anorganika

PDF 31 pages 764.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 764.7 KB

File type PDF

Pages 31

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

anorganika atom (izotop, izobar, izotonlar, izoelektron) -atom asosan ikki qismdan iborat: markazida yadro va uning atrofida aylanuvchi elektronlar. yadro musbat, elektronlar esa manfiy zaryadlangan. yadro ikki xil zarrachalar to'plamidan iborat: protonlar va neytronlar. protonlar musbat zaryadlangan,neytronlar zaryadsiz zarrachalardir. protonlar va neytronlar birgalikda nuklonlar deb ataladi. -atom yadrosi tarkibidagi protonlar soni elementning tartib raqamiga teng. masalan, kislorod atomida 8 ta, temir atomida 26 ta proton bor. -atom tarkibidagi neytronlar sonini topish uchun uning nisbiy atom massasidan protonlar soni ayirib tashlanadi. masalan, alyuminiy atomida 14 ta(27-13=14), kumush atomida 61 ta(108-47=61) neytron bor. -atom tarkibidagi elektronlar soni protonlar soniga,ya'ni elementning tartib raqamiga teng. masalan, cu da 29 ta, sn da 50 ta elektron bor. izotop-yadro zaryadi (tartib raqami) bir xil, nisbiy atom massasi har xil bo'lgan atomlar izotoplar deb ataladi. izotoplarda protonlar va elektronlar soni bir xil, neytronlar soni esa turlicha bo'ladi. masalan, kislorodning izotoplari o-16, o-17, o-18, mis izotoplari cu-63, cu-65. izobar-yadro …

2 / 31

glerod to’rt xil allotropik shaklga ega: olmos, grafit, karbin, fullerin. olmos sp3- gibridlangan. fazoviy shakli tetraedr. tabiiy moddalar ichida eng qattig`i hisoblanadi. grafit sp2-gibridlangan. fazoviy shakli yassi oltiburchak. yumshoq, oson uqalanadi. tok o`tkazadi. karbin sp-gibridlangan. chiziqli tuzilishga ega. fosfor uch xil allotropik shakl o`zgarishiga ega: oq, qora va qizil. oq fosfor molekulyar, qora va qizil fosfor atomli kristall panjaraga ega. oltingugurt uch xil allotropik shakl ko`rinishiga ega: plastik, rombik, prizmatik. barcha shakllarida molekulyar kristall panjaraga ega. allotropiyaning sababi quyidagilar: 1) molekulada atomlar soni turlichaligi 2) moddalarning turli kristall tuzilishga egaligi. valentlik valentlik-biror elementning boshqa elementlarning muayyan sondagi atomlarini biriktirib olish xususiyati. valentlik o`zgarmas va o`zgaruvchan bo`ladi. binar birikmalar deb ikki elementli birikmalarga aytiladi. m: nacl, kf. o’zgaruvchan o’zgarmas i n br y j co ag cu as au hg se tl i at h k li na fr tc cl f cs md ii n w ag cu ni s …

3 / 31

hosil bo`lgan tuzlar anioni bo`yicha gidrolizga uchraydi. masalan: nano2. kuchsiz asos va kuchsiz kislotadan hosil bo`lgan tuzlar ham kationi, ham anioni bo`yicha gidrolizga uchraydi. masalan: (nh4)2co3. kuchsiz asos va kuchli kislotadan hosil bo`lgan tuzlar eritmasi nordon muhitga ega. kuchli asos va kuchsiz kislotadan hosil bo`lgan tuzlar eritmasi ishqoriy muhitga ega. -gidrolizga quyidagi tashqi omillar ta'sir etadi: a) harorat ko`tarilganda gidroliz kuchayadi, b) eritma suyultirilganda gidroliz kuchayadi, c) kuchli asos va kuchsiz kislotadan hosil bo`lgan tuz gidrolizida kislota qo`shilsa, gidroliz kuchayadi, ishqor qo`shilsa, susayadi, e) kuchsiz asos va kuchli kislotadan hosil bo`lgan tuz gidrolizida ishqor qo`shilsa, gidroliz kuchayadi, kislota qo`shilsa, susayadi. davriy sistema davriy jadvalning tik (vertikal) qatorlari guruhlar deb ataladi. guruhlar soni 8 ta. har bir guruhda asosiy va qo`shimcha guruhchalar mavjud. jadvalning yotiq (gorizontal) qatorlari davrlar deb ataladi. davrlar katta va kichik davrlarga bo`linadi. 1-,2-,3-davrlar kichik davrlar, 4-,5-,6-,7-davrlar katta davrlardir. har bir davr ishqoriy metalldan boshlanib galogenlar bilan tugallanadi. …

