoz, tasavvur, idrok, tafakkur, slux (tinglash qobiliyati), es (hofizasi kuchli) va talqin; 2) amaliy, ya’ni amaliyotda o’zlashtirishi kerak bo’lgan va ko’nikmalar hosil qilishi lozim bo’lgan jihatlar: slux (tinglash qolbiliyati)ning muntazam mashg’uloti; so’z va ohanglarni yod olish ko’nikmasining rivoji; ohang va so’zlarni idroklagan holda talqin etish ko’nikmasi; aniq talaffuz; ravon va mazmunli talqin; musiqani tinglash va ijroda unga ergashish; ovozni to’g’ri ishlatish; jo’rovozni tinglash va birgalikda talqin etish, ya’ni hamnafasni sezib ijro etish hamda asarga ijodiy munosabatda bo’lish. aslida bu jihatlar xonandalarning kasbiy-professional ko’nikmalari bo’lishi lozim. ayni holda ko’rsatilgan sifatlarning aksariyati ansambl ijrochiligi uchun xarakterli ekanligini qayd etish lozim. ansambl bo’lib ijro etishdagi bu jihatlarning har biri o’zining xususiyatidan kelib chiqib, amaliy jihatlariga ega. bu jihatlarning xonandalarda bo’lishi va yaxshi tarbiyalanishi mukammal, an’ana va zamon talabiga mos xonandalar yetishib chiqishi uchun asos bo’ladi. mukammal …
5
. duet – lotin tilida “duo” – ya’ni “ikki” demakdir. ikki ijrochidan tuzilgan ansambl[footnoteref:2] . professional musiqa amaliyotida har bir ijrochi o’zining partiyasiga ega bo’ladi. an’anaviy musiqa ijrochiligida “jo’rovoz” deb yuritiladi. jo’rovozlikning o’zbek mumtoz musiqa amaliyotida bir qator ko’rinishlari mavjud. jumladan: katta ashula ijrochiligi; maqom ijrochiligi; mumtoz xonandalik ijrochiligi; xalq ijrochiligi; aytishuvlar yo’nalishlari. mumtoz musiqa ijrochiligidagi jo’rovozlikning o’ziga xos tomonlari: bir asarni ikki xonanda tomonidan talqin etilishi. bunda ovozlarning bir-biriga mosligi ijroda keng ko’lamlikni taqdim etadi. kerak holatlarda xonandalar alohida-alohida bo’lib, ovoz almashtirib ijro etish usulidan foydalanadilar. [2: i.akbarov. musiqa lug’ati.-t., 1987-y. 112 - bet. 3 shu kitob, 359-bet. ] trio – italyancha “tre” – “uch” so’zidan olingan. uch ijrochidan tuzilgan ansambl3. odatda bu ibora cholg’u ansambli ijrochilariga nisbatan qo’llaniladi. lekin opera ijrochiligida ham o’ziga xos o’rni mavjud. o’zbek an’anaviy xonandalik amaliyotida uchta xonandaning ansambl bo’lib ijro etishlari ham amaliyotda ko’p uchrab turadi. an’anaviy ijrochilikdagi uch xonanda talqinining ko’lami boy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ansambl"

1667939874.docx ansambl “ansambl” ( fransuzcha “ensemble” – birlik, uyg’unlik, ohangdoshlik) – 2) musiqada – a) ma’lum musiqa asarlarining bir necha ijrochilar tomonidan birgalikda ijro etilishi... ijrochilar soniga qarab ansambllar duet (2 kishi), trio yoki terset (3 kishi), kvartet (4 kishi), kvintet (5 kishi), sektet (6 kishi), septet (7 kishi), oktet (8 kishi), nonet (9 kishi) va h.k.larga bo’linadi”[footnoteref:1]. oddiy qilib aytganda, jamoa bo’lib faoliyat olib borishga aytiladi. amaliyotda juda ko’p sohalarda, hattoki, yirik inshootlarga nisbatan ham ishlatiladi. [1: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.-t., “o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi”, davlat ilmiy nashri. 538-bet. ] ansamblga berilgan bu ta’rifda musiqa ijrochiligida mavjud barcha jamoaviy ijrolarning shakli va tarkibi ifo...

Формат DOCX, 21,0 КБ. Чтобы скачать "ansambl", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ansambl DOCX Бесплатная загрузка Telegram