5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati

PPTX 15 pages 3.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
urg‘u va uning ahamiyati chumchuqlarga uyadir ashraf aka anor so‘ydi, anormisan-anor deysiz. har donasi gavhar misol, yalt-yult etar fanor deysiz. “a” harfini olgan edik, yo‘q narsadan bor bo‘ldi. barchamizga tanish hayvon, qo‘sh o‘rkachli nor bo‘ldi. bolakaylar, bilib qo‘ying, nor degani tuyadir. “t” harfi ni qisqartirsak, chumchuqlarga uyadir. tursunboy adashboyev topshiriq. she’rni ifodali o‘qing. ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarning qaysi bo‘g‘ini biroz cho‘ziqroq aytilayotganiga e’tibor bering. qoida urg‘u so‘zdagi bo‘g‘inlarning, gapdagi so‘zlarning boshqalariga qaraganda biroz kuchliroq talaffuz qilinishi urg‘u deyiladi. urg‘u 2 xil bo‘ladi: so‘z urg‘usi (leksik, lug‘aviy, atash urg‘usi) – so‘zdagi unli harfga tushadi gap urg‘usi (logik, mantiqiy, intonatsion, ma’no urg‘usi) – kesimdan oldingi so‘zga tushadi. so‘z urg‘usi so‘zdagi biror bo‘g‘inning boshqalariga qaraganda kuchliroq ohang bilan aytilishidir. o‘zbek tilida urg‘u, asosan, oxirgi bo‘g‘inga tushadi. masalan, balánd, bolá. urg‘u yordamida nutq ko‘rkamlashadi, eshituvchiga yoqimli bo‘ladi, kishini zeriktirmaydi. turkiy, jumladan, o‘zbek tilida urg‘u o‘rniga ko‘ra ko‘chib yuruvchi (ko‘chmanchi)dir. masalan, o‘rík – o‘rikzór – o‘rikzorlár …
2 / 15
maktabga, boshqa yerga emas.) kecha maktabga karim keldi. (kim? karim, boshqa emas.) karim maktabga kecha keldi. (qachon? kecha, bugun emas.) karim maktabga kecha keldi. (nima qildi? keldi, kelmadi emas.) eslatma! gap bo‘laklarining odatdagi tartibining o‘zgarishi inversiya deyiladi. 102-mashq. o‘zbek tilida urg‘u, asosan, so‘zning oxirgi bo‘g‘iniga tushishini hisobga olib, qatorni davom ettiring. bola, kitob, savdo, davo ………… 103-mashq. boshqa tillardan o‘zlashgan so‘zlarda urg‘u, ko‘pincha, so‘z oxiriga tushmaydi. o‘qituvchingiz bilan birga to‘g‘ri talaffuz qilishni mashq qiling. masalan: traktor, fizika, matematika, direktor, fonetika, grafika, printer, skaner, kompyuter, kasting. 104-mashq. o‘zbek tilida so‘z urg‘usi ma’no farqlash vazifasini ham bajaradi. so‘zlarni urg‘u yordamida farqlashni o‘rganing. suzmá (ot, quyuq qatiq) – súzma (fe’l, suvda yoki ovqatni suzish) tortmá (ot) – tórtma (fe’l) akadémik (ot) – akademík (sifat) fízik (ot) – fizík (sifat) 105-mashq. uyga vazifa. “qiyoslang”. jadvaldagi so‘zlarning urg‘usini qo‘yib o‘qing. namuna asosida beshta so‘zni uch tilda yozib, urg‘usiga diqqat qiling. e’tiboringiz uchun rahmat! foydalanilgan adabiyot: …
3 / 15
5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati - Page 3
4 / 15
5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati - Page 4
5 / 15
5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati"

urg‘u va uning ahamiyati chumchuqlarga uyadir ashraf aka anor so‘ydi, anormisan-anor deysiz. har donasi gavhar misol, yalt-yult etar fanor deysiz. “a” harfini olgan edik, yo‘q narsadan bor bo‘ldi. barchamizga tanish hayvon, qo‘sh o‘rkachli nor bo‘ldi. bolakaylar, bilib qo‘ying, nor degani tuyadir. “t” harfi ni qisqartirsak, chumchuqlarga uyadir. tursunboy adashboyev topshiriq. she’rni ifodali o‘qing. ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarning qaysi bo‘g‘ini biroz cho‘ziqroq aytilayotganiga e’tibor bering. qoida urg‘u so‘zdagi bo‘g‘inlarning, gapdagi so‘zlarning boshqalariga qaraganda biroz kuchliroq talaffuz qilinishi urg‘u deyiladi. urg‘u 2 xil bo‘ladi: so‘z urg‘usi (leksik, lug‘aviy, atash urg‘usi) – so‘zdagi unli harfga tushadi gap urg‘usi (logik, mantiqiy, intonatsion, ma’no urg‘usi) – kesimdan ...

This file contains 15 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-sinf. urg‘u va uning ahamiyati PPTX 15 pages Free download Telegram