4 / 31

pastga ortadi. masalan: koh > naoh; koh > ca(oh)2. -davrlar va guruhlar bo`ylab kislorodli kislotalarning kuchi pastdan yuqoriga va chapdan o`ngga ortadi. m: h2co3 > h2sio3, hno3 > h2co3 -davrlar va guruhlar bo`ylab kislorodsiz kislotalarning kuchi chapdan o`ngga va yuqoridan pastga ortadi. m: hbr > hcl hcl > h2s -davrlar va guruhlar bo`ylab bog`larning qutbliligi chapdan o`ngga va pastdan yuqoriga ortadi. m: h2o > nh3, hf > h2o -davrlar va guruhlar bo`ylab bog`larning barqarorligi chapdan o`ngga va pastdan yuqori ga ortadi. m: h2o > nh3, hf > h2o -davr va guruhlar bo`ylab elementlar birikmalarining ionlilik darajasi: a) elementlar davriy jadvalda bir–biridan qanchalik uzoq joylashgan bo`lsa, ular hosil qilgan bog`ning ionlilik darajasi shuncha katta bo`ladi. m: kf > naf. b) elementlarning nisbiy elektromanfiyliklari farqi qanchalik katta bo`lsa, bog`ning ionlilik darajasi shuncha katta. m: kf da δ= 3,3; naf da δ= 3,2. kf > naf. davr elementlari hosil qiladigan yuqori oksidlar formulalari: …

5 / 31

35,453 3,16 3,21 e-3 0,97 18 ar argon 39,102 0 1,78 e-3 0,88 19 k kaliy 39,948 0,82 0,86 2,77 20 ca kaltsiy 40,08 1 1,55 2,23 21 sc skandiy 44,458 1,36 3 2,09 22 ti titan 47,9 1,54 4,5 2 23 v vanadiy 50,942 1,63 5,8 1,92 24 cr xrom 51,996 1,66 7,19 1,85 25 mn marganets 54,938 1,55 7,43 1,79 26 fe temir 55,847 1,83 7,86 1,72 27 co kobalt 58,9332 1,88 8,9 1,67 28 ni nikel 58,71 1,91 8,9 1,62 29 cu mis 63,546 1,9 8,96 1,57 30 zn rux 65,37 1,65 7,14 1,53 31 ga galliy 69,72 1,81 5,91 1,81 32 ge germaniy 72,59 2,01 5,32 1,52 33 as mishyak 74,8216 2,18 5,72 1,33 34 se selen 78,96 2,55 4,79 1,22 35 br brom 79,904 2,96 3,12 1,12 36 kr kripton 83,8 0 3,71 e-3 1,03 37 rb rubidiy 85,47 0,82 1,53 2,98 38 sr strontsiy …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganika"

anorganika atom (izotop, izobar, izotonlar, izoelektron) -atom asosan ikki qismdan iborat: markazida yadro va uning atrofida aylanuvchi elektronlar. yadro musbat, elektronlar esa manfiy zaryadlangan. yadro ikki xil zarrachalar to'plamidan iborat: protonlar va neytronlar. protonlar musbat zaryadlangan,neytronlar zaryadsiz zarrachalardir. protonlar va neytronlar birgalikda nuklonlar deb ataladi. -atom yadrosi tarkibidagi protonlar soni elementning tartib raqamiga teng. masalan, kislorod atomida 8 ta, temir atomida 26 ta proton bor. -atom tarkibidagi neytronlar sonini topish uchun uning nisbiy atom massasidan protonlar soni ayirib tashlanadi. masalan, alyuminiy atomida 14 ta(27-13=14), kumush atomida 61 ta(108-47=61) neytron bor. -atom tarkibidagi elektronlar soni protonlar soniga,ya'ni eleme...

This file contains 31 pages in PDF format (764.7 KB). To download "anorganika", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganika PDF 31 pages Free download Telegram